Żyto
Żyto (Secale L.) – rodzaj roślin jednorocznych, dwuletnich lub wieloletnich z rodziny wiechlinowatych. Pochodzi z Azji. Liczy ok. 10 gatunków[2], z których najważniejszym jest uprawiane żyto zwyczajne. Gatunkiem typowym jest Secale cereale L.[3]:
Spis treści |
[edytuj] Morfologia
- Łodyga
- Źdźbło ma wysokość ok. 1,5 m.
- Korzenie
- Żyto w porównaniu z innymi zbożami, ma dobrze rozwinięty system korzeniowy, co umożliwia pobieranie wody i składników pokarmowych z głębszych warstw gleby.
- Kwiaty
- Kłos o kłoskach dwukwiatowych, ościsty.
- Owoc
- Ziarniak o kształcie podłużnym, wrzecionowaty, o barwie szarozielonej.
[edytuj] Systematyka
Gramen Séguier
- Pozycja systematyczna wg APweb (aktualizowany system APG III z 2009)
Rodzaj należący do rodziny wiechlinowatych (Poaceae), rzędu wiechlinowców (Poales)[1]. W obrębie rodziny należy do podrodziny wiechlinowych (Pooideae), plemienia Triticeae[4].
- Pozycja w systemie Reveala (1994–1999)
Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa jednoliścienne (Liliopsida Brongn.), podklasa komelinowe (Commelinidae Takht.), nadrząd Juncanae Takht., rząd wiechlinowce (Poales Small), rodzina wiechlinowate (Poaceae (R. Br.) Barnh.), rodzaj żyto (Secale L.)[5][6].
- Gatunki flory Polski[7]
- żyto zwyczajne (Secale cereale L.)
- Inne gatunki[8]
- Secale africanum Stapf
- Secale anatolicum Boiss.
- Secale ciliatiglume (Boiss.) Grossh.
- Secale montanum Guss. – żyto krzyca
- Secale segetale (Zhuk.) Roshev.
- Secale sylvestre Host
- Secale vavilovii Grossh.
Mieszaniec międzygatunkowy:
- Secale × derzhavinii Tzvelev
[edytuj] Galeria
[edytuj] Zastosowanie
Żyto jest popularną rośliną uprawną, choć jego powierzchnia uprawy i znaczenie gospodarcze spada. Ziarniaki żyta są stosowane do wyrobu pasz dla bydła i trzody chlewnej, ale może być stosowane w ograniczonych ilościach, jest stosowane do produkcji mąki stosowanej głównie do wypieku chleba, produkuje się z nich też alkohol etylowy. Słomę żytnią stosowano do wyrobu strzech, oraz jako ściółkę dla zwierząt.
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-02-01].
- ↑ GrassBase – The Online World Grass Flora
- ↑ 3,0 3,1 Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-03-09].
- ↑ Poaceae (grass family) (ang.). W: Taxonomy Browser [on-line]. The National Center for Biotechnology Information. [dostęp 2011-02-01].
- ↑ Reveal James L. System of Classification. PBIO 250 Lecture Notes: Plant Taxonomy. Department of Plant Biology, University of Maryland, 1999 Systematyka rodzaju żyto wg Reveala
- ↑ Crescent Bloom: Systematyka rodzaju Secale (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 2009-03-09].
- ↑ Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland : a checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.
- ↑ Secale (ang.). W: The Plant List [on-line]. [dostęp 2011-02-01].
