Świadkowie Jehowy na Ukrainie

Świadkowie Jehowy na Ukrainie
Kraj	Ukraina
Liczebność (2011)	150 887
Liczba zborów (2011)	1691
Rozpoczęcie działalności	1891

Świadkowie Jehowy na Ukrainie.

W latach 30. XX w. rozpoczęto wyświetlanie Fotodramy Stworzenia na Rusi Podkarpackiej.

Znak fioletowego trójkąta, który nosili Świadkowie Jehowy w hitlerowskich obozach koncentracyjnych.

Wierni w obliczu prób - Świadkowie Jehowy w Związku Radzieckim.

Zgromadzenie międzynarodowe w Kijowie w 1993 roku z udziałem 64 714 obecnych.

Zgromadzenie międzynarodowe Pouczani przez Boga w roku 1993 w Kijowie.

Głoszenie przez Świadków Jehowy na ulicach Lwowa.

Świadkowie Jehowy na Ukrainie – wspólnota 150 887 aktywnych Świadków Jehowy na Ukrainie, należących do 1691 zborów. Na Pamiątce śmierci Jezusa Chrystusa obecnych było 275 756 osób (2011). We Lwowie mieści się Biuro Oddziału, koordynujące działalność miejscowych wyznawców.

Historia ukraińskich Świadków Jehowy

Początki

W roku 1891 Charles Taze Russell podczas swej pierwszej podróży zagranicznej, zatrzymał się w Odessie, gdzie przedstawił swoje przemówienie. W 1911 roku podczas kolejnej wizyty, przemawiał również we Lwowie. Rok później niemieccy wyznawcy opublikowali duże ogłoszenie w kalendarzu rozpowszechnianym wśród Ukraińców. Zachęcało do złożenia zamówienia na niemieckie wydania publikacji. Zanotowano pierwszych 50 zainteresowanych tym wyznaniem religijnym.

W 1920 roku współwyznawcy z Rumunii i Mołdawii rozkrzewiali religię na terenie Bukowiny. W roku 1922 we wsi Kolinkiwci wyznawcą został Stepan Kolca – pierwszy na Bukowinie. Wkrótce wyznawcami było 10 rodzin rodzin. W początu XX w. w zagłębiu węglowym na wschodzie Ukrainy podjął pracę inż. Trumpi pierwszy wyznawca przybyły ze Szwajcarii. W miejscowości Lubymiwśkyj Post pod Charkowem utworzył grupę studiującą Biblię. W 1923 roku na Zakarpaciu przyjął chrzest Wojtech Czechi, który potem działał jako pionier w okolicach Berehowa. W 1924 roku 49 osób zgromadziło się na Pamiątce śmierci Jezusa Chrystusa w miejscowości Sarata na południu Ukraińskiej SRR. W roku 1925 we wsi Wełyki Łuczky było ok. 100 wyznawców. Do poł. lat 20. XX w. w zachodniej części Ukrainy powstały liczne grupy, a później część z nich przekształciła się w zbory. W maju 1926 roku we wsi Wełyki Łuczky w zgromadzeniu uczestniczyło 150 osób, a 20 zostało ochrzczonych. W 1927 roku w zgromadzeniu w parku w mieście Użhorod, wzięło udział 200 osób. W roku 1927 otwarto biuro przy ul. Piekarskiej we Lwowie, które nadzorowało działalnością tamtejszych wyznawców. W owym roku na Rusi Podkarpackiej liczba obecnych na Pamiątce przekroczyła 370. W Użhorodzie otwarto pierwszy skład literatury. W następnym roku nadzór nad zborami na Rusi Podkarpackiej, należącej wówczas do Czechosłowacji, powierzono niemieckiemu Biurze Oddziału w Magdeburgu. W roku 1928 zanotowano liczbę 300 głosicieli. W 1927 roku do Kałyniwki na wschodzie Ukrainy, na Pamiątkę przybyło 18 osób. W sąsiedniej Jepifaniwce 11 osób, a w Lubymiwśkym Poście – 30. Zgromadzenia odbywały się w różnych innych miastach Zakarpacia. W 1928 roku odbył się też pierwszy kongres we Lwowie. Także w Małopolsce Wschodniej i na Wołyniu, należących ówcześnie do II Rzeczypospolitej organizowano potem podobne zgromadzenia. George Young zorganizował w Charkowie trzydniowe zgromadzenie, na które przybyli wyznawcy ze zborów w Kijowie i Odessie.

Od roku 1930 działalnością wyznawców na Zakarpaciu kierowało biuro w Berehowie koło Użhorodu. Jego nadzorcą został Wojtech Czechi. W latach 20. i 30. XX w. nad działalnością wyznawców na Wołyniu i w Małopolsce nadzór sprawowało polskie Biuro Oddziału w Łodzi. W roku 1932 kongres z udziałem pół tysiąca osób odbył się w miejscowości Sołotwyno. W owym roku w zakarpackiej miejscowości Dibrowa otwarto Salę Królestwa. Wkrótce w pobliżu powstały dwie inne sale, w Sołotwynie i Białej Cerkwie. W roku 1937 na zorganizowany wielki kongres w Pradze, wynajęto specjalny pociąg, który ruszył z Sołotwyna, zatrzymując się na wszystkich stacjach, żeby zabrać delegatów. Na każdym wagonie widniał napis: Konwencja Świadków Jehowy w Pradze. Przyczyniło się to do wielkiej informacji o tym wyznaniu. W latach 30. XX w. rozpoczęto wyświetlanie Fotodramy Stworzenia na Rusi Podkarpackiej. Wyznawców z terenów ówczesnego ZSRR wtrącono na wiele lat do więzień. Duże wyroki za przynależność do tego wyznania otrzymali m.in. rodzina Trumpich, Hauserowie, Danyjił Staruchin, Andrij Sawenko i Szapowałowa. W 1939 roku na terenach należących do Polski było przeszło 1100 głosicieli.

Prześladowania i Operacja Północ

W roku 1939 zamknięto większość wyznawców ze wsi Wełykyj Byczkiw i Kobyłećka Polana. Wielu wywieziono do łagrów w azjatyckiej części ZSRR, a z polskich terenów wschodnich anektowanych przez ZSRR do hitlerowskich obozów koncentracyjnych. Wielu straciło życie z rąk hitlerowców i Armii Czerwonej. Działalność na Ukrainie nadzorował wówczas Pawło Ziatek.

W 1945 roku został aresztowany za przynależność to tego związku wyznaniowego i skazano go na dziesięć lat więzienia. Stanisław Burak nadzorował działalność Świadków Jehowy na Ukrainie. W 1946 roku niektórzy wyznawcy mieszkający w PRL zostali zmuszeni do przesiedlenia się do Ukraińskiej SRR. W owym roku na zachodzie Ukrainy w obchodach Pamiątki wzięło udział 5218 osób. Chociaż większość Świadków Jehowy przesiedlono w głąb ZSRR, to pojawili się nowi wyznawcy, których zaznajomiono z religią m.in. w łagrach na Syberii czy w hitlerowskich obozach koncentracyjnych. W latach 1947-1951 zatrzymano wielu Świadków Jehowy, zamykano nie tylko za drukowanie pism, lecz także za odmowę pełnienia służby wojskowej, udziału w wyborach lub zapisania dziecka do pionierów czy Komsomołu. Żeby trafić do więzienia, wystarczyło być Świadkiem Jehowy. Na procesach często wykorzystywano fałszywe zeznania. Składali je zwykle sąsiedzi lub znajomi oskarżonych, zastraszani lub przekupywani przez funkcjonariuszy aparatu bezpieczeństwa. W niektórych miejscowościach Świadkom Jehowy nie pozwalano zawieszać zasłon w oknach. Dzięki temu policja i sąsiedzi mogli bez przeszkód śledzić, czy przypadkiem nie czytają jakiejś literatury biblijnej i czy nie organizują zebrań religijnych, które i tak były przez nich organizowane w ukryciu. Aresztowano przeszło 1000 Świadków Jehowy, których wywieziono na Syberię. W roku 1949 trzej starsi zboru z Wołynia: Mykoła Piatocha, Illa Babijczuk i Mychajło Czumak podjęli starania o rejestrację działalności religijnej. Wkrótce otrzymali wyroki 25 lat przebywania w łagrach.

8 kwietnia 1951 roku z zachodniej Ukrainy w ramach Operacji Północ, wywieziono na Syberię ponad 6100 Świadków Jehowy. Władze planowały również deportację Świadków Jehowy z obwodu zakarpackiego. Sprowadzono już nawet puste pociągi towarowe. Jednak z nieznanych przyczyn zamiar ten porzucono. W czasie zakazu Zakarpacie stanowiło jedno z najważniejszych zapleczy produkcyjnych publikacji Świadków Jehowy dla całego ZSSR. Świadkowie Jehowy z tego regionu utrzymywali łączność ze współwyznawcami z 54 łagrów rozrzuconych po całym terytorium ZSRR^{[potrzebne źródło]}, przekazując im w konspiracji publikacje, skromne datki oraz informacje organizacyjne. polscy współwyznawcy prowadzili konspiracyjne kontakty ze współwyznawcami na Ukrainie, którzy wówczas nadzorowali działalność w całym ZSRR. Ta działalność nosiła kryptonim Erika. Utrzymywano z nimi stałą korespondencję. Listy przesyłano dzięki kolejarzom jeżdżącym na trasie z Przemyśla do Lwowa.

W roku 1961 Iwanow Paszkowski, rozpoczął nadzorowanie działalności na Ukrainie. W 1963 roku na Ukrainę zaczęła docierać literatura religijna w postaci mikrofilmów, z których w konspiracji – w tajnych drukarniach – zaczęto je powielać. W czerwcu 1965 roku ukraiński Sąd Najwyższy uznał, że publikacje Świadków Jehowy mają charakter religijny i nie są antyradzieckie. Zaniechano aresztowań za czytanie literatury biblijnej, dalej jednak karano więzieniem za głoszenie religii. W latach 1982-1984 nastąpiła kolejna fala represjonowania Świadków Jehowy przez miejscowe władze. W 1987 zaczęto zwalniać wyznawców z więzień. W 1988 roku grupa wyznawców dostała pozwolenie na wyjazd na zgromadzenie okręgowe w Polsce. W roku 1989 na trzy międzynarodowe kongresy przyjechało do Polski kilka tysięcy delegatów z Ukrainy. Do ukraińskich współwyznawców przyjechali z wizytą Milton Henschel i Theodore Jaracz z Ciała Kierowniczego. W roku 1990 na kongres międzynarodowy do Warszawy, przyjechało kilkanaście tysięcy ukraińskich Świadków Jehowy. Sądy zaczęły rehabilitować Świadków Jehowy i przywracać im odebrane prawa.

Prawna legalizacja

28 lutego 1991 roku wyznanie Świadków Jehowy zostało na Ukrainie oficjalnie zarejestrowane, stając się pierwszym wyznaniem, które w ZSRR otrzymało taki status (jeszcze przed rozpadem ZSRR i przed uzyskaniem przez Ukrainę państwowości). Na pierwszych zgromadzeniach na Ukrainie, we Lwowie zebrało się 17 531 osób, w Odessie 12 115, w Kijowie – 14 654, a w Czerniowcach – 14 137 osób. W 1992 roku ok. 16 330 ówczesnych duńskich Świadków Jehowy zebrało 64 tony żywności i kilkanaście ton nowej odzieży i obuwia i wysłało ją współwyznawcom na Ukrainie. W sierpniu 1993 roku w Kijowie, odbył się największy ze wszystkich kongresów, urządzonych dotąd na Ukrainie. Liczba obecnych wyniosła 64 714. Przybyło tysiące delegatów z zagranicy, reprezentujących ponad 30 krajów. Punkty programu przedstawiane po angielsku tłumaczono jednocześnie na 16 języków. 7402 osoby zostały ochrzczone – to rekordowa liczba ochrzczonych podczas jednego kongresu. W 1999 roku we Lwowie zakończyła szkolenie pierwsza klasa ówczesnego Kursu Usługiwania.

19 maja 2001 roku Theodore Jaracz z Ciała Kierowniczego przebywał z wizytą we Lwowie, podczas oddania do użytku ukraińskiego Biura Oddziału w tym mieście. Telewizje w Winnicy, Kerczu, Melitopolu i we Lwowie wyświetliły film Wierni w obliczu prób - Świadkowie Jehowy w Związku Radzieckim. W 2002 roku ukraińskie Biuro Oddziału powołało do istnienia specjalny komitet zajmujący się działalnością kaznodziejską na terenie zakładów karnych. W 2006 roku ponad 6000 ukraińskich delegatów uczestniczyło w kongresie międzynarodowym w Chorzowie. W roku 2007 przekroczono liczbę 140 000 tysięcy aktywnych głosicieli, na Pamiątce obecnych było 276 126 osób, a w roku 2011 zanotowano 150 887 aktywnych wyznawców. Obecnie kongresy odbywają się w j. ukraińskim, rosyjskim, rumuńskim, angielskim, chińskim, węgierskim i rosyjskim j. migowym.

Bibliografia

• Rocznik Świadków Jehowy: 2002, s. 119-255 (Dzieje Świadków Jehowy na Ukrainie); 2008, s. 105 (Zsyłka na Syberię)
• Strażnica 1.2.1993, s. 20-24; 15.3.1992, s. 31 (Pomoc humanitarna z zagranicy)
• Przebudźcie się!: 8.1.1994, s. 11-13; 8.3.1994, s. 18; 8.1.1992, s. 8-9, 13 (Zgromadzenia na Ukrainie)
• Dane statystyczne
• – Tłumaczenia na j. polski z oficjalnej witryny Towarzystwa Strażnica
• Unikalna Operacja w Kijowie – informacja kanału TV Podrobnosti
• Kongres międzynarodowy Chorzów, 2006 (Delegaci z Ukrainy)

Galeria

• 

  Przebudźcie się! i Strażnica w (j. ukraińskim).

• 

  Będziesz mógł żyć wiecznie w raju na ziemi (w j. ukraińskim).

• 

  Największy ze wszystkich ludzi (w j. ukraińskim)

• 

  Wiedza, która prowadzi do życia wiecznego (w j. ukraińskim)

Zobacz też

• Wierni w obliczu prób - Świadkowie Jehowy w Związku Radzieckim
• Zjednoczeni dzięki pouczeniom Bożym
• Operacja Północ