1794

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii

Skocz do: nawigacji, szukaj

rok 1794 / MDCCXCIV XVII wiek · XVIII wiek · XIX wiek
1792 « 1793 « 1794 » 1795 » 1796

Spis treści

1 Wydarzenia w Polsce
2 Wydarzenia na świecie
3 Urodzili się
4 Zmarli
5 Święta ruchome

[edytuj] Wydarzenia w Polsce

Marzec – Rada Nieustająca na żądanie ambasadora rosyjskiego nakazała zmniejszenie liczebności armii polskiej o 50%.
1 marca – w Teatrze Narodowym w Warszawie odbyła się premiera opery Cud mniemany, czyli Krakowiacy i Górale Wojciecha Bogusławskiego i Jana Stefaniego.
12 marca – gen. Antoni Madaliński nie podporządkował się rozkazom o redukcji oddziałów i wyruszył z Ostrołęki na Kraków, co dało początek powstaniu kościuszkowskiemu.
24 marca – insurekcja kościuszkowska: Tadeusz Kościuszko złożył przysięgę na krakowskim rynku i został naczelnikiem powstania narodowego.
4 kwietnia – insurekcja kościuszkowska: zwycięstwo wojsk polskich nad rosyjskimi w bitwie pod Racławicami.
7 kwietnia – do Krakowa wprowadzono 12 rosyjskich armat zdobytych w bitwie pod Racławicami.
8 kwietnia – Tadeusz Kościuszko mianował Bartosza Głowackiego chorążym regimentu grenadierów krakowskich, w nagrodę za bohaterstwo wykazane w bitwie pod Racławicami.
13 kwietnia – kardynał Lorenzo Litta został nuncjuszem apostolskim w Polsce.
17 kwietnia – insurekcja kościuszkowska: wybuch powstania w Warszawie, pod wodzą Jana Kilińskiego.
22 kwietnia
- powołano Sąd Kryminalny Księstwa Mazowieckiego.
- insurekcja kościuszkowska: rozpoczęła się insurekcja wileńska.
26 kwietnia – ukazało się pierwsze wydanie Gazety Wolnej Warszawskiej, oficjalnego organu insurekcji kościuszkowskiej.
27 kwietnia – insurekcja kościuszkowska: zwycięstwo wojsk litewskich w bitwie pod Niemenczynem.
7 maja
- Tadeusz Kościuszko wydał uniwersał połaniecki znoszący poddaństwo osobiste chłopów, zakazujący ich rugowania z gruntu oraz zmniejszający wymiar pańszczyzny; był to ostatni akt prawny I Rzeczypospolitej.
- insurekcja kościuszkowska: bitwa pod Polanami.
9 maja – w czasie insurekcji kościuszkowskiej w Warszawie wykonano wyrok śmierci na przywódcach targowicy: Józefie Ankwiczu, Józefie Kazimierzu Kossakowskim, hetmanie Piotrze Ożarowskim, hetmanie Józefie Zabielle.
10 maja – insurekcja kościuszkowska: Tadeusz Kościuszko powołał Radę Najwyższą Narodową, która miała pełnić funkcje cywilnej władzy powstania.
20 maja – wybuchł pożar Mikołowa, największy w historii miasta.
27 maja – insurekcja kościuszkowska: zwycięstwo Rosjan w bitwie pod Lipniszkami.
Czerwiec – Kurlandia przyłączyła się do insurekcji.
6 czerwca – insurekcja kościuszkowska: klęska wojsk powstańczych pod Szczekocinami.
8 czerwca – insurekcja kościuszkowska: oddziały generała Józefa Zajączka, które miały za zadanie utrzymać obronę na linii Bugu, zostały pobite pod Chełmnem przez wojska rosyjskie.
15 czerwca – insurekcja kościuszkowska: komendant Krakowa Ignacy Wieniawski bez walki poddał miasto Prusom.
26 czerwca – insurekcja kościuszkowska: klęska wojsk powstańczych w bitwie pod Sołami.
28 czerwca
- insurekcja kościuszkowska: lud Warszawy wtargnąwszy do więzień, powiesił targowiczan na szubienicach przy ratuszu.
- w Lipawie ogłoszono akt powstania Księstwa Kurlandzkiego.
Lipiec – insurekcja kościuszkowska: rozpoczęło się oblężenie Warszawy przez wojska pruskie i rosyjskie.
1 lipca – w Warszawie ukazał się pierwszy polski dziennik informacyjny Gazeta Rządowa.
9 lipca – insurekcja kościuszkowska: rozpoczęła się bitwa pod Gołkowem.
10 lipca – insurekcja kościuszkowska: stoczono bitwy pod Błoniem, Kolnem, Rajgrodem i Raszynem.
13 lipca – insurekcja kościuszkowska: wojska rosyjsko-pruskie rozpoczęły oblężenie Warszawy.
19 lipca – insurekcja kościuszkowska: Rosjanie rozpoczęli szturm na Wilno.
29 lipca – insurekcja kościuszkowska: zwycięstwo powstańców w bitwie pod Sałatami.
1 sierpnia – insurekcja kościuszkowska: rozpoczęła się bitwa pod Słonimem.
11 sierpnia – insurekcja kościuszkowska: Wilno poddało się.
12 sierpnia – insurekcja kościuszkowska: wojska rosyjskie wkroczyły do Wilna.
16 sierpnia – w Warszawie, w czasie insurekcji kościuszkowskiej, wprowadzono do obiegu pierwsze polskie banknoty.
20 sierpnia – insurekcja kościuszkowska: wybuchło powstanie wielkopolskie.
23 sierpnia – insurekcja kościuszkowska: powołano Sąd Kryminalny Wojskowy.
4 września – insurekcja kościuszkowska: zwycięstwo Rosjan w bitwie pod Lubaniem.
6 września – insurekcja kościuszkowska: zakończyło się oblężenie Warszawy.
17 września – insurekcja kościuszkowska: zwycięstwo Rosjan w bitwie pod Krupczycami.
18 września – insurekcja kościuszkowska: Rada Najwyższa Narodowa postanowiła zamienić pospolite ruszenie włościan na pobór: 1 rekruta z 10 domów i konia jezdnego z 50 domów.
19 września – insurekcja kościuszkowska: klęska dywizji Karola Sierakowskiego w bitwie pod Terespolem.
25 września – insurekcja kościuszkowska: gen. Jan Henryk Dąbrowski wkroczył do Gniezna.
28 września – insurekcja kościuszkowska: rozpoczęła się bitwa pod Łabiszynem.
29 września – insurekcja kościuszkowska: zwycięstwo Polaków w bitwie pod Łabiszynem.
2 października – insurekcja kościuszkowska: Jan Henryk Dąbrowski pokonał Prusaków w bitwie pod Bydgoszczą.
10 października – klęska wojsk powstańczych pod Maciejowicami. Tadeusz Kościuszko dostał się do niewoli.
12 października – Tomasz Wawrzecki został mianowany Naczelnikiem Państwa jako następca Tadeusza Kościuszki.
16 października – Tomasz Wawrzecki został zaprzysiężony jako najwyższy naczelnik insurekcji kościuszkowskiej.
26 października – insurekcja kościuszkowska: doszło do bitwy pod Kobyłką, w czasie ofensywy Suworowa na Warszawę.
4 listopada – wkroczenie wojsk Suworowa i Fersena do Warszawy. Szturm na Pragę i rzeź ludności.
5 listopada – kapitulacja wojsk broniących Warszawę.
9 listopada – wojska rosyjskie wkroczyły do Warszawy.
16 listopada – pod Radoszycami skapitulował ostatni oddział powstańczy insurekcji kościuszkowskiej. Koniec insurekcji.

[edytuj] Wydarzenia na świecie

4 lutego – rewolucyjny Konwent Narodowy zniósł dekretem niewolnictwo we Francji i jej koloniach.
11 lutego – pierwsza sesja Senatu Stanów Zjednoczonych otwarta dla publiczności.
26 lutego – spłonął zamek Christiansborg w Kopenhadze; siedziba duńskich królów.
4 marca – została uchwalona 11. poprawka do Konstytucji Stanów Zjednoczonych, dotycząca prawa występowania z powództwem wobec indywidualnych stanów.
14 marca – Eli Whitney opatentował odziarniarkę.
5 kwietnia – zgilotynowany z wyroku jakobińskiego Trybunału Rewolucyjnego został Georges Danton, były przywódca kordelierów, autor powiedzenia „Rewolucja, jak Saturn, pożera swe dzieci”.
7 maja – we Francji wprowadzono Kult Istoty Najwyższej, formalną religię państwową.
8 maja – rewolucja francuska: francuski fizyk i chemik Antoine Lavoisier został zgilotynowany z racji pełnienia funkcji poborcy podatkowego.
18 maja – I koalicja antyfrancuska: zwycięstwo wojsk francuskich w bitwie pod Tourcoing.
1 czerwca – I koalicja antyfrancuska: floty brytyjska i francuska stoczyły drugą bitwę pod Ushant.
2 czerwca – armia francuska, jako pierwsza, wykorzystała aerostat do obserwacji pola walki (bitwa pod Maubeuge).
16 czerwca – I koalicja antyfrancuska: zwycięstwo Austriaków i Holendrów w pierwszej bitwie pod Fleurus.
26 czerwca – I koalicja antyfrancuska: wojska rewolucyjnej Francji pokonały Austriaków w drugiej bitwie pod Fleurus.
30 czerwca – w Paryżu została zgilotynowana polska księżna Rozalia Lubomirska.
13 lipca – I koalicja antyfrancuska: Francuzi pokonali wojska koalicji pod Tripstadt.
17 lipca – w Paryżu zgilotynowano 16 karmelitanek z Compiègne.
27 lipca – w wyniku przewrotu (zwanego przewrotem 9 thermidora) aresztowano Maksymiliana Robespierre’a.
28 lipca – zgilotynowanie Robespierre’a i jego współpracowników.
20 sierpnia – wojska amerykańskie pokonały Indian Miami w bitwie pod Fallen Timbers.
2 października – rewolucja francuska: armia francuska rozbiła Austriaków w bitwie pod Aldenhoven.
19 listopada – USA i Wielka Brytania podpisały tzw. traktat Jaya.

[edytuj] Urodzili się

14 marca – Józef Bem, polski generał (zm. 1850)
7 kwietnia – Giovanni Battista Rubini, włoski tenor (zm. 1854)
27 maja – Cornelius Vanderbilt, amerykański przedsiębiorca, głowa sławnej rodziny Vanderbiltów (zm. 1877)
14 sierpnia – Michał Baliński, polski historyk, pisarz, publicysta i działacz oświatowy (zm. 1864)
29 sierpnia – Léon Cogniet, francuski malarz akademicki i pedagog (zm. 1880)
29 września – Ignacy Chodźko, polski powieściopisarz i sławny gawędziarz (zm. 1861)
Marek Chong Ui-bae, koreański męczennik, święty katolicki (zm. 1866)
Benedykta Hyon Kyong-nyon, koreańska męczennica, święta katolicka (zm. 1839)
Barbara Kwon Hui, koreańska męczennica, święta katolicka (zm. 1839)