Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
13 listopada jest 317. (w latach przestępnych 318.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 48 dni.
- imieniny obchodzą: Alojzy, Antonin, Arkadia, Arkadiusz, Arkady, Augustyna, Benedykt, Brykcjusz, Dydak, Eugeniusz, Eutychian, German, Izaak, Jan, Kalikst, Krystyn, Liwia, Mateusz, Mikołaj, Nicefor, Paschazy, Probus, Stanisław, Stanisława, Walenty, Walentyn, Wiktor i Włodzisław.
- międzynarodowe – Międzynarodowy Dzień Niewidomych[1] (od 1946 roku, w rocznicę urodzin Valentina Haüya, założyciela pierwszej szkoły dla niewidomych)[2]
- Polska – Święto Służby Uzbrojenia i Elektroniki[3] (od 2009 r.)
- wspomnienia i święta w Kościele katolickim[4][5] obchodzą:
[edytuj] Wydarzenia w Polsce
- 1308 – Krzyżacy zajęli Gdańsk i dokonali masakry jego mieszkańców (tzw. rzeź Gdańska).
- 1521 – Utworzono II Księstwo opolsko-raciborskie.
- 1817 – Założono Zakład Narodowy im. Ossolińskich (Ossolineum) we Lwowie.
- 1904 – Na Placu Grzybowskim w Warszawie Organizacja Bojowa PPS starła się po raz pierwszy z oddziałami wojska rosyjskiego.
- 1918 – PPS zorganizowała w Warszawie wielką demonstrację przeciwko rządom Rady Regencyjnej.
- 1921 – W Krakowie została opublikowana w formie plakatu druga jednodniówka futurystów polskich Nuż w bżuhu.
- 1924 – Władysław Reymont otrzymał Nagrodę Nobla za powieść Chłopi.
- 1939 – Służbę Zwycięstwu Polski przemianowano na Związek Walki Zbrojnej (późniejsza Armia Krajowa).
- 1945:
- 1953 – Założono Olsztyński Teatr Lalek.
- 1954 – Brzeg Dolny, Dęblin, Jaworzyna Śląska, Luboń, Niedobczyce, Pionki, Pszów, Radlin, Rumia, Strzemieszyce Wielkie, Świdnik i Żarów uzyskały prawa miejskie.
- 1962 – Założono Ligę Obrony Kraju.
- 1974 – Zakończono budowę Obserwatorium Wysokogórskiego na Śnieżce.
- 1975 – Utworzono Morską Jednostkę Działań Specjalnych "Formoza".
- 1976 – W magazynie telewizyjnym Studio 2 wyemitowano recital szwedzkiego zespołu ABBA.
- 1998 – Premiera filmu U Pana Boga za piecem.
- 2000 – Upadły Zakłady Metalowe Łucznik w Radomiu.
- 2009 – Premiera filmu Rewers.
[edytuj] Wydarzenia na świecie
- 1002 – Anglosaski król Ethelred II wydał rozkaz wymordowania duńskich osadników, którzy przebywali wtedy w królestwach Anglów.
- 1160 – Król Francji Ludwik VII ożenił się z Adelą z Szampanii.
- 1239 – Wyprawy krzyżowe: klęska krzyżowców w bitwie z wojskami egipskim pod Gazą.
- 1244 – Arcybiskup Zygfryd III z Eppstein przekazał mieszczanom Moguncji dokument "Wolność miasta", gwarantujący szereg przywilejów i zatwierdzający powstanie 24-osobowej Rady Miejskiej.
- 1474 – Wojna szwajcarsko-burgundzka: zwycięstwo Szwajcarów w bitwie pod Hericourt.
- 1475 – Wojna szwajcarsko-burgundzka: zwycięstwo Szwajcarów w bitwie pod Sion.
- 1493 – Krzysztof Kolumb odkrył wyspę Saba.
- 1642 – Wojna domowa w Anglii: zwycięstwo wojsk Parlamentu w bitwie pod Turnham Green.
- 1775 – Wojna o niepodległość Stanów Zjednoczonych: wojska amerykańskie pod wodzą gen. Richarda Montgomery'ego zdobyły Montreal.
- 1805 – Wojska koalicji pod wodzą Napoleona zajęły bez walki Wiedeń.
- 1864 – Przyjęto nową konstytucję Grecji.
- 1887 – 3 osoby zginęły, a około 100 zostało rannych w wyniku brutalnego rozpędzenia przez londyńską policję 10-tysięcznej demonstracji przeciwko nadużyciom w Irlandii (tzw. "krwawa niedziela").
- 1899 – Odbyło się pierwsze publiczne wykonanie hymnu Litwy.
- 1905 – Norwegowie opowiedzieli się w dwudniowym referendum przeciwko zniesieniu monarchii.
- 1907 – We francuskim Lisieux Paul Cornu, po raz pierwszy w historii, wzniósł się dwuwirnikowym śmigłowcem własnej konstrukcji na wysokość 30 cm i utrzymał w powietrzu 20 sekund.
- 1908 – W Australii powołano pierwszy gabinet Andrew Fishera.
- 1918:
- 1921 – Takahashi Korekiyo został premierem Japonii.
- 1923 – W Sydney rozpoczęła nadawanie pierwsza australijska rozgłośnia radiowa.
- 1924 – Premiera filmu Gabinet figur woskowych.
- 1928 – W Moskwie utworzono Instytut Mózgu.
- 1940 – Premiera pierwszego stereofonicznego filmu animowanego Fantazja.
- 1941 – W Sewastopolu zatonął po zbombardowaniu poprzedniego dnia przez niemieckie lotnictwo krążownik Czerwona Ukraina.
- 1942:
- 1947 – Hans Hedtoft został premierem Danii.
- 1950 – W wyniku zamachu zginął prezydent Wenezueli Carlos Delgado Chalbaud.
- 1954 – W Egipcie doszło do zamachu stanu.
- 1960 – W pożarze kina w leżącym na północy Syrii mieście Amude zginęły 152 osoby, głównie dzieci.
- 1964 – Rozpoczęła się arabsko-izraelska bitwa o wodę.
- 1966 – 50 osób zginęło w katastrofie samolotu NAMC YS-11 linii All Nippon Airways w Japonii.
- 1970 – Minister obrony Syrii Hafiz al-Assad przeprowadził bezkrwawy pucz, w wyniku którego przejął następnie pełnię władzy w kraju.
- 1971 – Premiera filmu Pojedynek na szosie.
- 1975 – Palestyńscy terroryści z Al-Fatah zdetonowali bombę na handlowej ulicy Zion Square w centrum Jerozolimy; zginęło 6 Izraelczyków, a 40 osób zostało rannych.
- 1979 – W wyniku zamachu przeprowadzonego przez palestyńskich terrorystów został ranny izraelski ambasador w Portugalii Efraim Eldar, a jego ochroniarz zginął.
- 1982:
- 1985 – Tragedia w Armero: w wyniku erupcji kolumbijskiego wulkanu Nevado del Ruiz zginęło 28 700 osób.
- 1989:
- 1990:
- 13 osób zostało zastrzelonych przez szaleńca w nowozelandzkim mieście Aramoana.
- Pojawiła się pierwsza strona WWW.
- 1991 – Premiera filmu Przylądek strachu.
- 1992 – Premiera filmu Drakula.
- 1994 – Szwedzi zadecydowali w referendum o przystąpieniu do Unii Europejskiej.
- 1995:
- Premiera filmu GoldenEye.
- W wyniku eksplozji dwóch ciężarówek na parkingu koło prowadzonego przez armię amerykańską centrum szkolenia saudyjskiej gwardii narodowej w Rijadzie zginęło 7 osób, w tym 5 Amerykanów, a 60 zostało rannych.
- 1999 – Chile i Peru zawarły porozumienie kończące ponad stuletni spór graniczny.
- 2000 – W Hadze rozpoczęła się 6. konferencja państw stron Konwencji Klimatycznej ONZ z Rio de Janeiro z 1992 roku.
- 2001 – Wojska Sojuszu Północnego zajęły Kabul.
- 2002 – U wybrzeży hiszpańskiej Galicji został uszkodzony tankowiec MT Prestige z ładunkiem 70 tysięcy ton oleju napędowego.
- 2004 – Colin Powell złożył rezygnację z funkcji sekretarza stanu w gabinecie George'a W. Busha.
[edytuj] Urodzili się
- 354 – Augustyn z Hippony, święty, łaciński filozof, teolog, Doktor Kościoła, Ojciec Kościoła (zm. 430)
- 1312 – Edward III, król Anglii (zm. 1377)
- 1486 – Jan Mayer von Eck, niemiecki teolog (zm. 1543)
- 1493 – Wilhelm IV Bawarski, książę Bawarii (zm. 1550)
- 1595 – Jerzy Wilhelm Hohenzollern, elektor Brandenburgii, książę Prus (zm. 1640)
- 1680 – Ondraszek, morawski zbójnik (zm. 1715)
- 1715 – Dorothea Erxleben, niemiecka lekarka (zm. 1762)
- 1743 – Hiacynt Casteñeda, hiszpański dominikanin, misjonarz, męczennik, święty katolicki (zm. 1773)
- 1760 – Jiaqing, cesarz Chin (zm. 1820)
- 1806 – Emilia Plater, polski żołnierz, uczestniczka powstania listopadowego (zm. 1831)
- 1813 – Piotr II Petrowić-Niegosz, władca Czarnogóry (zm. 1851)
- 1821 – Michał Pietraszewski, rosyjski filozof, działacz społeczny (zm. 1866)
- 1826 – Charles Worth, angielski projektant mody (zm. 1895)
- 1836 – Jarosław Dąbrowski, polski dowódca wojskowy, generał, uczestnik Komuny Paryskiej (zm. 1871)
- 1848 – Albert I Grimaldi, książę Monako (zm. 1922)
- 1850 – Robert Louis Stevenson, brytyjski pisarz (zm. 1894)
- 1870 – Stanisław Dnistrianski, ukraiński prawnik, polityk, profesor Uniwersytetu Lwowskiego (zm. 1935)
- 1881 – Klemens Matusiak, polski działacz narodowy, pedagog (zm. 1969)
- 1886 – Mary Wigman, niemiecka tancerka (zm. 1973)
- 1887 – Wilhelm Kube, niemiecki działacz nazistowski, gauleiter Marchii Wschodniej (zm. 1943)
- 1889:
- 1891 – Edward Kozikowski, polski pisarz (zm. 1980)
- 1893 – Stanisław Antoni Ratold, polski aktor, piosenkarz (zm. 1926)
- 1896 – Nobusuke Kishi, japoński polityk, premier Japonii (zm. 1987)
- 1897 – Stanisław Czajka, polski duchowny katolicki, biskup częstochowski (zm. 1965)
- 1898 – Aleksander Marten, polski aktor, reżyser filmowy (zm. 1942)
- 1899:
- 1900 – Edward Buzzell, amerykański reżyser filmowy (zm. 1985)
- 1903 – Janina Dziarnowska, polska pisarka, tłumaczka (zm. 1992)
- 1904 – Zofia Morawska, polska działaczka społeczna (zm. 2010)
- 1905 – Romuald Nałęcz-Tymiński, polski kontradmirał, dowódca ORP Conrad (zm. 2003)
- 1906 – Stefan Staszewski, polski polityk, działacz partyjny (zm. 1989)
- 1912 – Claude Pompidou, francuska pierwsza dama, żona Georges'a Pompidou (zm. 2007)
- 1913 – Lon Nol, kambodżański generał, polityk, premier i prezydent Kambodży (zm. 1985)
- 1914:
- 1919 – Werner Weber, szwajcarski dziennikarz, literaturoznawca (zm. 2005)
- 1920:
- 1922 – Oskar Werner, austriacki aktor (zm. 1984)
- 1923 – Linda Christian, meksykańska aktorka (zm. 2011)
- 1924 – Motoo Kimura, japoński genetyk, biolog (zm. 1994)
- 1925 – Janusz Osęka, polski pisarz, satyryk
- 1929:
- 1930 – Danuta Idaszak, polska muzykolog (zm. 2011)
- 1933:
- 1934 – Garry Marshall, amerykański reżyser filmowy, aktor
- 1937:
- 1938:
- 1939:
- 1940:
- 1943:
- 1945:
- 1946:
- 1947:
- 1949:
- 1950 – Dušan Radolský, słowacki piłkarz, trener piłkarski
- 1951 – Zbigniew Janusz, polski poeta
- 1952:
- 1953:
- 1954 – Chris Noth, amerykański aktor
- 1955 – Whoopi Goldberg, amerykańska aktorka
- 1956:
- 1957 – Stephen Baxter, brytyjski pisarz science fiction
- 1958:
- 1959:
- 1961:
- 1964:
- 1965 – Robert Moskwa, polski aktor
- 1968 – Janusz Wituch, polski aktor
- 1969:
- 1970 – Julija Graudyn, rosyjska lekkoatletka, płotkarka
- 1971 – Noah Hathaway, amerykański aktor
- 1972 – Arkadiusz Kaliszan, polski piłkarz
- 1974:
- 1975:
- 1976:
- 1978:
- 1979:
- 1980:
- 1981 – Roman Karakewicz, ukraiński piłkarz
- 1982:
- 1983 – Elias Gaspar Pelembe, mozambicki piłkarz
- 1984:
- 1985 – Viktor Elm, szwedzki piłkarz
- 1986:
- 1987:
- 1989 – Maksim Skawysz, białoruski piłkarz
- 1990 – Jerzy Janowicz, polski tenisista
- 1995 – Stella Hudgens, amerykańska aktorka
- 565 – Justynian I Wielki, cesarz bizantyjski (ur. 483)
- 657 – Eugeniusz z Toledo, święty, łaciński duchowny, arcybiskup Toledo, pisarz, Ojciec Kościoła (ur. ?)
- 867 – Mikołaj I Wielki, święty, papież (ur. ?)
- 1004 – Abbo z Fleury, święty, francuski duchowny, opat Fleury (ur. ok. 945/950)
- 1093 – Malcolm III, król Szkocji (ur. ok. 1031)
- 1319 – Eryk Menved, król Danii (ur. 1274)
- 1359 – Iwan II Piękny, wielki książę moskiewski i włodzimierski (ur. 1326)
- 1460 – Henryk Żeglarz, portugalski infant, wielki mistrz Zakonu Chrystusowego (ur. 1394)
- 1533 – Challcuchima, inkaski dowódca wojskowy (ur. ?)
- 1619 – Lodovico Carracci, włoski malarz (ur. 1555)
- 1726 – Zofia Dorota, królowa Wielkiej Brytanii, żona Jerzego I (ur. 1666)
- 1770 – George Grenville, brytyjski polityk, premier Wielkiej Brytanii (ur. 1712)
- 1771 – Konrad Ernst Ackermann, niemiecki aktor (ur. 1712)
- 1862 – Ludwig Uhland, niemiecki pisarz, literaturoznawca, prawnik, polityk (ur. 1787)
- 1868 – Gioacchino Rossini, włoski kompozytor (ur. 1792)
- 1891 – Paweł Stalmach, polski dziennikarz, publicysta (ur. 1824)
- 1903:
- 1904 – Henri Wallon, francuski polityk, historyk (ur. 1812)
- 1912 – William Ogilvie, kanadyjski geodeta, polityk, komisarz Yukonu (ur. 1846)
- 1943:
- 1945 – Tadeusz Koniewicz, polski malarz (ur. 1891)
- 1954 – Ewald von Kleist, niemiecki dowódca wojskowy, feldmarszałek III Rzeszy, dowódca 1 Armii Pancernej i Grupy Armii A (ur. 1881)
- 1957 – Antonín Zápotocký, czeski polityk, premier i prezydent Czechosłowacji (ur. 1884)
- 1961 – Anthony Joseph Drexel Biddle, ambasador Stanów Zjednoczonych w Polsce (ur. 1897)
- 1964 – Franciszek Barda, polski duchowny katolicki, biskup przemyski (ur. 1880)
- 1967 – Wojciech Kajder, polski pisarz (ur. 1930)
- 1973:
- 1974 – Vittorio De Sica, włoski reżyser filmowy, aktor (ur. 1901)
- 1976:
- 1977 – Shiro Toyota, japoński reżyser filmowy (ur. 1906)
- 1979 – Jerzy Peters, polski aktor (ur. 1918)
- 1982:
- 1983 – Marian Rułka, polski aktor (ur. 1929)
- 1984 – Teodor Goździkiewicz, polski pisarz (ur. 1903)
- 1985:
- 1986 – Rudolf Schock, niemiecki śpiewak operowy (ur. 1915)
- 1987 – Hanna Kula, polska aktorka (ur. 1954)
- 1988 – Jaromír Vejvoda, czeski kompozytor, autor polki Škoda lásky (zm. 1902)
- 1989 – Franciszek Józef II, książę Liechtensteinu (ur. 1906)
- 1990 – Don Chaffey, brytyjski reżyser filmowy (ur. 1917)
- 1991 – Henryk Borowski, polski aktor (ur. 1910)
- 1992:
- 1994:
- 1996 – Swami Rama, indyjski jogin, swami, inicjator nauczania "jogi himalajskiej" (ur. 1925)
- 1997:
- 2002:
- 2003:
- Friedrich Gondolatsch, niemiecki astronom (ur. 1904)
- Stanisław Tkocz, polski duchowny katolicki, infułat, redaktor naczelny Gościa Niedzielnego (ur. 1931)
- Kellie Waymire, amerykańska aktorka (ur. 1967)
- Stanisław Wroński, polski polityk, minister kultury i sztuki, członek Rady Państwa, prezes ZBoWiD, prezes TPPR (ur. 1916)
- 2004:
- 2005:
- 2006 – Edward Zawada, polski chemik, polityk, minister przemysłu chemicznego (ur. 1922)
- 2007:
- 2008:
- 2009:
- 2010:
- 2011:
Przypisy
Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane strony
