12 Armia (RFSRR)

12 Armia RFSRR (12 Armia Rosyjskiej Federacyjnej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej) – jedna z armii radzieckich okresu wojny domowej w Rosji 1917-1921, w tym wojny polsko-bolszewickiej. Po raz pierwszy utworzona w listopadzie 1918. Walczyła na Kaukazie i w rejonie Astrachania. Nie odniosła większych sukcesów i w marcu 1919 została rozformowana. W czerwcu 1919 z części ukraińskich 1 i 3 Armii sformowano nową 12 Armię. Toczyła walki na Ukrainie z Antonem Denikinem, a następnie z oddziałami atamana Semena Petlury, które zepchnęła za Zbrucz. Tutaj napotkała oddziały Wojska Polskiego. Na początku listopada 1919 liczyła 26.958 bagnetów, 1504 szable, 611 km i 136 dział.

Podczas ofensywy polskiej na Ukrainie, wiosną 1920, poniosła ciężkie straty i została odrzucona za Dniepr. W kontrofensywie Armii Czerwonej latem 1920 dotarła nad Bug. Jesienią poniosła ciężkie straty. Jej front uległ załamaniu po rajdzie polskiej grupy motorowej na Kowel. Pod koniec wojny polsko-bolszewickiej 12 Armia uległa demoralizacji. 25 grudnia 1920 została rozformowana.

W sierpniu 1920 jej dowódcą był Gaspar Woskanow.

Skład w październiku 1919

skład niepełny

• 45 Dywizja Strzelców,
• 58 Dywizja Strzelców.

Skład 1 listopada 1919

• 44 Dywizja Strzelców,
• 47 Dywizja Strzelców,
• 58 Dywizja Strzelców,
• 60 Dywizja Strzelców,
• 9 Dywizja Kawalerii.

Skład w maju 1920

skład niepełny

• 25 Dywizja Strzelców,
• 58 Dywizja Strzelców.

Bibliografia

• Grzegorz Łukomski, Bogusław Polak, Mieczysław Wrzosek, Wojna polsko-bolszewicka 1919-1920, Koszalin 1990.
• J. Odziemkowski, Leksykon wojny polsko-rosyjskiej 1919-1929, wyd. RYTM. warszawa 2004.