Republiko
██ Kompleta prezidantala republiko
██ Prezidantala republiko ube la prezidisto responsas a la Parlamento
██ Mi-prezidantala sistemo
██ Unika partiso
Republiko esas guvernala sistemo ube la chefo di stato (qua generale havas la titulo "prezidisto", ma en antiqua Roma esis "konsulo") esas elektita da populo o da parlamento, e ne povas transmisar la povo heredale a lia familio, kom eventas en monarkii. L'origino di vorto republiko esas 2 Latina vorti: res publica (publika kozo, o publika afero).
Se la chefo di stato anke esas chefo di guvernerio, la lando esas prezidantala republiko (exempli: en Usa, Brazilia, Arjentinia). Se la chefo di guvernerio ne esas anke chefo di stato, ed esas selektita da deputati de plu multa partiso (o koalisuro) en parlamento, la stato esas nominita parlamentala republiko (exempli: en Portugal, Finlando, Francia).
Generale en moderna republiki, prezidisti komandas por periodi de 4 til 6 yari. En kelka landi, konstituco limitas numero di inter-sequanta foyi ke un sama persono povas disputar prezidantala elekti. Kom exemplo, en Usa e en Brazilia prezidisti povas disputar nur un altra sequanta foyo. En Uruguay, la prezidisto esas elektata por 5 yari e ne povas reelektar. En Chili, il esas elektata por 4 yari e ne povas reelektar. En Venezuela pos modifiko en la konstituco ye 15 di februaro 2009, la periodo esas 6 yari e la prezidisto povas reelektar absoluta.
Moderna konceptajo di republiko kom demokrata sistemo di guvernerio aparis en Francia dum Iluminismo. Usa adoptis republiko kande divenis nedependenta, ye 1776.
