1870

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii

Skocz do: nawigacji, szukaj

rok 1870 / MDCCCLXX XVIII wiek · XIX wiek · XX wiek
1868 « 1869 « 1870 » 1871 » 1872

Spis treści

1 Wydarzenia w Polsce
2 Wydarzenia na świecie
3 Urodzili się
4 Zmarli
5 Zobacz też
6 Święta ruchome

[edytuj] Wydarzenia w Polsce

1 lipca – Gdańsk i Sopot zostały połączone linią kolejową (1-torowa o dł. 11,7 km).
1 września – uruchomienie linii kolejowej z Gdańska przez Koszalin do Szczecina.
20 listopada – poświęcono Kościół Mariacki w Katowicach.
Postanowienie cesarskie o przywróceniu języka polskiego na wszystkich wykładach uniwersyteckich w Krakowie.
Miasta Końskowola, Brdów i wiele innych utraciły prawa miejskie.
Do Redy dotarła linia kolejowa.
W zaborze austriackim napisano "Bibliografię Polski".

[edytuj] Wydarzenia na świecie

3 lutego – weszła w życie piętnasta poprawka do Konstytucji Stanów Zjednoczonych, znosząca wyborczy cenzus rasy.
17 lutego – William Edward Forster przedstawił projekt Elementary Education Act, ustawy reformującej brytyjskie szkolnictwo.
12 maja – weszła w życie Ustawa o Manitobie.
25 maja – w Paryżu odbyła się premiera baletu Coppelia z muzyką Léo Delibesa.
20 czerwca
- podpisano pakt pokojowy kończący wojnę paragwajską.
- rajd areolotowy Areolotem przez świat.
26 czerwca – w Monachium odbyła się prapremiera opery Walkiria Richarda Wagnera.
12 lipca – w USA opatentowano celuloid – jedno z najwcześniej wynalezionych tworzyw sztucznych.
15 lipca – Georgia jako ostatni stan Konfederacji dołączyła z powrotem do Unii.
18 lipca – Sobór watykański I: ogłoszono dogmat o nieomylności papieża.
19 lipca – wojna francusko-pruska: Francja wypowiedziała wojnę Prusom.
23 lipca – Rady Generalne zatwierdziły „I Międzynarodówkę”.
4 sierpnia – wojska pruskie wkroczyły do Alzacji.
6 sierpnia – wojna francusko-pruska: Francuzi ponieśli klęski w bitwach pod Spicheren oraz pod Froeschwiller.
12 sierpnia – wojna francusko-pruska: francuski parlament utworzył Gwardię Narodowa Terytorialną.
18 sierpnia – wojna francusko-pruska: Prusy pokonały Francję w bitwie pod Gravelotte.
19 sierpnia – wojna francusko-pruska: rozpoczęło się oblężenie Metzu.
23 sierpnia – wojna francusko-pruska: pruska artyleria ostrzelała Strasburg.
30 sierpnia – wojna francusko-pruska: zwycięstwo pruskie w bitwie pod Beaumont.
31 sierpnia – wojna francusko-pruska: rozpoczęła się bitwa pod Noiseville.
1 września – wojna francusko-pruska: rozpoczęła się bitwa pod Sedanem, w wyniku której Napoleon III Bonaparte został wzięty do niewoli.
2 września – wojna francusko-pruska: zakończyła się bitwa pod Sedanem. Armia pruska rozbiła siły francuskie dowodzone przez marszałka Patrice'a Mac-Mahona.
4 września – w Paryżu wybuchło powstanie. Likwidacja II Cesarstwa i proklamowanie III Republiki.
19 września – wojna francusko-pruska: wojska pruskie rozpoczęły oblężenie Paryża.
20 września – wojska włoskie zdobyły Rzym. Upadek Państwa Kościelnego.
28 września – wojna francusko-pruska: kapitulacja Strasburga.
2 października – Rzym został stolicą zjednoczonych Włoch.
7 października – francuski minister spraw wewnętrznych Léon Gambetta wydostał się balonem z oblężonego przez Prusaków Paryża.
18 października – Amerykanin Benjamin Tilgham opatentował piaskowanie.
19 października – u północno-zachodnich wybrzeży Irlandii zatonął brytyjski statek pasażerski SS Cambria. Zginęło 179 osób.
23 października
- wojna francusko-pruska: zakończyło się oblężenie Metz.
- Szwajcaria: powstało Muzeum Polskie w Rapperswilu.
27 października – wojna francusko-pruska: skapitulowała twierdza Metz.
9 listopada – wojna francusko-pruska: zwycięstwo Francuzów w bitwie pod Borny.
12 listopada – wojna francusko-pruska: artyleria pruska zestrzeliła aerostat wysłany przez załogę oblężonego Paryża (armata kal. 36 mm, maks. kąt podniesienia lufy 85°).
27 listopada – wojna francusko-pruska: zwycięstwo wojsk pruskich w bitwie pod Amiens.
28 listopada – wojna francusko-pruska: zwycięstwo wojsk pruskich w bitwie pod Beaune-la-Rolande.
2 grudnia – wojna francusko-pruska: zwycięstwo pruskie w bitwie pod Loigny.
25 grudnia – przebito tunel kolejowy pod przełęczą Fréjus w Alpach.
W Anglii wprowadzono powszechny obowiązek ukończenia szkoły podstawowej.

[edytuj] Urodzili się

3 stycznia – Herman Lieberman, adwokat, działacz socjalistyczny i parlamentarny, publicysta, poseł PPS (zm. 1941)
8 stycznia – Miguel Primo de Rivera, hiszpański polityk i wojskowy (zm. 1930)
13 stycznia
- Bogusław Adamowicz, polski poeta i pisarz (zag. 1944)
- Jędrzej Moraczewski, polski polityk, premier Polski (zm. 1944)
27 stycznia – Stanisław Stempowski, polski bibliotekarz i pisarz (zm. 1952)
3 lutego – Annette Kolb, pisarka i eseistka pochodzenia niemiecko-francuskiego (zm. 1967)
7 lutego – Alfred Adler, austriacki psychiatra , psycholog i pedagog (zm. 1937)
13 lutego – Leopold Godowski, polski pianista, kompozytor i pedagog (zm. 1938)
27 lutego – Aleksander Osiński, generał major Armii Imperium Rosyjskiego i generał dywizji Wojska Polskiego (zm. 1956)
3 marca – Géza Maróczy, węgierski arcymistrz szachowy (zm. 1951)
10 marca – Ester Rachel Kamińska, polska aktorka teatralna (zm. 1925)
13 kwietnia – Daniel Baud-Bovy, szwajcarski, francuskojęzyczny pisarz, poeta i publicysta, krytyk i historyk sztuki (zm. 1958)
22 kwietnia – Włodzimierz Lenin, radziecki polityk, przywódca rewolucji październikowej, dyktator ZSRR (zm. 1924)
25 kwietnia – Leon Billewicz, pułkownik piechoty Armii Imperium Rosyjskiego i generał brygady Wojska Polskiego (zm. 1940)
17 maja – Lucjan Rydel, polski poeta i dramatopisarz okresu Młodej Polski (zm. 1918)
20 maja – Julian Flatau, polski chemik i farmaceuta (zm. 1935)
4 czerwca – Maria Elżbieta Hesselblad, szwedzka zakonnica, założycielka Zakonu Najświętszego Zbawiciela Świętej Brygidy, błogosławiona katolicka (zm. 1957)
14 czerwca – Zofia Hohenzollern, księżniczka pruska, królowa Grecji (zm. 1932)
10 lipca – Maurice Lugeon, szwajcarski geolog, twórca teorii płaszczowinowej budowy Alp i Tatr, (zm. 1953)
20 lipca – Georges Dufrénoy, francuski malarz, (zm. 1943)
10 sierpnia – Hans Zenker, niemiecki admirał, dowódca Reichsmarine (zm. 1932)
24 sierpnia – Leon Wasilewski, działacz PPS (zm. 1936)
8 października – Louis Vierne, francuski organista i kompozytor (zm. 1937)
15 października – Henryk Stifelman, polski architekt i budowniczy żydowskiego pochodzenia, działacz instytucji charytatywnych (zm. 1938)
29 października – Aleksander Dąbrowski, pułkownik Armii Imperium Rosyjskiego i generał brygady Wojska Polskiego (zm. 1928)
30 października – Franciszek Lilpop, polski architekt (zm. 1937)
7 listopada – Konstantyn Dominik, biskup pomocniczy diecezji chełmińskiej (zm. 1942)
21 listopada – Aleksander Berkman, rosyjski działacz anarchistyczny i pisarz (zm. 1936)
14 grudnia – Karl Renner, austriacki polityk i naukowiec (zm. 1950)
Osyp Kuryłas, ukraiński malarz, grafik (zm. 1951)