Żmigród
| Żmigród | |||||
 Ruiny pałacu Hatzfeldów |
|||||
|
|||||
| Państwo |  Polska |
||||
| Województwo | dolnośląskie | ||||
| Powiat | trzebnicki | ||||
| Gmina | Żmigród gmina miejsko-wiejska |
||||
| Prawa miejskie | 1253 r. | ||||
| Burmistrz | Robert Lewandowski (od 2008) | ||||
| Powierzchnia | 9,49 km² | ||||
| Wysokość | ok. 80 m n.p.m. | ||||
| Ludność (2008) • liczba • gęstość |
6542 695 os./km² |
||||
| Strefa numeracyjna |
(+48) 71 | ||||
| Kod pocztowy | 55-140 | ||||
| Tablice rejestracyjne | DTR | ||||
|
Położenie na mapie Polski
  Żmigród
|
|||||
| Na mapach: | |||||
| TERC (TERYT) |
5020320064 | ||||
|
Urząd miejski
pl. Wojska Polskiego 2-355-140 Żmigród |
|||||
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|||||
 Hasło Żmigród w Wikisłowniku |
|||||
| Strona internetowa | |||||
.jpg&filetimestamp=20120510092709)
Żmigród (niem. Trachenberg, dawna polska nazwa: Straburek) – miasto w woj. dolnośląskim, w powiecie trzebnickim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Żmigród, leży nad rzeką Barycz i Sąsiecznica.
Według danych z 30 czerwca 2008 miasto liczyło 6542 mieszkańców[1].
Spis treści |
[edytuj] Położenie
Według danych z 1 stycznia 2011 r. powierzchnia miasta wynosiła 9,49 km²[2].
Miasto jest położone na wysokości ok. 80 m n.p.m.[potrzebne źródło]
Żmigród historycznie leży na Dolnym Śląsku. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. wrocławskiego.
[edytuj] Historia
Najstarsze źródła mówią o osadzie istniejącej w III okresie epoki brązu. Pierwsze wzmianki pojawiają się w bulli papieża Hadriana IV z 1155. Obecne miasto zostało ulokowane przez Henryka III Białego w 1253 roku nad brzegami Baryczy, w miejscu, gdzie brodem przekraczano rzekę. Nowa osada powstała, naprzeciw dawnej osady słowiańskiej Zunigrod. Gród został ufortyfikowany, otoczony solidną palisadą, wałem i fosą, zbudowano dwie bramy, które zlikwidowano dopiero w 1819 roku.
W 1560 wzniesiono nowy zamek z wieżą, później modernizowany, który w czasie wojny trzydziestoletniej był kilkakrotnie oblegana. W 1642 zamek został zdobyty przez wojska szwedzkie pod dowództwem gen. Lennarta Torstensona. Szwedzi władali zamkiem do 1650. W tym czasie rozbudowano zamek. Następna rozbudowa miała miejsce w latach 1655–1657 z inicjatywy ówczesnego właściciela Żmigrodu, Melchiora Hatzfelda. W 1691 r. wzniesiono nowe fortyfikacje.
W połowie XVII wieku polsko-niemiecka granica językowa przebiegała niedaleko Żmigrodu, włączając miasto do terytorium o dominacji języka polskiego[3].
W 1813 roku, w barokowym pałacu Hatzfeld, doszło do spotkania króla Prus Fryderyk Wilhelm III z carem Rosji Aleksander I, podczas którego podpisano protokół trachenberski (żmigrodzki), którego celem było ostateczne pokonanie Napoleona Bonaparte[4].
23 stycznia 1945 wojska X Korpus Pancerny Gwardii 4 Armii Pancernej gen. Dmitrija Daniłowicza Leluszenki zdobyły Żmigród broniony przez garnizon niemiecki. Miasto zostało zniszczone z wyjątkiem zamku, który został podpalony już po zakończeniu walk. Miasto zostało przyłączone do Polski, zaś jego dotychczasowa ludność wysiedlona do Niemiec.
[edytuj] Nazwa
Nazwa miasta Żmigród oznacza "gród żmija". W językach słowiańskich pojęciem zmej (od którego pochodzi hiperpoprawna polska forma żmij) oznaczano smoka. W bulli wrocławskiej z 1155 r. jest mowa o villa super vadum Zuuigrod, w 1228 r. Smigrod, w 1245 r. Zmnigrod. Stanisław Rospond domniemywał, że nazwa może pochodzić od żmij[5] (które mają wspólną, ze żmijem, czyli smokiem etymologię), jednak przeczy temu niemiecka nazwa miasta Trachenberg (1322 r.), ś-w-n. Trache, od którego pochodzi niem. Drache, oznacza smoka + berg = góra (częste w niemieckich nazwach miejscowych), dosłownie przetłumaczyć można by na smoczą górę. Wizerunek żmija utrwalono w herbie miasta.
[edytuj] Zabytki
- Pozostałości zamku z XIV wieku (z dawnego założenia zachowała się tylko kamienna wieża mieszkalna z 1560 roku.
- Pałac z lat 1656–1658, obecnie w ruinie.
- Kościół parafialny z XVII/XVIII w., odbudowany po pożarze w XVIII w.
- Kościół pw. św. Trójcy
- Wieża ciśnień
- Nadbarycki park z cennym starodrzewem
- Baszta
- Figura Świętego Jana Nepomucena
- Kapliczka
- Zabytkowe kamieniczki
- Kolumna Maryjna
[edytuj] Wspólnoty religijne
[edytuj] Administracja
Miasto należy do Związku Miast Polskich.
[edytuj] Współpraca międzynarodowa
Miasta i gminy partnerskie:
[edytuj] Zobacz też
Przypisy
- ↑ Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 30 VI 2008 r.). Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2008. ISSN 1734-6118. (pol.)
- ↑ Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2011 r.. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2011-08-10. ISSN 1505-5507.
- ↑ Dorota Borowicz: "Mapy narodowościowe Górnego Śląska od połowy XIX wieku do II Wojny Światowej". Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, 2004, s.33. ISBN 83-229-2569-7
- ↑ Żmigród. Protokół trachenberski (pol.). polskaniezwykla.pl. [dostęp 2012-02-16].
- ↑ Stanisław Rospond, Słownik etymologiczny miast i gmin PRL, Wrocław 1984, s.460
- ↑ zmigrod.com.pl
[edytuj] Linki zewnętrzne
|
||||||||||||||
|
|||||||||||||
|
||||||||||||||
