Śpiączka

Śpiączka, nieokreślona

Coma

ICD-10 R40.2

Śpiączka, koma (z gr. κῶμα koma, znaczy głęboki sen, łac. coma) – ilościowe zaburzenie świadomości. Często jest wynikiem uszkodzenia tworu siatkowatego. Może to być uszkodzenie pierwotne lub wtórne, powstałe w sposób pośredni wskutek np. procesu ekspansywnego lub uszkodzenia pochodzenia naczyniowego.

Śpiączka może być również wynikiem zaburzeń powodujących rozlane uszkodzenie systemu nerwowego, np. w przebiegu zatrucia, bez względu na przyczynę.

Najczęstsze przyczyny śpiączek

• choroby zakaźne
  • trypanosomatoza afrykańska
• zaburzenia metaboliczne
  • powikłania cukrzycy
    • hipoglikemia
    • kwasica ketonowa
    • stan hiperosmolarny
    • kwasica mleczanowa
  • mocznica
  • encefalopatia wątrobowa
• rozlane uszkodzenia mózgu
• zatrucie lekami
• zapalenie mózgu, krwawienie podpajęczynówkowe
• zmiany nadnamiotowe
  • krwawienie (sprawdzić czy jest ślad urazu)
    • śródmózgowe
    • podtwardówkowe
    • nadtwardówkowe
  • udar mózgu
  • guz mózgu
  • ropień mózgu
• zmiany podnamiotowe
  • udar pnia mózgu
  • krwawienia do mostu
  • krwawienia do móżdżku
• zaburzenia psychiczne
  • zaburzenia konwersyjne
  • katatonia
  • depresja

Ocena stopnia śpiączki (Skala Glasgow)

Aby ocenić stopień śpiączki stosujemy schemat postępowania zaproponowany przez Teasdal i Jenneta (1974 r.). Polega on na ocenie otwierania oczu, najlepszej odpowiedzi werbalnej oraz najlepszej odpowiedzi ruchowej na zadany bodziec. Parametry te należy rozpatrywać łącznie z odruchami źrenicznymi, odruchami "głowy lalki", ciśnieniem tętniczym, oddechem, tętnem, temperaturą ciała.

Skala Glasgow (GCS, na podstawie schematu Teasdale i Jennetta 1974 r.)

• otwieranie oczu
  • 1 – brak
  • 2 – na ból
  • 3 – na polecenie
  • 4 – spontanicznie
• kontakt słowny
  • 1 – brak
  • 2 – niezrozumiałe dźwięki, pojękiwanie
  • 3 – niewłaściwe słowa lub krzyk
  • 4 – mowa chaotyczna, uwaga zachowana
  • 5 – zorientowany co do miejsca, czasu i własnej osoby
• reakcja ruchowa
  • 1 – brak
  • 2 – reakcja wyprostna na ból (sztywność z odmóżdżenia)
  • 3 – reakcja zgięciowa na ból (sztywność z odkorowania)
  • 4 – celowe ruchy zmierzające do uniknięcia bodźca bólowego (zginanie – wycofywanie kończyny)
  • 5 – lokalizuje ból
  • 6 – spełnia polecenia

Zobacz również

• Śpiączka farmakologiczna
• Śpiączka cukrzycowa
• Śpiączka insulinowa

Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.