Żołna zwyczajna
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
| Żołna zwyczajna | |
| Merops apiaster[1] | |
| (Linnaeus, 1758) | |
.jpg&filetimestamp=20050411110556) |
|
| Systematyka | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | zwierzęta |
| Typ | strunowce |
| Podtyp | kręgowce |
| Gromada | ptaki |
| Nadrząd | neognatyczne |
| Rząd | kraskowe |
| Rodzina | żołny |
| Rodzaj | Merops |
| Gatunek | żołna zwyczajna |
| Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2] | |
 |
|
 Systematyka w Wikispecies |
|
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|
Żołna zwyczajna, żołna pospolita[3] (Merops apiaster) – gatunek średniego ptaka wędrownego z rodziny żołn (Meropidae), zamieszkujący południową Europę, tylko lokalnie na północ od Alp i Karpat, a także południową Azję i lokalnie w Afryce. Wędrówki w V i VIII. Zimuje w Afryce na południe od Sahary. W Polsce najwcześniejsze wzmianki o lęgach pochodzą z XVIII i XIX w. (w 1792 r. pod Oławą i w 1887 r. pod Nidzicą)[4]. Obecnie skrajnie nielicznie, choć regularnie gnieździ się w części południowo-wschodniej kraju, lęgi znane są także od początku XXI wieku na Dolnym Śląsku [5].
- Cechy gatunku
- Słabo zaznaczony dymorfizm płciowy. Czoło białe, wierzch głowy i kark rdzawobrązowy, czarna pręga przez oko. Gardło żółtawe, oddzielone czarną przepaską błękitnego spodu. Barki, grzbiet i kuper złotooliwkowe (samica ma grzbiet oliwkowozielony, a pozostałe barwy mniej kontrastowe), skrzydła błękitno-zielone, pokrywy skrzydłowe i lotki drugorzędowe brązowe. Oliwkowozielony ogon, a środkowa para sterówek dłuższa od pozostałych o około 3 cm.
- Wymiary średnie[6]
- dł. ciała ok. 23-25 cm
rozpiętość skrzydeł ok. 43-48 cm
masa ciała ok. 45-55 g - Biotop
- Wysokie, piaszczyste urwiska, zarówno naturalne jak i sztuczne.
- Gniazdo
- Długa (do 2m), samodzielnie wygrzebana nora w urwisku.
- Jaja
- W ciągu roku wyprowadza jeden lęg, składając w połowie czerwca 5 do 6 jaj.
- Wysiadywanie
- Jaja wysiadywane przez okres około 20 dni przez obydwoje rodziców, choć udział samca jest ograniczony. Pisklęta opuszczają gniazdo po 30 dniach.
- Pożywienie
- Chwytane w locie owady, głównie błonkówki, chrząszcze, motyle, muchówki i prostoskrzydłe. Żądłówki miażdży końcem dzioba, aby uniknąć użądlenia. Jednak historię o niszczeniu rodzin pszczelich (nazwa gat. apiaster) są nieprawdziwe - z żądłówek chwyta przede wszystkim osy.
- Ochrona
- Objęta ochroną gatunkową ścisłą.
[edytuj] Zobacz też
Przypisy
- ↑ Merops apiaster w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
- ↑ Merops apiaster. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.)
- ↑ Albin Łącki: Wśród zwierząt – ptaki. Ponań: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1988, s. 156. ISBN 83-09-01320-5.
- ↑ Ludwik Tomiałojć, Tadeusz Stawarczyk: Awifauna Polski. Rozmieszczenie, liczebność i zmiany. Wrocław: PTPP "pro Natura", 2003, s. 497. ISBN 83-919626-1-X.
- ↑ Dobrowolska, K., 2010: Żółna - najbardziej egzotyczny ptak Sudetów. Sudety, nr 3
- ↑ Wrzosowiska i lasy mieszane. Warszawa: Świat Książki, 1999, s. 58. ISBN 83-7175-212-1.
[edytuj] Bibliografia
- Andrzej G. Kruszewicz: Ptaki Polski. Encyklopedia ilustrowana. Warszawa: MULTICO, 2007, s. 169. ISBN 978-83-7073-474-9.
