Taoiseach

Éanna Ó Coinnigh, Taoiseach na hÉireann faoi láthair.

Is é an Taoiseach (Taoisigh an uimhir iolra) ceannaire rialtais nó príomh-aire na hÉireann. Seanteideal Gaelach é taoiseach, a chiallaíonn "tiarna" nó "ceannaire". Is é an tUachtarán atá freagrach as Taoiseach a cheapadh ar mholadh Dáil Éireann.

Freagraíonn an Taoiseach ceisteanna i nDáil Éireann maidir le polasaithe nó le hábhair áirithe a bhaineann lena Roinn féin. Caithfidh an Taoiseach, an Tánaiste agus an tAire Airgeadais bheith ina mbaill de Dháil Éireann.

Is é Éanna Ó Coinnigh, TD, ceannaire pháirtí Fhine Gael, Taoiseach na hÉireann faoi láthair.

Taoisigh na hÉireann idir 1919 agus an lá inniu

An Taoiseach	ó	go dtí
Cathal Brugha	Eanáir 1919	Aibreán 1919
Eamon de Valera	Aibreán 1919	Lúnasa 1921
Art Ó Gríofa	Eanáir 1921	Meán Fómhair 1922
Micheál Ó Coileáin	Eanáir 1922	Lúnasa 1922
L.T. Mac Cosgair	Lúnasa 1922	Márta 1932
Eamon de Valera	Márta 1932	Feabhra 1948
Seán A Mac Coisdealbha	Feabhra 1948	Meitheamh 1951
Eamon de Valera	Meitheamh 1951	Meitheamh 1954
Seán A Mac Coisdealbha	Meitheamh 1954	Márta 1957
Eamon de Valera	Márta 1957	Meitheamh 1959
Seán F. Lemass	Meitheamh 1959	Samhain 1966
Seán Ó Loingsigh	Samhain 1966	Márta 1973
Liam Mac Cosgair	Márta 1973	Meitheamh 1977
Seán Ó Loingsigh	Iúil 1977	Nollaig 1979
Cathal Ó hEochaidh	Nollaig 1979	Meitheamh 1981
Gearóid Mac Gearailt	Meitheamh 1981	Eanáir 1982
Cathal Ó hEochaidh	Márta 1982	Nollaig 1982
Gearóid Mac Gearailt	Nollaig 1982	Márta 1987
Cathal Ó hEochaidh	Márta 1987	Feabhra 1992
Ailbhe Mac Raghnaill	Feabhra 1992	Nollaig 1994
Seán de Briotún	Nollaig 1994	Meitheamh 1997
Parthalán Ó hEachthairn	Meitheamh 1997	Bealtaine 2008
Brian Ó Comhain	Bealtaine 2008	Márta 2011
Éanna Ó Coinnigh	Márta 2011	anois

Tabhair faoi deara gurb i 1937 a chuireadh tús leis an teideal 'Taoiseach' don té a bhí i gceannas ar an rialtas. Ba é an Príomhaire a bhí mar cheann an rialtas sa Chéad Dháil Éireann. I 1921, déanadh Uachtarán Poblacht na hÉireann de Eamon de Valera. Ba Cathaoirleach ar Rialtas Sealadach na hÉireann é Mícheál Ó Coileáin. De réir Bunreacht Shaorstát Éireann, an t-aimn a bhí a bhí ar cheann an rialtais ná Uachtarán na hArdchomhairle. Mar sin, níl sé go huile is go hiomlán ceart an teideal 'Taoiseach' a bhronnadh ar gach duine a bhí i gceannas na rialtais éagsúla in Éirinn roimh daingniú Bunreacht na hÉireann i 1937.

Naisc sheachtracha

• Taoiseach.gov.ie Suíomh oifigiúil

Is síol é an t-alt seo. Cuir leis, chun cuidiú leis an Vicipéid.
Má tá alt níos forbartha le fáil i dteanga eile, is féidir leat aistriúchán Gaeilge a dhéanamh.