15 Pułk Przeciwlotniczy

15 Gołdapski Pułk Przeciwlotniczy (15 pplot) – oddział Wojsk Obrony Przeciwlotniczej Sił Zbrojnych RP (JW 4808).

W 1951 w garnizonie Ełk sformowany został 32 Dywizjon Artylerii Przeciwlotniczej (JW 2313), według etatu Nr 2/133 o stanie 225 żołnierzy i 9 pracowników cywilnych. Dywizjon był organicznym pododdziałem artylerii przeciwlotniczej 18 Dywizji Piechoty. W grudniu 1956, w związku z rozformowaniem 18 DP, jednostka została rozwiązana. Na jej bazie zorganizowany został, według etatu Nr 4/132, 133 Pułk Artylerii Przeciwlotniczej (JW 4808). Nowy oddział podporządkowany został dowódcy Warszawskiego Okręgu Wojskowego. Latem 1957 pułk przeformowany został w 50 Dywizjon Artylerii Przeciwlotniczej, według etatu Nr 4/174. W maju 1963 jednostka dyslokowana została do garnizonu Gołdap i tam, w październiku, ponownie przeformowana w 133 Pułk Artylerii Przeciwlotniczej, według etatu Nr 4/260.

30 września 1967 pułk przyjął dziedzictwo tradycji i historyczną nazwę 15 Pułku Artylerii Przeciwlotniczej. Jednocześnie dzień 14 września ustanowiony został świętem pułku.

W 1980 jednostka przezbrojona została w zestawy rakietowe bliskiego zasięgu 2K12M2 "KUB M-2" i przeformowana na etat pułku rakiet przeciwlotniczych bliskiego zasięgu. Dwa lata później osiągnęła gotowość bojową i we wrześniu, w Kazachstanie, wykonała pierwsze strzelania.

W historii pułku niezmiernie ważnym stał się rok 1994. Wówczas jednostka przeformowana została w pułk przeciwlotniczy i podporządkowana dowódcy 15 Warmińsko-Mazurskiej Dywizji Zmechanizowanej. 4 sierpnia Minister Obrony Narodowej nadał pułkowi nazwę wyróżniającą Gołdapski i ustanowił dzień 7 maja dorocznym Świętem Pułku. 12 listopada oddział otrzymał sztandar ufundowany przez społeczeństwo regionu i miasta Gołdapi.

29 października 1996 rozwiązany został dywizjon szkolny – Okręgowa Szkoła Podoficerska i Szkoła Młodszych Specjalistów. 20 lipca 2000 pułk podporządkowany został dowódcy 1 Warszawskiej Dywizji Zmechanizowanej. 1 lipca 2004 oddział przeformowany został na nowy etat.

Z dniem 2 listopada 2002 15 Gołdapski Pułk Przeciwlotniczy przejął dziedzictwo i z honorem kontynuuje tradycje:

• 15 Baterii Motorowej Artylerii Przeciwlotniczej (1939)
• 8 Baterii Przeciwlotniczej 1 Pułku Artylerii Przeciwlotniczej (1939)
• 1 Samodzielnego Dywizjonu Artylerii Przeciwlotniczej (1943-1944)
• 1 Pułku Artylerii Przeciwlotniczej (1944-1945)
• 1 Szkolnego Dywizjonu Artylerii Przeciwlotniczej (1945-1946)
• 4 Dywizjonu Artylerii Przeciwlotniczej (1951-1964)
• 1 Dywizjonu Artylerii Przeciwlotniczej (1964-1967)
• 1 Pułku Artylerii Przeciwlotniczej (1967-1995)
• 1 Modlińskiego Pułku Przeciwlotniczego (1966-2000)
• 15 Pułku Artylerii Przeciwlotniczej 1 DAPlot. (1944-1945)
• 32 Dywizjonu Artylerii Przeciwlotniczej 18 DP (1951-1956)
• 133 Pułku Artylerii Przeciwlotniczej (1956-1957 i 1963-1967)
• 50 Dywizjonu Artylerii Przeciwlotniczej (1957-1963)
• Szkoły Podoficerów Artylerii Przeciwlotniczej nr 6 (1957-1973)
• 15 Pułku Artylerii Przeciwlotniczej (1967-1994)

Dowódcy jednostki

• kpt. Alojzy Chmiel (od X 1951)
• kpt. Józef Krawczyński (od X 1953)
• mjr Piotr Szutyk (od XI 1956)
• ppłk Wacław Włosek (od V 1960)
• mjr Władysław Hrycykiewicz (od XII 1962)
• ppłk dypl. Zdzisław Świtała (od IV 1964)
• ppłk Józef Piotrowski (od 22 VIII 1970)
• ppłk dypl. Tadeusz Pypczyński (od 3 I 1976)
• ppłk dypl. Józef Pado (od 29 X 1978)
• ppłk dypl. Władysław Stecki (od 7 VIII 1986)
• mjr dypl. Władysław Frydrych (od 12 XI 1992)
• płk dypl. Zbigniew Banach (od 23 I 1998)
• płk dypl. Jerzy Pałubiak (od 18 VII 2005)
• płk dr Bogusław Musiał (od 1 X 2007)

Zobacz też

• Jednostki przeciwlotnicze Wojska Polskiego

Źródła, bibliografia, linki zewnętrzne

• Dziennik Rozkazów Ministra Obrony Narodowej z 1994.
• Dziennik Urzędowy Ministra Obrony Narodowej z 2002.
• Bogdan Winnicki, Powstanie i rozwój 15 Gołdapskiego Pułku Przeciwlotniczego, Gołdapski Portal Internetowy.
• Wojska Obrony Przeciwlotniczej Wojsk Lądowych. Historia, tradycje i współczesność, oprac. zbiorowe pod redakcją Tadeusza Mirowskiego, Wydawnictwo WM Sp. z o.o., Warszawa 2003, ISBN 83-86194-31-6.
• Obrona przeciwlotnicza w latach 80, Forum ogólnowojskowe "Bezpieczeństwo"