Ławra Pieczerska
| Ławra Peczerska Печерська лавра |
|
.jpg&filetimestamp=20070301160906) Ławra Pieczerska |
|
| Państwo |  Ukraina |
| Miejscowość | Kijów |
| Kościół | Ukraiński Kościół Prawosławny Patriarchatu Moskiewskiego |
| Rodzaj klasztoru | ławra |
| Eparchia | eparchia kijowska |
| archimandryta | Metropolita Kijowa i całej Ukrainy Włodzimierz (Sabodan) |
| Klauzura | nie |
| Obiekty sakralne | |
| sobór | Sobór Zaśnięcia Matki Bożej |
| cerkiew | Cerkiew Nadbramna św. Trójcy |
| cerkiew | Cerkiew Spaska na Berestowie |
| Fundator | Antoni i Teodozy |
| Styl | ruski, barok kozacki |
| Materiał budowlany | kamień, cegła |
| Rok budowy | XI wiek |
|
Położenie na mapie Ukrainy
|
|
| Na mapach: | |
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|
Ławra Pieczerska (ukr. Печерська лавра) - prawosławny klasztor w Kijowie, siedziba zwierzchnika Ukraińskiego Kościoła Prawosławnego Patriarchatu Moskiewskiego.
Spis treści |
[edytuj] Historia
Historia świątyni sięga połowy XI wieku, kiedy do Kijowa przybyli fundatorzy ławry i inicjatorzy ruchu monastycznego na Rusi – mnich Antoni, i Teodozjusz. Pierwszy monaster powstał na naddnieprzańskich stokach – w pieczarach, od których pochodzi nazwa klasztoru. W XI wieku drugi igumen Teodozjusz wprowadził bizantyjską regułę studycką, która przewidywała życie we wspólnocie klasztornej i oddawanie się nieustannej modlitwie i pracy. Już w XII wieku klasztor był uważany za miejsce cudowne i oczyszczające z grzechów. Rozwijało się tu również dziejopisarstwo[1], powstała tu m.in. Powiest' wriemiennych lat (Powieść doroczna) zwana również Latopisem Nestora, pierwsza kronika ruska.
W roku 1603 sejm Rzeczypospolitej zwrócił dyzunitom klasztor (zarekwirowany wcześniej prawosławnym na rzecz unitów), gdzie zgodnie z tradycją jego archimandrytę miała wybierać szlachta kijowska i duchowieństwo. Widoki klasztoru, które stworzył Abraham van Westerveld w połowie XVII wieku wskazują, że w tym okresie klasztor był jeszcze całkowicie drewniany. Obszerny opis Ławry ogłosił w 1675 r. Jan Herbinius.
Klasztor został rozbudowany w 2 połowie wieku XVII i XVIII, kiedy to rozbudowano poszczególne zespoły sakralne. Zostały one wzniesione w stylu baroku kozackiego[2][a], który cechuje znaczna ilość wieżyczek, zdobnych ścian szczytowych i dekoracji, freski na ścianach zewnętrznych, przedstawiające z reguły postaci z historii kraju i Kościoła.
3 listopada 1941, wybuch zniszczył część soboru Zaśnięcia Matki Bożej. Według słowackiej kroniki filmowej eksplozja ta miała miejsce 20 minut po wizycie w Ławrze prezydenta Słowacji Jozef Tiso[3]. Do dziś trwają spory kto był winny zniszczenia – sowieccy partyzanci, którzy zaatakowali kwaterujące tam wojska niemieckie, czy Niemcy.
W 1990 r. Ławra Pieczerska została zapisana wraz z Soborem Mądrości Bożej (Sofijskim) na liście światowego dziedzictwa UNESCO.
Po 1991 roku i uzyskaniu przez Ukrainę niepodległości, władze ukraińskie i niemieckie finansowały odbudowę świątyni. W roku 2000 metropolita Włodzimierz, zwierzchnik Ukraińskiej Cerkwi Prawosławnej ponownie ją konsekrował.
Obecnie Ławra składa się z Ławry Dolnej i Górnej.
[edytuj] Ławra Górna
Teren Górnej Ławry znajduje się pod zarządem państwowym, a budynki w większości służą jako muzea i sale wystawowe. Wzniesione zostały tu:
- świątynia katedralna Zaśnięcia Bogurodzicy (sobór Uspeński),
- cerkiew nadbramna Świętej Trójcy (Troicka), z lat 1106 – 1108, przebudowana pod koniec XVII wieku, ufundowana przez Iwana Mazepę,
- pomieszczenia gospodarcze, w tym budynki szpitala z XII wieku,
- drukarnia powstała około roku 1606,
- cerkiew Wszystkich Świętych nad bramą Targową z końca XVII wieku,
- Wielka Dzwonnica z okresu 1731 – 1744,
- cerkiew Trapezna pod wezwaniem Antoniego i Teodozego budowana od 1893 do 1895,
- cerkiew Zwiastowania (Błagowiszczeńska) z lat 1904 – 1905,
- klasztor św. Michała, (kopuły o łącznej powierzchni 782 m²).
[edytuj] Ławra Dolna
Dolna Ławra została przekazana w zarząd Ukraińskiej Cerkwi Prawosławnej patriarchatu moskiewskiego. Składa się z Bliskich i Dalekich Pieczar.
[edytuj] Bliskie Pieczary
W Bliskich Pieczarach znajdują się:
- cerkiew Podwyższenia Krzyża (Chrestowozdwiżeńska) wybudowana w 1700 r., w której mieści się wejście do pieczar Antoniego,
- cerkiew Wszystkich Mnichów Peczerskich zbudowana w roku 1839,
- cerkiew Striteńska (Ofiarowania Pańskiego) z roku 1854 (cerkiew namiestnika Bliskich Pieczar);
- pod ziemią, znajdują się:
- cerkiew św. Antoniego,
- cerkiew Wprowadzenia do Świątyni (Wwedeńska),
- cerkiew Warłaama.
[edytuj] Plac prowadzący do Dalekich Pieczar
Nad placem prowadzącym do Dalekich Pieczar wznoszą się:
- cerkiew Narodzenia Bogurodzicy z 1696 roku,
- Dzwonnica Dalekich Pieczar (zbudowana w roku 1761,
- cerkiew Poczęcia św. Anny z lat 1809 – 1811, gdzie znajduje się wejście do pieczar św. Teodozjusza.
[edytuj] Dalekie Pieczary
W Dalekich Pieczarach pod ziemią znajdują się trzy świątynie:
- cerkiew Zwiastowania z czasów Teodozjusza,
- cerkiew św. Teodozjusza,
- cerkiew Narodzenia Pańskiego,
- siedziba metropolity Ukraińskiej Cerkwi Prawosławnej, który zgodnie z dawną tradycją ukraińską jest także przełożonym Ławry Peczerskiej,
- Kijowska Akademia Duchowna i seminarium duchowne.
[edytuj] Podziemia Ławry
W podziemiach Ławry pochowani zostali m.in.:
- Teodozjusz Pieczerski – przełożony i fundator klasztoru,
- pierwszy kijowski metropolita Michał[b],
- święty lekarz i ikonograf Alipiusz,
- kronikarz Nestor,
- Ilia Muromiec,
- książę Konstanty Ostrogski hetman wielki litewski,
- głowa kniazia Włodzimierza Świętego,
- ukraińscy hetmani, wojewodowie kijowscy, metropolici, arcybiskupi, biskupi.
Uwagi
- ↑ Styl ten niektóre źródła określają jako barok ukraiński, od nazwy regionu geograficznego, por. Ukraina. Sztuka
- ↑ Historyczność tej postaci jest kwestionowana. Nie można zatem jednoznacznie ustalić, do kogo należą przechowywane w Ławrze relikwie.
Przypisy
- ↑ Zdeněk Váňa: Świat dawnych Słowian. Antoni Kroh (tłum.). Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1985, s. 137. ISBN 83-06-01126-0.
- ↑ Włodzimierz Wilczyński, Leksykon kultury ukraińskiej, Kraków 2004, s. 21
- ↑ "includes the claim that in November 1941, when the Slovak president visited Kiev, the Ukrainian capital that had fallen to the Reich, an attempt on his life was made at the Pechersk Lavra by the Germans, Tiso escaping only by a miracle." [w:] Antisemitism in Slovak politics. 2000. str. 159; "Na gruncie takich fantazji narodziła się - oczywiście dopiero po wojnie - jedna z kolejnych "lisowskich legend": jakoby w listopadzie 1941 roku w Kijowie niemiecki wywiad miał dokonać nieudanego zamachu na Tisę, odwiedzającego żołnierzy ... [w:] Ivan Kamenec. Tragedia polityka, księdza i człowieka: (Jozef Tiso 1887-1947). 2001.
[edytuj] Linki zewnętrzne
|
|||||||
|
|||||||||
