Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
10 lutego jest 41. dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostało 324 (w latach przestępnych 325) dni.
- imieniny obchodzą: Apollon, Gabriel, Jacek, Jacenty, Michał, Scholastyka, Sotera, Tomił, Tomisława, Trojan i Wilhelm.
- Rosja – Dzień Dyplomaty
- wspomnienia i święta w Kościele katolickim[1][2], obchodzą:
[edytuj] Wydarzenia w Polsce
- 1321 – w Inowrocławiu sąd papieski nakazał Krzyżakom zwrot Pomorza Gdańskiego.
- 1454 – Kazimierz Jagiellończyk poślubił w Krakowie Elżbietę Rakuszankę, córkę Albrechta II Habsburga.
- 1648 – Władysław IV Waza nadał prawa miejskie Pradze, leżącej na prawym brzegu Wisły naprzeciwko Warszawy.
- 1807 – w dokumencie pisanym pojawiła się po raz pierwszy nazwa regionu kociewskiego, podpułkownik Hurtig raportował do gen. Jana Henryka Dąbrowskiego, że "wysyła patrol ku Gociewiu".
- 1813 – zwycięstwo wojsk rosyjskich nad napoleońskimi w bitwie pod Rogoźnem.
- 1919 – w Warszawie zainaugurował obrady Sejm Ustawodawczy. Kadencja trwała do 27 listopada 1922 r. Pierwszym marszałkiem Sejmu wybrany został Wojciech Trąmpczyński.
- 1920 – generał Józef Haller dokonał symbolicznych zaślubin Polski z Morzem Bałtyckim. Tym samym potwierdzono wykonanie jednego z punktów postanowień traktatu wersalskiego przyznającego Polsce 140-kilometrowy odcinek wybrzeża.
- 1925 – Polska podpisała konkordat z Watykanem. Na jego mocy Kościół zyskał pełną swobodę działania, z kolei żadna część terytorium Polski nie miała podlegać biskupowi rezydującemu poza granicami naszego państwa.
- 1926 – rozporządzeniem Rady Ministrów RP zostały nadane prawa miejskie Gdyni, niedawnej rybackiej wioski.
- 1929 – w Żywcu zanotowano -40,6 °C.
- 1934 – na gdyńskim Oksywiu odsłonięto Pomnik Bitwy pod Oliwą.
- 1939 – wszedł do służby okręt podwodny ORP Orzeł.
- 1940 – Sowieci rozpoczęli masowe deportacje ludności polskiej z terenów zajętych po 17 września 1939 przez Armię Czerwoną. Ponad 200 tys. osób wywieziono do obozów (łagrów), położonych w Starobielsku na Ukrainie, a także na Syberii i w Kazachstanie. Deportacja objęła głównie urzędników państwowych, właścicieli ziemskich i osadników wojskowych. Działalność ta etapami trwała aż do lata następnego roku – do najazdu Niemiec na ZSRR.
- 1945 – transportowiec niemiecki MS Steuben, ewakuujący niemiecką ludność cywilną i rannych żołnierzy z terenu Prus Wschodnich do Świnoujścia, został zatopiony na Morzu Bałtyckim przez radziecki okręt podwodny S-13. Uratowało się 300 osób, zginęło 3600.
- 1959 – ustanowiono Herb Koszalina.
- 1968 – odbył się premierowy spektakl kabaretu Pod Egidą.
- 1976 – Sejm przyjął, przy jednym głosie wstrzymującym się (Stanisław Stomma), poprawki do konstytucji PRL. Wprowadzono zapis o przewodniej roli w państwie PZPR i jego sojuszu z ZSRR.
- 1982 – 16-letni Emil Barchański wraz z kolegami oblał farbą i podpalił pomnik Feliksa Dzierżyńskiego w Warszawie.
- 1985 – rozpoczęła się misja Polskiej Lotniczej Eskadry Pomocy Etiopii.
- 1987 – w katowickiej hali Spodek odbył się pierwszy polski koncert grupy Metallica.
- 1993 – powstała Polska Federacja Karate Tradycyjnego.
- 2006 – premiera filmu Ja wam pokażę!
- 2010 – na przystanku w Warszawie w trakcie interwencji został zamordowany policjant Andrzej Struj.
[edytuj] Wydarzenia na świecie
- 1258 – wojska mongolskie zdobyły Bagdad i dokonały rzezi mieszkańców.
- 1306 – przyszły król Szkocji Robert I Bruce zabił w pojedynku swego rywala do tronu, Johna Comyn.
- 1355 – w Oxfordzie wybuchły dwudniowe starcia między mieszkańcami a studentami, w wyniku których zginęły 93 osoby.
- 1567 – został zamordowany Henryk Stuart, drugi mąż królowej Szkocji, Marii Stuart.
- 1638 – król Ludwik XIII oddał Francję pod opiekę Matki Boskiej.
- 1763 – podpisaniem pokoju paryskiego zakończono wojnę siedmioletnią.
- 1772 – Franciszek Józef I został księciem Liechtensteinu.
- 1814 – wojny napoleońskie: Francuzi odnieśli zwycięstwo w bitwie pod Champaubert.
- 1828 – 30 Aborygenów zginęło w masakrze w Cape Grim (Tasmania) dokonanej przez czterech pasterzy uzbrojonych w broń palną.
- 1840 – angielska królowa Wiktoria poślubiła księcia Alberta.
- 1841 – weszła w życie brytyjska ustawa o Unii Kanadyjskiej.
- 1846 – I wojna Brytyjczyków z Sikhami: zwycięstwo brytyjskie w bitwie pod Sobraon.
- 1879 – w Wielkim Tyrnowie zebrał się po raz pierwszy bułgarski parlament.
- 1904 – car Rosji Mikołaj II Romanow wypowiedział wojnę Japonii.
- 1906 – w stoczni w Portsmouth został zwodowany brytyjski pancernik o rewolucyjnej konstrukcji – HMS Dreadnought.
- 1907 – w petersburskim Teatrze Maryjskim odbyła się premiera baletu Chopiniana.
- 1910 – Emanuel Lasker wygrał z Karlem Schlechterem 10. partię meczu i obronił tytuł mistrza świata w szachach.
- 1925 – wybuchło powstanie kurdyjskie przeciwko Turcji.
- 1938 – w Rumunii król Karol II Rumuński przejął władzę dyktatorską.
- 1939 – wojna domowa w Hiszpanii: wojska frankistowskie zakończyły zwycięską ofensywę w Katalonii.
- 1942 – wojna na Pacyfiku: japoński okręt podwodny ostrzelał amerykańską wyspę Midway.
- 1945 – front zachodni: zakończyła się bitwa o las Hurtgen.
- 1947 – w Paryżu podpisano traktaty pokojowe z sojusznikami III Rzeszy. Utworzono Wolne Terytorium Triestu.
- 1957 – w sudańskim Chartumie rozpoczęła się pierwsza edycja piłkarskiego Pucharu Narodów Afryki.
- 1962 – zestrzelony w maju 1960 nad ZSRR pilot amerykańskiego samolotu szpiegowskiego U-2 Gary Powers został wymieniony w Berlinie na radzieckiego agenta, Williama Fishera.
- 1963 – założono miasto Kitakyūshū (Japonia).
- 1964 – australijski lotniskowiec HMAS Melbourne zderzył się podczas manewrów w Zatoce Jervis z niszczycielem HMAS Voyager, przecinając go na dwie części. Zginęło 14 oficerów i 67 marynarzy z liczącej 293 osoby załogi oraz jednen z obecnych na okręcie cywilnych stoczniowców.
- 1968 – zakończono ofensywę Tết w Wietnamie.
- 1974 – radziecki, planowany, sztuczny satelita marsjański Mars 4 nie wszedł z powodu awarii na orbitę i minął planetę w odległości 1844 km.
- 1980 – w Brazylii została założona Partia Pracujących (PT).
- 1983 – Jerozolima: jedna osoba zginęła, a siedem zostało rannych w wyniku eksplozji granatu rzuconego przez prawicowego ekstremistę, podczas demonstracji izraelskiego lewicowego ruchu pokojowego Pokój Teraz.
- 1986 – wojna iracko-irańska: armia irańska rozpoczęła operację Wal Fajr 8, która doprowadziła do odcięcia Iraku od Zatoki Perskiej.
- 1989 – Michael Manley został po raz drugi premierem Jamajki.
- 1990 – w Moskwie na Kremlu spotkali się Michaił Gorbaczow i Helmut Kohl. Przywódca ZSRR wyraził zgodę na zjednoczenie Niemiec.
- 1992 – bokser Mike Tyson został skazany na 6 lat więzienia za gwałt na czarnoskórej miss stanu Rhode Island.
- 1994 – powstała Brazylijska Agencja Kosmiczna.
- 1995:
- 1996 – komputer Deep Blue wygrał pierwszą partię w szachowym pojedynku z mistrzem świata Garrim Kasparowem.
- 2002 – skoczek narciarski Adam Małysz zdobył brązowy medal na zimowych igrzyskach w Salt Lake City. Był to pierwszy od 30 lat medal dla Polski na igrzyskach zimowych.
- 2004:
- 43 osoby zginęły w katastrofie irańskiego samolotu Fokker F-50 w Szardży (ZEA).
- francuski parlament przegłosował wprowadzenie zakazu noszenia widocznych strojów i symboli religijnych.
- 2005:
- Korea Północna podała oficjalnie, że dysponuje bronią atomową i wycofuje się z prowadzonych w Pekinie rokowań na temat swojego programu atomowego.
- w wyniku obfitych opadów deszczu, została przerwana tama w pobliżu miejscowości Pasni w południowo-zachodnim Pakistanie; zginęło lub zaginęło około 500 osób.
- 2006 – zostały otwarte XX Zimowe Igrzyska Olimpijskie w Turynie.
- 2007 – Barack Obama oświadczył w Springfield (Illinois), że zamierza ubiegać się o urząd prezydenta USA.
- 2009:
[edytuj] Urodzili się
- 1745 – Levin August von Bennigsen, rosyjski generał, uczestnik wojen napoleońskich (zm. 1826)
- 1785 – Claude-Louis Navier, francuski inżynier, matematyk (zm. 1836)
- 1795 – Ary Scheffer, holenderski malarz, grafik (zm. 1858)
- 1805 – Cyriak Eliasz Chavara, założyciel karmelitów Maryi Niepokalanej, błogosławiony katolicki (zm. 1871)
- 1859 – Alexandre Millerand, francuski polityk, prezydent Francji (zm. 1943)
- 1875 – Gastone Hervé Gustave Billotte, francuski generał (zm. 1940)
- 1878 – Jerzy Iwanowski, polski działacz społeczny i polityk, inżynier, minister (zm. 1965)
- 1883 – Charles-Albert Cingria, szwajcarski francuskojęzyczny pisarz i publicysta (zm. 1954)
- 1886 – Jerzy Szaniawski, polski pisarz (zm. 1970)
- 1887 – Emile Victor Rieu, angielski literaturoznawca i tłumacz (zm. 1972)
- 1888:
- 1890:
- 1892 – Alan Hale Sr., amerykański aktor (zm. 1950)
- 1893 – Jimmy Durante, amerykański aktor, piosenkarz (zm. 1980)
- 1894:
- 1897:
- 1898:
- 1901 – Stella Adler, amerykańska aktorka (zm. 1992)
- 1902 – Walter Houser Brattain, amerykański fizyk (zm. 1987)
- 1903:
- 1904 – John Farrow, amerykański reżyser filmowy (zm. 1963)
- 1906 – Lon Chaney Jr., amerykański aktor (zm. 1973)
- 1907 – Stefan Swieżawski, polski historyk filozofii (zm. 2004)
- 1910 – Dominique Georges Pire, belgijski dominikanin, teolog, laureat Nagrody Nobla (zm. 1969)
- 1913 – Douglas Slocombe, brytyjski operator filmowy
- 1915:
- 1916 – Edward Roybal, amerykański polityk (zm. 2005)
- 1918 – Jan Koprowski, polski pisarz, tłumacz (zm. 2004)
- 1919:
- 1920 – Alex Comfort, brytyjski lekarz, psycholog, pisarz (zm. 2000)
- 1922 – Árpád Göncz, węgierski polityk, prezydent Węgier
- 1923:
- 1925:
- 1927:
- 1928 – Jan Laskowski, polski operator, reżyser filmowy
- 1929:
- 1930:
- 1932 – Bogdan Czaykowski, polski poeta, krytyk literacki, tłumacz (zm. 2007)
- 1934 – Fleur Adcock, brytyjski poetka pochodzenia nowozelandzkiego
- 1935:
- 1937 – Roberta Flack, amerykańska wokalistka
- 1938 – Gieorgij Wajner, rosyjski pisarz (zm. 2009)
- 1939:
- 1942 – Anatolijs Gorbunovs, łotewski polityk
- 1944:
- 1946:
- 1950 – Mark Spitz, amerykański pływak
- 1952 – Lee Hsien Loong, singapurski polityk, premier Singapuru
- 1955 – Wojciech Jagielski, polski poeta, autor tekstów piosenek, kompozytor
- 1956 – Mariusz Okoniewski, polski żużlowiec (zm. 2006)
- 1958 – Maciej Płażyński, polski polityk, marszałek Sejmu (zm. 2010)
- 1960:
- 1961:
- 1962 – Cliff Burton, amerykański muzyk zespołu Metallica (zm. 1986)
- 1963 – Smiley Culture, brytyjski raper, wokalista reggae (zm. 2011)
- 1964:
- 1966 – Renata Przemyk, polska piosenkarka
- 1967:
- 1970:
- 1971:
- 1972 – Lorena Rojas, meksykańska aktorka, piosenkarka
- 1973 – Pawieł Łatuszka, białoruski polityk, dyplomata
- 1974:
- 1976:
- 1977 – Giorgi Kaczeiszwili, gruziński szachista
- 1978:
- 1979:
- 1980 – Marko Baacke, niemiecki narciarz, specjalista kombinacji norweskiej
- 1981:
- 1982:
- 1983 – Marta Czerwińska, polska siatkarka
- 1984 – Holly Crawford, australijska snowboardzistka
- 1985 – Oscar Braison, kubański judoka
- 1986:
- 1987 – Jakub Jarosz, polski siatkarz
- 1991:
- 1126 – Wilhelm IX Trubadur, książę Akwitanii, poeta (ur. 1071)
- 1134 – Robert II Krótkoudy, książę Normandii (ur. ok. 1054)
- 1162 – Baldwin III, król Jerozolimy (ur. 1130)
- 1242 – Shijō, cesarz Japonii (ur. 1231)
- 1280 – Małgorzata II, hrabina Flandrii i Hainaut (ur. 1202)
- 1307 – Chengzong, cesarz Chin (ur. 1265)
- 1471 – Fryderyk II Żelazny, margrabia Brandenburgii (ur. 1413)
- 1755 – Monteskiusz, francuski filozof, prawnik, pisarz (ur. 1689)
- 1794 – Katarzyna du Verdier de la Sorinière, francuska męczennica, błogosławiona katolicka (ur. 1758)
- 1822 – Albert Sasko-Cieszyński, książę saski i cieszyński (ur. 1738)
- 1829 – Leon XII, papież (ur. 1760)
- 1837 – Aleksander Puszkin, rosyjski pisarz (ur. 1799)
- 1865 – Heinrich Friedrich Emil Lenz, niemiecki fizyk (ur. 1804)
- 1890 – Stefan Brzozowski, polski franciszkanin, działacz społeczny na Górnym Śląsku (ur. 1805)
- 1912 – Joseph Lister, angielski chirurg, inicjator antyseptyki (ur. 1827)
- 1917 – John William Waterhouse, brytyjski malarz (ur. 1849)
- 1918:
- 1923 – Wilhelm Röntgen, niemiecki fizyk, laureat Nagrody Nobla (ur. 1845)
- 1932 – Edgar Wallace, angielski pisarz (ur. 1875)
- 1936 – Zofia Pogorzelska, polska śpiewaczka, aktorka, tancerka (ur. ?)
- 1938 – Aleksander Majkowski, polski lekarz, działacz społeczny, pisarz (ur. 1876)
- 1939 – Pius XI, papież (ur. 1857)
- 1949 – Feliks Koneczny, polski historyk, historiozof (ur. 1862)
- 1954 – Ludwik Szczepański, polski pisarz (ur. 1872)
- 1956 – Aleksander Osiński, polski generał, kierownik resortu spraw wojskowych (ur. 1870)
- 1957 – Laura Ingalls Wilder, amerykańska pisarka (ur. 1867)
- 1962 – Władysław Broniewski, polski poeta, tłumacz (ur. 1897)
- 1967 – Karol Bertoni, dyplomata austro-węgierski i polski, minister (ur. 1876)
- 1968 – Wacław Jankowski, polski aktor (ur. 1904)
- 1970 – George Kettman, holenderski poeta, eseista i prozaik (ur. 1898)
- 1986 – Brian Aherne, brytyjski aktor (ur. 1902)
- 1992 – Alex Haley, amerykański pisarz, laureat Nagrody Pulitzera (ur. 1921)
- 1993 – Maurice Bourgès-Maunoury, francuski polityk, premier Francji (ur. 1914)
- 1999 – Stanisław Szymański, polski tancerz (ur. 1930)
- 2000 – Andrzej Zakrzewski, polski polityk, minister (ur. 1941)
- 2001 – Stefan Wicik, polski śpiewak (ur. 1924)
- 2002 – Józef Ozga-Michalski, polski pisarz, polityk, wiceprzewodniczący Rady Państwa PRL (ur. 1919)
- 2003:
- 2005 – Arthur Miller, amerykański dramatopisarz (ur. 1915)
- 2006:
- 2007:
- 2008:
- 2009:
- 2010:
- 2011:
Przypisy