Żyła główna dolna

Żyła główna dolna i jej dopływy.

Żyła główna dolna, inaczej żyła próżna dolna, żyła czcza dolna (łac. vena cava inferior) – duże naczynie żylne zbierające krew z dolnej połowy ciała.

Przebieg

Składa się z dwóch części: części brzusznej i krótkiej części piersiowej.
Żyła główna dolna powstaje z połączenia żył biodrowych wspólnych – prawej i lewej. Łączą się one pod kątem 60-65 stopni, do przodu od krążka międzykręgowego położonego między czwartym a piątym kręgiem lędźwiowym, około 1–2 cm poniżej rozdwojenia aorty.
Biegnie pionowo ku górze wzdłuż prawego brzegu kręgosłupa po prawej stronie aorty. Na poziomie pierwszego kręgu piersiowego zbacza na stronę prawą i dochodzi do powierzchni przeponowej wątroby, gdzie przebiega w bruździe żyły głównej. Przechodzi przez otwór żyły głównej (foramen v. cavae) w przeponie i dochodzi do klatki piersiowej. Długość odcinka piersiowego wynosi około 2,5 cm. Zagina się tam silnie do przodu i w lewo, przechodzi przez osierdzie i uchodzi do tylno-dolnej części przedsionka prawego.
Warto zauważyć, że w przebiegu nadprzeponowym żyła główna dolna nie ma żadnych dopływów – z tamtego obszaru krew zbiera żyła nieparzysta (v. azygos).

Długość

Jest osobniczo zmienna. Zwykle wynosi około 22–25 cm (z czego 2–3 cm przypada na część piersiową).

Budowa

Średnica żyły na dole wynosi około 20–22 mm i wzrasta w miarę dochodzenia kolejnych dopływów. W końcowym odcinku ma średnicę około 30–32 mm.
Posiada jedną zastawkę w miejscu ujścia do prawego przedsionka. Jest ona dobrze rozwinięta u płodu, u dorosłych jest w stadium zaniku.
Błona mięśniowa jest słabo rozwinięta.

Sąsiedztwo

Część brzuszna

• ku tyłowi:
  • kręgosłup
  • tętnice lędźwiowe prawe
  • tętnica nerkowa prawa
  • tętnica nadnerczowa środkowa prawa
  • tętnica przeponowa dolna prawa
  • mięsień lędźwiowy większy prawy – brzeg przyśrodkowy
  • pień współczulny prawy
  • węzły chłonne
• po stronie lewej:
  • aorta brzuszna
  • przepona – prawa odnoga
• po stronie prawej:
  • mięsień lędźwiowy większy prawy
  • moczowód
  • nerka prawa
  • nadnercze prawe
• do przodu:
  • tętnica biodrowa wspólna prawa
  • nasada krezki jelita cienkiego
  • tętnica jądrowa prawa – u mężczyzn
  • tętnica jajnikowa prawa – u kobiet
  • otrzewna ścienna
  • dwunastnica – dolna część
  • trzustka – głowa
  • żyła wrotna
  • wątroba – część tylna powierzchni przeponowej

Część piersiowa

• odcinek zewnątrzosierdziowy:
  • opłucna
  • płuco prawe – podstawa
  • błona oskrzelowo-osierdziowa
• odcinek wewnątrzosierdziowy:
  • pokryty dookoła blaszką trzewną osierdzia

Dopływy

• żyły biodrowe wspólne – z nich powstaje
• żyły przeponowe dolne
• żyły wątrobowe
• żyły lędźwiowe
• żyły nerkowe
• żyła nadnerczowa prawa
• żyła jądrowa prawa
• żyła jajnikowa prawa

Bibliografia

1. "Anatomia człowieka" Adam Bochenek, tom III, str. 415-417 ISBN 83-200-1628-2

Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.