Żywią i Bronią
Żywią i Bronią (org. żywią y bronią) – dewiza kosynierów z czasów insurekcji kościuszkowskiej, widoczna na ich sztandarze. Sztandar z taką dewizą został nadany oddziałowi kosynierów krakowskich przez Tadeusza Kościuszkę 16 VIII 1794 r. i znajduje się obecnie w zbiorach Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie.
Hasło odnosi się roli społecznej chłopów. Do hasła tego nawiązywała później symbolika ruchów chłopskich. W XIX wieku pojawiało się ono na sztandarach powstańczych, pocztówkach patriotycznych oraz haftowanych kilimach, było wykorzystywane przez ruch ludowy jako znak łączności z patriotyczną i niepodległościową tradycją oraz wyraz przekonania o szczególnej roli chłopów w społeczeństwie. Tytuł Żywią i bronią nosił oficjalny biuletyn podziemny Batalionów Chłopskich. Dewiza była wykorzystywana również przez propagandę komunistyczną - m.in. widniało na banknocie pięćsetzłotowym.
[edytuj] Bibliografia
- Wielka Encyklopedia Polski t.X, wyd.Kluszczyński, Kraków 2005, ISBN 83-89550-37-7
