Święta prawosławne w Polsce

Epifania w Sanoku (19.01.2007).

Święta prawosławne w Polsce – to grupa świąt w prawosławnym roku liturgicznym oraz okolicznościowe dni i święta muzyczne obchodzone przez Polski Autokefaliczny Kościół Prawosławny (PAKP).

Kalendarium

Uwagi

W kalendarium podane jest podwójne datowanie (tzw. "stary styl") z uwagi na liturgię odprawianą w Cerkwi wg kalendarza juliańskiego, tj. wg nowego stylu. Obowiązujący kalendarz gregoriański występuje na 2.pozycji.

• Kolor czerwony pogrubiony - "12 głównych wielkich świąt" oraz "święto świąt" czyli Pascha (Wielkanoc)
• Kolor zielony pogrubiony - inne ważne święta
• kolor czarny pogrubiony - "małe święta"
• czcionka normalna - lokalne święta lub ważniejsze wspomnienia oraz okolicznościowe dni
• język cerkiewnosłowiański (w transliteracji) - skrót "cs."
• zobacz też: data Paschy (Wielkanocy) (od której zależą święta ruchome) i sobór (świątynia)

Styczeń

• 25 grudnia/7 stycznia - (cs.) Rożdiestwo Christowo, Narodzenie Chrystusa, Boże Narodzenie
• 26 grudnia/8 stycznia - Sobór Najświętszej Bogurodzicy
• 27 grudnia/9 stycznia - Apostoła i pierwszego męczennika Stefana
• 1/14 stycznia
  • "stary" Nowy Rok
  • Obrzezanie Pańskie
  • Świętego Bazylego Wielkiego
• 6/19 stycznia
  • (cs.) Kreszczenije Hospodnie, Chrzest Pański połączony z Epifanią czyli Objawieniem Pańskim (zw. Teofanią) podczas którego ma miejsce obrzęd święcenia wody zwany świętem Jordanu (Epifania to również potoczne określenie tej grupy świąt)

Luty

• święta ruchome:
  • Maslenica - ostatni tydzień przed początkiem Wielkiego Postu tj. 7 tygodni przed Paschą (Wielkanocą)
  • Niedziela przebaczenia win - w ostatni dzień Maslenicy
• 30 stycznia/12 lutego - Trzech Wielkich Hierarchów i Nauczycieli Kościoła: Bazylego Wielkiego, Grzegorza Teologa i Jana Złotoustego
• 2/15 lutego
  • (cs.) Sretienije Hospodnie, Spotkanie Pańskie, Ofiarowanie Pańskie, Ofiarowanie Chrystusa w Świątyni
  • Światowy Dzień Młodzieży Prawosławnej

Marzec

• święta ruchome:
  • (cs.) Wchod Hospodien wo Ijerusalim, Wjazd Pański do Jerozolimy, Niedziela Palmowa - tydzień przed Zmartwychwstaniem Pańskim

Kwiecień

• święta ruchome:
  • święto świąt: Zmartwychwstanie Pańskie, Pascha (Wielkanoc) - 1.niedziela po 1.wiosennej pełni księżyca (koniec marca lub kwiecień)
  • (cs.) Woskresienije Christowo, Tydzień Paschy (po Wielkanocy od Poniedziałku do Soboty Paschy)
  • Radonica - powielkanocne modlitwy nad grobami
• 25 marca/7 kwietnia - (cs.) Błahowieszczenije Prieswiatoj Bohorodicy, Zwiastowanie Bogurodzicy (Zwiastowanie Pańskie)

Maj

• święta ruchome:
  • (cs.) Wozniesienije Hospodnie, Wniebowstąpienie Pańskie - 40.dzień po Zmartwychwstaniu Pańskim
  • (cs.) Soszestwije Swiataho Ducha na Apostołow, Zesłanie Ducha Świętego na Apostołów, Trójcy Przenajświętszej - 8.niedziela po Zmartwychwstaniu Pańskim, tzw. Pięćdziesiątnica
  • Wszystkich Świętych - I Niedziela po Pięćdziesiątnicy
  • Międzynarodowy Festiwal "Hajnowskie Dni Muzyki Cerkiewnej" (od 2002 pod patronatem PAKP, mający swoje początki w Hajnówce z 1982 roku)
• 23 kwietnia/6 maja - Wielkiego Męczennika Jerzego Zwycięzcy
• 9/22 maja - Przeniesienie Relikwii Świętego Mikołaja
• 11/24 maja
  • Dzień Świętego Ducha
  • Równych apostołom świętych: Cyryla i Metodego

Czerwiec

• święta ruchome:
  • Świętych Męczenników Chełmskich i Podlaskich - 1.niedziela czerwca
• 14/27 czerwca - Sobór świętych z Diwiejewa

Lipiec

• 24 czerwca/7 lipca - Narodzenie proroka Jana Chrzciciela
• 29 czerwca/12 lipca - Świętych chwalebnych, pierwszych wśród zwierzchnich apostołów: Piotra i Pawła

Sierpień

• 6/19 sierpnia - (cs.) Preobrażenije Hospodnie, Przemienienie Pańskie
• 15/28 sierpnia - (cs.) Uspienije Preswiatoj Bohorodicy, Zaśnięcie Najświętszej Bogurodzicy

Wrzesień

• 29 sierpnia/11 września - Ścięcie Św. Jana Chrzciciela
• 1/14 września - Początek Nowego Roku Kościelnego 7519 (na rok 2010) od stworzenia świata
• 8/21 września - (cs.) Rożdiestwo Prieswiatoj Bohorodicy, Narodzenie Najświętszej Bogurodzicy
• 9/22 września - Białostockie Dni Muzyki Cerkiewnej w rocznicę przeniesienia relikwii św. Gabriela Zabłudowskiego (męczennika)
• 14/27 września - (cs.) Wozdwiżenije Kriesta Hospodnia, Podwyższenie Krzyża Pańskiego

Październik

• 1/14 października - (cs.) Pokrowa Preswiatoj Bogorodicy, Święto Opieki Najświętszej Bogurodzicy

Listopad

• 26 października/8 listopada - Świętego Męczennika Dymitra
• 8/21 listopada - Sobór Archanioła Michała i św. mocy niebios
• 13/26 listopada - Jana Złotoustego

Grudzień

• święta ruchome:
  • Niedziela Świętych Praojców - druga niedziela przed Bożym Narodzeniem w czasie "Małego" Wielkiego Postu)
  • Niedziela Świętych Ojców - niedziela przed Bożym Narodzeniem (w czasie j/w podczas których wspomina się starotestamentowych proroków i świętych)
• 21 listopada/4 grudnia - (cs.) Wwiedienije wo chram Prieswiatoj Bohorodicy, Wprowadzenie Bogurodzicy do Świątyni
• 6/19 grudnia - Świętego Mikołaja Cudotwórcy

Zobacz też

• święta katolickie w Polsce
• święta państwowe w Polsce

Bibliografia

• Najważniejsze święta prawosławne - portal Twoja Europa
• Wielkie święta prawosławne na stronie gminy Narew
• Polski Autokefaliczny Kościół Prawosławny - serwis Bractwa Młodzieży Prawosławnej w Polsce na cerkiew.pl

Linki zewnętrzne

• Daty Wielkanocy 2000 - 2050 w Kościele zachodnim i wschodnim wg kalendarza gregoriańskiego
• Dz. U. z 1999 r. Nr 26, poz. 235 - Rozporządzenie Ministrów Pracy i Polityki Socjalnej oraz Edukacji Narodowej z dnia 11 marca 1999 r. w sprawie zwolnień od pracy lub nauki osób należących do kościołów i innych związków wyznaniowych w celu obchodzenia świąt religijnych nie będących dniami ustawowo wolnymi od pracy.