19 lutego

19 lutego jest 50. dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostało 315 (w latach przestępnych 316) dni.

Kalendarium dzień po dniu

<<	luty 2012					>>
Pn	Wt	Śr	Cz	Pt	So	Nd
30	31	1	2	3	4	5
6	7	8	9	10	11	12
13	14	15	16	17	18	19
20	21	22	23	24	25	26
27	28	29	1	2	3	4

Święta

• imieniny obchodzą: Alwar, Arnold, Barbacy, Beat, Biecsława, Bonifacy, Czcisław, Gawin, Henryk, Jerzy, Józef, Julian, Konrad, Konrada, Leoncjusz, Łucja, Manswet, Marceli, Publiusz, Tuliusz i Walery.
• Nepal – Święto Demokracji
• Turkmenistan – Święto Flagi
• wspomnienia i święta w Kościele katolickim obchodzą:
  • bł. Alvarez z Kordoby (dominikanin)
  • św. Konrad z Piacenzy (eremita)

Wydarzenia w Polsce

• 1457 – Skierniewice otrzymały prawa miejskie.
• 1654 – w Oleśnicy odbyła się egzekucja seryjnego mordercy 251 osób, Melchiora Hedloffa.
• 1807:
  • na Starym Rynku w Bydgoszczy uroczyście odczytano dekret Napoleona Bonaparte o utworzeniu Księstwa Warszawskiego.
  • wojny napoleońskie: około 1200 powstańców z Wielkopolski i Mazowsza oraz 500 żołnierzy regularnej armii pod wodzą generała Michała Sokolnickiego zaatakowało w nocy z 18 na 19 Słupsk, w celu zdławienia organizowanej tam pruskiej partyzantki. W walkach w mieście zginęło około 200 Polaków i 50 Prusaków.
• 1831 – powstanie listopadowe: zwycięstwo powstańców w bitwie pod Nową Wsią; nierozstrzygnięta bitwa pod Wawrem.
• 1846 – rozpoczęto masową rzeź ziemian, tzw. rzeź galicyjską, zwaną też rzezią tarnowską.
• 1863 – powstanie styczniowe: bitwa pod Krzywosądzą
• 1919 – wyzwolenie Białegostoku.
• 1920 – plebiscyt na Górnym Śląsku: w Bytomiu powołano Polski Komitet Plebiscytowy z Wojciechem Korfantym na czele.
• 1921:
  • Polska podpisała z Francją umowę sojuszniczą.
  • utworzono województwo poleskie.
• 1943:
  • Jan Stanisław Jankowski został Delegatem Rządu na Kraj, w miejsce aresztowanego przez Niemców Jana Piekałkiewicza.
  • Kierownictwo Walki Cywilnej skazało na karę infamii i nagany polskich aktorów występujących w nazistowskim filmie propagandowym Powrót do ojczyzny.
• 1947 – Sejm uchwalił Małą Konstytucję.
• 1973 – otwarto Planetarium w Olsztynie.
• 1987 – zostały zniesione amerykańskie sankcje gospodarcze wobec PRL.
• 1988 – premiera serialu Na kłopoty... Bednarski.
• 1992 – premiera filmu Odjazd.
• 1993 – w Wojsku Polskim została wprowadzona dewiza Bóg, Honor, Ojczyzna.
• 2008 – utworzenie Aglomeracji Kalisko-Ostrowskiej
• 2011 – koncert najpopularniejszego DJ'a świata Armina van Buurena w Poznaniu

Wydarzenia na świecie

Stacja orbitalna Mir

•   290 p.n.e. – Kōrei został cesarzem Japonii.
•   197 – cesarz rzymski Septymiusz Sewer pokonał uzurpatora Klodiusza Albinusa w bitwie pod Lugdunum (Lyon).
•   607 – Bonifacy III został wybrany na papieża.
•   982 – św. Wojciech został biskupem praskim.
• 1349 – król Francji Jan II ożenił się z Joanną z Owernii.
• 1594 – król Polski Zygmunt III Waza został koronowany w Uppsali na króla Szwecji.
• 1600 – doszło do największego w historii Ameryki Południowej wybuchu peruwiańskiego wulkanu Huaynaputina.
• 1649 – wojna holendersko-portugalska o Brazylię: klęska wojsk holenderskich w drugiej bitwie pod Guararapes.
• 1674 – trzecia wojna angielsko-holenderska: podpisano pokój westminsterski.
• 1695 – VII wojna wenecko-turecka: doszło do nierozstrzygniętej drugiej bitwy morskiej pod Karaburun.
• 1797 – podpisano traktat w Tolentino, w którym papież Pius VI zgodził się na aneksję hrabstwa Venaissin przez Francję.
• 1803 – Napoleon Bonaparte wydał Akt Mediacyjny, na mocy którego została zniesiona Republika Helwecka, a na jej miejsce wprowadzono w charakterze państwa stowarzyszonego z Francją luźny związek 19 kantonów.
• 1819 – William Smith odkrył Szetlandy Południowe, największą wyspę archipelagu nazwał Wyspą Króla Jerzego.
• 1860 – brytyjski transatlantyk SS Hungarian rozbił się na kanadyjskiej wyspie Sable; zginęło wszystkich 205 osób na pokładzie.
• 1861 – w Rosji zniesiono poddaństwo.
• 1868 – w wyniku zamachu zginął prezydent Urugwaju Venancio Flores.
• 1878 – Thomas Alva Edison opatentował fonograf.
• 1905 – wojna rosyjsko-japońska: rozpoczęła się bitwa pod Mukdenem.
• 1915 – I wojna światowa: flota brytyjska i francuska podjęły nieudaną próbę sforsowania Dardaneli.
• 1937 – ustanowiono flagę Holandii.
• 1942:
  • prezydent Franklin Delano Roosevelt wydał dekret umożliwiający internowanie Amerykanów pochodzenia japońskiego.
  • wojna na Pacyfiku: japońskie bombardowanie miasta Darwin w Australii; zginęło 250 osób.
  • wojna na Pacyfiku: rozpoczęła się bitwa w cieśninie Badung.
• 1945 – wojna na Pacyfiku: siły sprzymierzonych rozpoczęły inwazję na wyspy japońskie.
• 1954 – Krym został przyłączony do Ukraińskiej SRR.
• 1955 – uruchomiono regularne połączenie kolejowe Moskwa-Berlin.
• 1959 – podczas rozmów pomiędzy Wielką Brytanią, Grecją i Turcją ustalono przyznanie niepodległości Cyprowi.
• 1964 – premiera filmu muzycznego Parasolki z Cherbourga.
• 1969 – krótko po starcie rozbiła się radziecka rakieta nośna z księżycowym pojazdem samobieżnym Łunochod.
• 1973 – w katastrofie należącego do Aerofłotu samolotu Tu-154 w Pradze zginęło 66 osób.
• 1976 – Islandia zerwała stosunki dyplomatyczne z Wielką Brytanią po tym, jak oba kraje nie doszły do porozumienia w sprawie ustalenia limitów połowowych na dorsze.
• 1982 – odbył się pierwszy lot Boeinga 757.
• 1985 – pod Bilbao rozbił się po uderzeniu w wieżę telewizyjną Boeing 727 hiszpańskich linii Iberia; zginęło 148 osób.
• 1986:
  • armia Sri Lanki dokonała masakry 80 tamilskich robotników rolnych na wschodzie kraju,
  • stacja orbitalna Mir została wyniesiona na orbitę.
• 1999 – w Brazylii po raz pierwszy przeprowadzono przeszczep nerki i płata wątroby od żywego dawcy.
• 2002 – odbył się pierwszy lot brazylijskiego samolotu pasażerskiego Embraer 170.
• 2003 – Iran: 275 osób zginęło w górach koło Kermanu w katastrofie wojskowego Iła-76.
• 2007 – 68 osób zginęło w wyniku zamachu bombowego na pociąg "Przyjaźń", kursujący między Indiami i Pakistanem.
• 2008:
  • Fidel Castro ogłosił swoją rezygnację z funkcji przewodniczącego kubańskiej Rady Państwa.
  • Serż Sarkisjan zwyciężył w wyborach prezydenckich w Armenii.
• 2010:
  • pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 112 został – na cześć astronoma Mikołaja Kopernika – oficjalnie nazwany Copernicium.
  • w wyniku zawalenia się minaretu meczetu Bab Bardain w marokańskim mieście Meknes zginęło 41 osób, ponad 80 zostało rannych.

Urodzili się

• 1473 – Mikołaj Kopernik, polsko-niemiecki astronom, lekarz (zm. 1543)
• 1660 – Friedrich Hoffmann, niemiecki lekarz, farmakolog (zm. 1742)
• 1717 – David Garrick, angielski aktor, dramatopisarz (zm. 1779)
• 1743 – Luigi Boccherini, włoski wiolonczelista, kompozytor (zm. 1805)
• 1812 – Zygmunt Krasiński, polski pisarz (zm. 1859)
• 1817 – Wilhelm III Holenderski, król Holandii i wielki książę Luksemburga (zm. 1890)
• 1833 – Élie Ducommun, szwajcarski działacz polityczny, publicysta, laureat Nagrody Nobla (zm. 1906)
• 1851 – Konrad Prószyński, polski pisarz, wydawca, działacz oświatowy (zm. 1908)
• 1859 – Svante Arrhenius, szwedzki chemik, fizyk, laureat Nagrody Nobla (zm. 1927)
• 1865 – Sven Hedin, szwedzki geograf, podróżnik (zm. 1952)
• 1870 – Leon Świeżawski, polski lekarz, działacz społeczny, pisarz (zm. 1936)
• 1873 – Louis Feuillade, francuski reżyser filmowy (zm. 1925)
• 1876:
  • Constantin Brâncuşi, rumuński rzeźbiarz (zm. 1957)
  • Arthur von Gerlach, niemiecki reżyser teatralny i filmowy (zm. 1925)
  • Adolf Gużewski, polski kompozytor (zm. 1920)
• 1877 – Louis Aubert, francuski kompozytor (zm. 1968)
• 1880 – Álvaro Obregón, meksykański polityk, prezydent Meksyku (zm. 1928)
• 1884 – Maciej Rataj, polski polityk, działacz ludowy, publicysta, marszałek Sejmu (zm. 1940)
• 1888 – José Eustasio Rivera, kolumbijski pisarz (zm. 1928)
• 1889 – Gaudentius Orfali, palestyński biblista katolicki, archeolog, franciszkanin (zm. 1926)
• 1893 – Sir Cedric Hardwicke, brytyjski aktor (zm. 1964)
• 1894 – Valentín Beniak, słowacki poeta, tłumacz (zm. 1973)
• 1895 – Louis Calhern, amerykański aktor (zm. 1956)
• 1897:
  • Michał Czartoryski, błogosławiony, polski dominikanin, mistrz nowicjatu i wychowawca studentów (zm. 1944)
  • Aniela Menkesowa, polska malarka pochodzenia żydowskiego, zamordowana przez hitlerowców we Lwowie (zm. 1941)
• 1899 – Jurij Olesza, rosyjski pisarz (zm. 1960)
• 1900 – Konrad Guderski, polski podporucznik, dowódca obrony Poczty Polskiej w Wolnym Mieście Gdańsku (zm. 1939)
• 1908 – Jan Oderfeld, polski matematyk, inżynier, konstruktor silników lotniczych, profesor Politechniki Warszawskiej (zm. 2010)
• 1911:
  • Merle Oberon, brytyjska aktorka (zm. 1979)
  • Zygmunt Ostrowski, polski polityk, minister przemysłu ciężkiego (zm. 1988)
• 1912 – Anton Buttigieg, maltański prawnik, poeta, polityk, prezydent Malty (zm. 1983)
• 1914 – Jacques Dufilho, francuski aktor (zm. 2005)
• 1917 – Carson McCullers, amerykańska pisarka (zm. 1967)
• 1920 – Jaan Kross, estoński pisarz (zm. 2007)
• 1922:
  • Władysław Bartoszewski, polski historyk, pisarz, publicysta, polityk, minister spraw zagranicznych
  • Czesław Łuczak, polski historyk, rektor Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza (zm. 2002)
• 1924:
  • David Bronstein, ukraiński szachista
  • Lee Marvin, amerykański aktor (zm. 1987)
  • František Vláčil, czeski reżyser filmowy (zm. 1999)
• 1925 – Bogusław Choiński, polski poeta, autor tekstów piosenek (zm. 1976)
• 1926:
  • György Kurtág, węgierski pianista, kompozytor
  • Egisto Pandolfini, włoski piłkarz, reprezentant Włoch
• 1928 – Nicolas Hayek, szwajcarski przedsiębiorca, współzałożyciel i prezes zarządu Grupy Swatch (zm. 2010)
• 1929:
  • Philip D'Antoni, amerykański reżyser filmowy
  • Jacques Deray, francuski reżyser filmowy (zm. 2003)
• 1930:
  • John Frankenheimer, amerykański reżyser filmowy (zm. 2002)
  • Józef Masny, polski leśnik, polityk i działacz partyjny
  • Zbigniew Ziomecki, polski rysownik, karykaturzysta
• 1931 – Camillo Ruini, włoski duchowny katolicki, wikariusz generalny Rzymu, kardynał
• 1932:
  • Daniel Bekker, południowoafrykański bokser (zm. 2009)
  • Joseph Kerwin, amerykański astronauta
• 1934 – Herbert Rosendorfer, austriacki pisarz
• 1936:
  • Bronisław Idzikowski, polski żużlowiec (zm. 1961)
  • Marin Sorescu, rumuński pisarz (zm. 1996)
• 1937:
  • Krzysztof Karasek, polski pisarz, krytyk literacki
  • Boris Pugo, radziecki polityk, minister (zm. 1991)
• 1938 – Roman Andrzejewski, polski duchowny katolicki, biskup włocławski (zm. 2003)
• 1939 – Alfredo Bryce Echenique, peruwiański pisarz
• 1940:
  • Saparmurat Nijazow, turkmeński polityk, prezydent Turkmenistanu (zm. 2006)
  • Krzysztof Nowak-Tyszowiecki, polski reżyser, scenarzysta (zm. 2009)
  • Smokey Robinson, amerykański muzyk
  • Andrzej Strejlau, polski trener piłkarski, selekcjoner reprezentacji Polski
• 1941:
  • David Gross, amerykański fizyk, laureat Nagrody Nobla
  • Krzysztof Nowak, polski reżyser filmowy
• 1942 – Jerzy Apostel, polski piłkarz i trener piłkarski (zm. 2005)
• 1943:
  • Lou Christie, amerykański piosenkarz
  • Timothy Hunt, angielski biochemik, laureat Nagrody Nobla
  • Stefania Toczyska, polska śpiewaczka operowa (mezzosopran)
• 1945 – Jurij Antonow, rosyjski piosenkarz, kompozytor
• 1948:
  • Pim Fortuyn, holenderski polityk (zm. 2002)
  • Tony Iommi, brytyjski gitarzysta zespołu Black Sabbath
  • Vasillaq Vangjeli, albański aktor (zm. 2011)
• 1949 – Eddie Hardin, brytyjski muzyk
• 1951 – Attilio Bettega, włoski kierowca rajdowy (zm. 1985)
• 1953:
  • Cristina Fernández de Kirchner, argentyńska polityk, prezydent Argentyny
  • Barbara Schnitzler, niemiecka aktorka
  • Massimo Troisi, włoski aktor (zm. 1994)
• 1954 – Sócrates, brazylijski piłkarz (zm. 2011)
• 1955:
  • Jeff Daniels, amerykański aktor
  • Jana Paulová, czeska aktorka
• 1956:
  • Jolanta Banak, polska aktorka
  • Kathleen Beller, amerykańska aktorka
  • Russ Howard, kanadyjki curler
  • Roderick MacKinnon, amerykański biolog, laureat Nagrody Nobla
• 1957:
  • Falco, austriacki wokalista, kompozytor (zm. 1998)
  • Jeffrey Hamburger, amerykański historyk sztuki
• 1958 – Helen Fielding, angielska pisarka
• 1960 – Andrzej, książę Yorku, syn Elżbiety II
• 1961:
  • Justin Fashanu, angielski piłkarz (zm. 1998)
  • Grzegorz Pawlak, aktor
• 1962:
  • Franky Gee, amerykański piosenkarz, lider grupy Captain Jack (zm. 2005)
  • Hana Mandlíková, czeska tenisistka
• 1963:
  • Laurell K. Hamilton, amerykańska pisarka
  • Seal, brytyjski piosenkarz
• 1964 – Doug Aldrich, amerykański gitarzysta grupy Whitesnake
• 1965:
  • Jaime Bayly, peruwiański pisarz, dziennikarz
  • Leroy Miller, amerykański muzyk
  • Kumiko Okamoto, japońska tenisistka
• 1966:
  • Paweł Konnak, polski performer, reżyser filmowy, konferansjer
  • Enzo Scifo, belgijski piłkarz
  • Robert Wichrowski, polski reżyser filmowy
• 1969 – Radosław Torzyński, polski samorządowiec, prezydent Ostrowa Wielkopolskiego
• 1970:
  • Joacim Cans, szwedzki muzyk
  • Ellis Ferreira, południowoafrykański tenisista
  • Wadim Saszurin, białoruski biathlonista
  • Magnus Swartling, szwedzki curler
• 1972 – Mikołaj Klimek, polski aktor
• 1973 – Robert Grzegorczyk, polski łyżwiarz figurowy
• 1974 – Nujabes, japoński muzyk, producent hip-hopowy (zm. 2010)
• 1975:
  • Daniel Adair, kanadyjski perkusista grupy Nickelback
  • Łukasz Golec, polski muzyk zespołu Golec uOrkiestra
  • Paweł Golec, polski muzyk zespołu Golec uOrkiestra
  • Mikko Kavén, fiński piłkarz
• 1977 – Gianluca Zambrotta, włoski piłkarz
• 1978:
  • Michalis Konstantinou, cypryjski piłkarz
  • Immortal Technique, amerykański raper
  • Jarosław Zabiega, polski dziennikarz motoryzacyjny (zm. 2008)
• 1978 – Joanna Gleń, polska aktorka
• 1979 – Steve Cherundolo, amerykański piłkarz
• 1980:
  • David Gandy, brytyjski model
  • Ma Lin, chiński tenisista stołowy
  • Mike Miller, amerykański koszykarz
• 1981:
  • Tina Pisnik, słoweńska tenisistka
  • Nicky Shorey, angielski piłkarz
  • Beth Ditto, amerykańska wokalistka grupy Gossip
• 1982:
  • Alex Dunn, amerykański koszykarz
  • Mattias Nilsson, szwedzki biathlonista
  • Camelia Potec, rumuńska pływaczka
• 1983 – Darold Williamson, amerykański sprinter
• 1985:
  • Haylie Duff, amerykańska aktorka, piosenkarka
  • Arielle Kebbel, amerykańska aktorka
  • Iwona Lewandowska, polska lekkoatletka, biegaczka długodystansowa
  • Sławomir Peszko, polski piłkarz
  • Kosta Perović, serbski koszykarz
  • Milovan Raković, serbski koszykarz
• 1986:
  • Maria Mena, norweska piosenkarka
  • Júnior Ross, peruwiański piłkarz
  • Marta Vieira da Silva, brazylijska piłkarka
• 1988 – Marzena Karpińska, polska sztangistka
• 1993 – Victoria Justice, amerykańska aktorka

Zmarli

•   197 – Klodiusz Albinus, cesarz rzymski (ur. ok. 150)
• 1309 – Bogusław IV, książę zachodniopomorski (ur. 1255)
• 1345 – Siemowit II, książę warszawski, liwski i rawski (ur. 1283)
• 1799 – Jean-Charles de Borda, francuski fizyk, matematyk (ur. 1733)
• 1823 – Ignacy Raczyński, polski duchowny katolicki, biskup, arcybiskup gnieżnieński, prymas Polski (ur. 1741)
• 1837 – Georg Büchner, niemiecki pisarz (ur. 1813)
• 1862 – Łucja Yi Zhenmei, chińska męczennica, święta katolicka (ur. 1815)
• 1887 – Eduard Douwes Dekker, holenderski pisarz (ur. 1820)
• 1897 – Karl Weierstrass, niemiecki matematyk (ur. 1815)
• 1916 – Ernst Mach, austriacki fizyk, filozof (ur. 1838)
• 1927 – Georg Brandes, duński pisarz, historyk literatury (ur. 1842)
• 1936 – Max Schreck, niemiecki aktor (ur. 1879)
• 1940 – Alfred Chłapowski, polski ziemianin, polityk, minister, ambasador (ur. 1874)
• 1941 – Abram Perelman, polski nauczyciel matematyki, dyrektor szkoły średniej żydowskiej Łodzi, działacz społeczny średniego szkolnictwa żydowskiego w Łodzi, zamordowany w Litzmannstadt Getto, (ur. 1888),
• 1943 – Paweł Musioł, polski polityk, publicysta (ur. 1905)
• 1951 – André Gide, francuski pisarz, laureat Nagrody Nobla (ur. 1869)
• 1952 – Knut Hamsun, norweski pisarz, laureat Nagrody Nobla (ur. 1859)
• 1959 – Antoni Kenar, polski rzeźbiarz (ur. 1906)
• 1967 – Leonard Buczkowski, polski reżyser filmowy (ur. 1900)
• 1972 – John Grierson, szkocki reżyser filmów dokumentalnych (ur. 1898)
• 1973 – Edmund Adam Jarzyński, polski krajoznawca, działacz ruchu opieki nad zabytkami, współtwórca "Wędrownika", (ur. 1891),
• 1974 – Antoni Nurzyński, polski operator filmowy (ur. 1935)
• 1975 – Luigi Dallapiccola, włoski kompozytor (ur. 1904)
• 1980 – Bon Scott, australijski wokalista zespołu (AC/DC) (ur. 1946)
• 1986 – Adolfo Celi, włoski aktor (ur. 1922)
• 1987 – Kirsten Walther, duńska aktorka (ur. 1933)
• 1988:
  • René Char, francuski poeta (ur. 1907)
  • André Frédéric Cournand, amerykański lekarz, fizjolog pochodzenia francuskiego, laureat nagrody Nobla (ur. 1895)
• 1990:
  • Janusz Paluszkiewicz, polski aktor (ur. 1912)
  • Michael Powell, brytyjski reżyser filmowy (ur. 1905)
• 1994 – Derek Jarman, brytyjski reżyser filmowy (ur. 1942)
• 1997 – Deng Xiaoping, chiński polityk, działacz komunistyczny, sekretarz generalny Komunistycznej Partii Chin (ur. 1904)
• 2000:
  • Josef Herman, niemiecki malarz, rysownik pochodzenia żydowskiego (ur. 1911)
  • Friedensreich Hundertwasser, austriacki architekt (ur. 1928)
  • Paul Verschuren, holenderski duchowny katolicki, biskup helsiński (ur. 1925)
• 2001 – Stanley Kramer, amerykański reżyser filmowy (ur. 1913)
• 2002 – Arne Selmosson, szwedzki piłkarz, reprezentant Szwecji (ur. 1931)
• 2005:
  • Kihachi Okamoto, japoński reżyser filmowy (ur. 1923)
  • Henryk Vogler, polski pisarz, krytyk literacki i teatralny (ur. 1911)
• 2007:
  • Janet Blair, amerykańska aktorka, gwiazda musicali i komedii z lat 40. XX wieku (ur. 1921)
  • Jerzy Trunkwalter, polski dziennikarz (ur. 1933)
• 2008:
  • Natalia Biessmiertnowa, rosyjska primabalerina (ur. 1941)
  • Jegor Letow, rosyjski wokalista punkrockowy (ur. 1964)
  • Teo Macero, amerykański producent muzyczny, saksofonista, kompozytor (ur. 1925)
  • Lydia Shum Din-Ha, hongkońska aktorka komediowa (ur. 1945)
  • David Watkin, angielski operator filmowy (ur. 1925)
• 2009:
  • Edmund Majkowski, polski rzeźbiarz (ur. 1929)
  • Stefan Szymutko, polski eseista, historyk literatury (ur. 1958)
  • Miika Tenkula, fiński muzyk, gitarzysta zespołu Sentenced (ur. 1974)
• 2010
  • Elisabeth Branäs, szwedzka curlerka (ur. 1930)
  • Jesús Díez del Corral, hiszpański szachista, arcymistrz (ur. 1933)