1848

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii

Skocz do: nawigacji, szukaj

rok 1848 / MDCCCXLVIII XVIII wiek · XIX wiek · XX wiek
1846 « 1847 « 1848 » 1849 » 1850

Spis treści

1 Wydarzenia w Polsce
2 Wydarzenia na świecie
3 Urodzili się
4 Zmarli
5 Święta ruchome

[edytuj] Wydarzenia w Polsce

20 marca – powstanie wielkopolskie: w Poznaniu utworzono Komitet Narodowy Polski.
21 marca – Wiosna Ludów: we Lwowie utworzono Komitet Narodowy.
1 kwietnia
- otwarto odcinek Kolei Warszawsko-Wiedeńskiej do granicy w Maczkach.
- Komitet Narodowy Polski w Poznaniu zniósł część obowiązków chłopskich wobec dworów.
11 kwietnia – powstanie wielkopolskie: została podpisana ugoda w Jarosławcu między przedstawicielami władz pruskich a Komitetem Narodowym.
14 kwietnia – Wiosna Ludów: powstała Rada Narodowa Lwowska.
17 kwietnia – Wiosna Ludów: pod wpływem wydarzeń Wiosny Ludów rząd austriacki uwłaszczył chłopów w Galicji.
26 kwietnia – Wiosna Ludów: wojska powstańcze w Wielkopolsce odmówiły demobilizacji.
26 - 27 kwietnia – Wiosna Ludów: zamieszki na ulicach Krakowa. Wojska austriackie zbombardowały Kraków z Wawelu, w wyniku czego zginęły 32 osoby. Kapitulacja miasta.
29 kwietnia
- Wiosna Ludów: powstanie wielkopolskie: bitwa pod Książem.
- Wiosna Ludów: w Krakowie odbyły się manifestacyjne pogrzeby ofiar starć powstańczych z 26 i 27 kwietnia.
30 kwietnia – powstanie wielkopolskie: zwycięstwo polskie w bitwie pod Miłosławiem.
1 maja – powstanie wielkopolskie:bitwa pod Miłosławiem w Poznańskiem.
3 maja – proklamowanie w Mosinie i Kórniku Rzeczypospolitej Polskiej przez Jakuba Krotowskiego-Krauthofera.
8 maja – upadek Rzeczypospolitej Polskiej Mosińskiej.
5 lipca – w Cieszynie ukazało się pierwsze wydanie czasopisma Nowiny dla Ludu Wiejskiego.
10 sierpnia – z dworca kolejowego przy ul. Gajowej w Poznaniu odjechał pierwszy pociąg do Stargardu Szczecińskiego. Podróż, podczas której pasażerowie pokonali 173,3 km trwała 7 godz. 5 min (średnia prędkość wyniosła 24,5 km/h).
2 listopada – Wiosna Ludów: po zbombardowaniu miasta przez Austriaków nastąpiła kapitulacja Lwowa.
3 listopada – Kraków: ukazał się pierwszy numer dziennika informacyjno-politycznego "Czas".
1 grudnia – Kolej Warszawsko-Wiedeńska doprowadzona została do Częstochowy.
5 grudnia – władze pruskie zlikwidowały autonomiczne Wielkie Księstwo Poznańskie.
Szydłowiec: założono browar produkcji masowej.

[edytuj] Wydarzenia na świecie

2-4 stycznia – niepokoje rewolucyjne w Wenecji.
12 stycznia – rewolucja w Palermo.
13 stycznia – II wojna Brytyjczyków z Sikhami: bitwa pod Chillianwala.
24 stycznia – gorączka złota w San Francisco: James W. Marshall znalazł złoto w Sutter's Mill pod Sacramento.
2 lutego – Meksyk podpisał ze Stanami Zjednoczonymi pakt Guadalupe-Hidalgo, kończący wojnę między tymi dwoma krajami.
16 lutego – odbył się ostatni paryski koncert Fryderyka Chopina.
21 lutego
- w Londynie Karol Marks i Fryderyk Engels ogłosili Manifest komunistyczny.
- armia brytyjska odniosła zwycięstwo w bitwie pod Gujrat, podczas drugiej wojny z Sikhami.
22 lutego – Wiosna Ludów: we Francji wybuchła rewolucja.
24 lutego
- Wiosna Ludów: abdykował król Francji Ludwik Filip; koniec monarchii lipcowej.
- w Londynie opublikowano Manifest komunistyczny.
25 lutego – Francja: ogłoszono II Republikę.
27 lutego – Wiosna Ludów: żądania reform w Badenii.
4 marca
- Karol Marks został wydalony z Belgii.
- król Sardynii Karol Albert ogłosił statut fundamentalny, ustanawiając monarchię konstytucyjną.
11 marca – Wiosna Ludów: początek czeskiego wrzenia rewolucyjnego.
13 marca – Wiosna Ludów: wybuchła rewolucja w Wiedniu. Obalony kanclerz Klemens Lothar von Metternich uciekł z kraju.
15 marca – Wiosna Ludów: na Węgrzech w Peszcie wybuchło powstanie węgierskie. W rocznicę tego wydarzenia Węgry obchodzą święto narodowe.
18 marca – Wiosna Ludów: walki w Berlinie.
18-22 marca – Wiosna Ludów: powstanie mediolańczyków przeciwko wojskom austriackim (wł. Cinque giornate di Milano).
20 marca – król Bawarii, Ludwik I Wittelsbach abdykował na rzecz swego syna Maksymiliana II.
22 marca – Wenecja została ogłoszona republiką.
29 marca – z inicjatywy Adama Mickiewicza we Włoszech powstała formacja wojskowa zwana Legionem Mickiewicza.
7 kwietnia – utworzenie parlamentu węgierskiego.
25 kwietnia
- Andrew Graham odkrył planetoidę 9 Metis.
- ogłoszono konstytucję Cesarstwa Austriackiego.
29 kwietnia – krytyka papieża Piusa IX wobec Wiosny Ludów.
30 kwietnia – wojska Piemontu pokonały Austriaków w bitwie pod Pastrengo.
6 maja – wojska Piemontu pokonały Austriaków w bitwie pod Santa Lucia.
10 maja – pierwsze wejście na Pico de Orizaba 5 636 m n.p.m. (amer. żołnierze: F. Maynard i G. Reynolds).
13 maja – po raz pierwszy zaprezentowano publicznie Maamme – hymn Finlandii.
15 maja
- drugie powstanie w Wiedniu.
- podczas rewolucji lutowej, w Paryżu odbyła się demonstracja na rzecz niepodległości Polski.
18 maja – obrady pierwszego niemieckiego parlamentu we Frankfurcie nad Menem.
19 maja – wojna amerykańsko-meksykańska: Meksyk ratyfikował Traktat z Guadalupe Hidalgo.
29 maja
- powstanie czeskiego Rządu Tymczasowego.
- USA: Wisconsin jako 30. stan dołączył do Unii.
30 maja – zwycięstwo wojsk Piemontu nad Austriakami w bitwie pod Goito.
2-12 czerwca – odbył się Zjazd Słowiański w Pradze.
5 czerwca – nadano konstytucję w Danii.
22 czerwca – w Paryżu rozpoczęło się powstanie robotnicze, tzw. dni czerwcowe.
19-20 lipca – Zjazd Kobiet w Seneca Falls przyjął Declaration of Sentiments, domagając się dla kobiet praw wyborczych; początek ruchu feministycznego w USA.
21 lipca – ksiądz Józef Szafranek w niemieckim Zgromadzeniu Narodowym zgłosił 8 postulatów dotyczących ochrony praw Polaków na Górnym Śląsku.
25 lipca – w bitwie pod Custozzą austriackie wojska pokonały siły króla Sardynii.
31 lipca – powstanie węgierskie: klęska wojsk węgierskich dowodzonych przez gen. Józefa Bema w bitwie pod Segesvárem z V Korpusem armii rosyjskiej.
17 sierpnia – zbuntowana Republika Jukatanu została ponownie przyłączona do Meksyku.
22 sierpnia – Stany Zjednoczone anektowały Nowy Meksyk.
7 września – w Cesarstwie Austriackim zniesiono poddaństwo.
12 września – Szwajcaria uchwaliła nowy ustrój; została konfederacją o ustroju republikańskim.
28 października – otwarto pierwszą linię kolejową w Hiszpanii pomiędzy Barceloną a Mataró.
31 października – Wiosna Ludów w Cesarstwie Austriackim: upadło powstanie w Wiedniu.
3 listopada – pod Georgetown w Gujanie Brytyjskiej otwarto pierwszą linię kolejową w Ameryce Południowej.
7 listopada – Zachary Taylor wybrany na prezydenta USA.
16 listopada
- Londyn: ostatni publiczny koncert Fryderyka Chopina.
- został odkryty księżyc Saturna Hyperion.
21 listopada – Francja: zgromadzenie konstytucyjne ogłosiło konstytucję II republiki.
24 listopada – Wiosna Ludów: papież Pius IX został zmuszony do opuszczenia Republiki Rzymskiej i udał się na wygnanie do Gaety.
28 listopada – Berno zostało wybrane na stolicę Szwajcarii.
2 grudnia – cesarz Austrii Ferdynand I Habsburg abdykował. Jego miejsce zajął Franciszek Józef I.
10 grudnia – Ludwik Napoleon Bonaparte wybrany prezydentem Francji.

[edytuj] Urodzili się

8 stycznia – Jakub Jodko Narkiewicz, lekarz, artysta, badacz elektromagnetyzmu, pierwszy dokonał fotografii aureoli (fotografia kirlianowska) (zm. 1905)
5 lutego – Joris-Karl Huysmans, francuski pisarz dekadent, skandalista; autor powieści A rebours (zm. 1907)
13 lutego – Auguste Baud-Bovy, szwajcarski artysta malarz, wybitny malarz Alp (zm. 1899)
5 marca – Ryta od Jezusa, portugalska zakonnica, błogosławiona katolicka (zm. 1913)
9 kwietnia – Maria Salles, hiszpańska zakonnica, błogosławiona katolicka (zm. 1911)
23 maja – Otto Lilienthal, pionier szybownictwa, lotnik (zm. 1896)
28 maja – Maria Bernarda Bütler, szwajcarska zakonnica, święta katolicka (zm. 1924)
7 czerwca – Paul Gauguin, artysta malarz francuski (zm. 1903)
14 września – Filippo Camassei, łaciński patriarcha Jerozolimy, kardynał (zm. 1921)
17 października – Wiktor Gomulicki, poeta i pisarz (zm. 1919)
13 listopada – Albert I, książę Monako (zm. 1922)
20 listopada – Jan Maria Boccardo, włoski ksiądz, błogosławiony katolicki (zm. 1913)
24 listopada – Lilli Lehmann, niemiecka śpiewaczka operowa (sopran) (zm. 1929)
Józef Cho Yun-ho, koreański męczennik, święty katolicki (zm. 1866)

[edytuj] Zmarli

9 stycznia – Caroline Herschel, brytyjska astronom pochodzenia niemieckiego (ur. 1750)
23 lutego – John Quincy Adams, szósty prezydent USA (ur. 1767)
19 marca – Jean-Charles François de Ladoucette, francuski szlachcic, działacz polityczny i gospodarczy, związany z departamentem Hautes-Alpes (ur. 1772)
8 kwietnia – Gaetano Donizetti, włoski kompozytor operowy (ur. 1797)
2 maja – Wissarion Bieliński, teoretyk kierunku rewolucyjnego demokratyzmu (ur. 1811)
6 lipca – Karol Godula, śląski przedsiębiorca (ur. 1781)
7 sierpnia – Jöns Jacob Berzelius, szwedzki chemik, lekarz (ur. 1779)
12 sierpnia – George Stephenson, konstruktor lokomotywy parowej (ur. 1781)
2 października - Georg August Goldfuss, niemiecki zoolog i paleontolog (ur. 1782)
15 listopada – Francesco de Vico SJ, astronom włoski (ur. 1805)
19 grudnia – Emily Brontë, angielska pisarka (ur. 1818)

[edytuj] Święta ruchome

Tłusty czwartek: 2 marca
Ostatki: 7 marca
Popielec: 8 marca
Niedziela Palmowa: 16 kwietnia
Wielki Czwartek: 20 kwietnia
Wielki Piątek: 21 kwietnia
Wielka Sobota: 22 kwietnia
Wielkanoc: 23 kwietnia
Poniedziałek wielkanocny: 24 kwietnia
Wniebowstąpienie: 1 czerwca
Zesłanie Ducha Świętego: 11 czerwca
Boże Ciało: 22 czerwca

[ Edytuj tabelę ]

Wielkie
Księstwo
Poznańskie

gen. Juan Manuel de Rosas

1852

Austria

1835	Ferdynand I Habsburg	1848
1848	Franciszek Józef I	1916

Król
Bawarii

1825	Ludwik I	1848
1848	Maksymilian II	1864

1847	Eusebio Guilarte	1848
1848	Manuel Isidoro Belzu	1848
1848	José Miguel de Velasco	1848
1848	Manuel Isidoro Belzu	1855

1835	Ferdynand I Habsburg	1848
1848	Franciszek Józef I	1916

Król Danii

1839	Chrystian VIII	1848
1848	Fryderyk VII	1863

1848

1805	Muhammad Ali	1848
1848	Ibrahim Pasza	1848
1848	Muhammad Ali	1849

1848	Jacques-Charles Dupont de l'Eure	1848
1848	Komisja Wykonawcza	1848
1848	Louis-Eugène Cavaignac	1848
1848	Karol Ludwik Napoleon Bonaparte	1852

Premier Francji

1847	François Guizot	1848
1848	Louis, Comte Molé	1848
1848	Louis Adolphe Thiers	1848
1848	Jacques-Charles Dupont de l'Eure	1848
1848	François Arago	1848
1848	Louis-Eugène Cavaignac	1848
1848	Odilon Barrot	1849