21 Brygada Strzelców Podhalańskich
| 21 Brygada Strzelców Podhalańskich | |
 |
|
| Szarotka alpejska | |
| Historia | |
| Państwo |  Polska |
| Sformowanie | 1993 |
| Nazwa wyróżniająca | Podhalańczycy |
| Patron | gen. bryg. Mieczysław Ludwik Boruta-Spiechowicz |
| Tradycje | |
| Święto | 26 maja |
| Rodowód | 5 Pułk Strzelców Podhalańskich Ziemi Krakowskiej |
| Dowódcy | |
| Pierwszy | płk dypl. Zbigniew Skikiewicz |
| Obecny | gen. bryg. Stanisław Olszański |
| Organizacja | |
| Dyslokacja | Rzeszów, Jarosław, Żurawica, Przemyśl,Kłodzko,Nisko |
| Podporządkowanie | Wojska Lądowe |
| Rodzaj wojsk | Wojska zmechanizowane Piechota górska |
| Rodzaj sił zbrojnych | Wojska Lądowe |
21 Brygada Strzelców Podhalańskich im. gen. bryg. Mieczysława Boruty-Spiechowicza (21 BSP) – lekki związek taktyczny Wojska Polskiego przeznaczony do działań bojowych w terenie górskim[1].
Spis treści |
[edytuj] Formowanie i zmiany organizacyjne
21 Brygada Strzelców Podhalańskich została sformowana w 1993 na bazie 5 Pułku Strzelców Podhalańskich oraz odtwarzanych oddziałów 9 Dywizji Zmechanizowanej jako jednostka Krakowskiego Okręgu Wojskowego. W 1999 brygadę włączono do Korpusu Powietrzno-Zmechanizowanego. W tym samym roku, w związku z rozformowaniem 14 Brygady Pancernej, do składu 21 BSP włączono: dwa bataliony czołgów z Żurawicy, dywizjony artylerii przeciwpancernej, samobieżnej i rakietowej z Jarosławia oraz Polsko-Ukraiński Batalion Sił Pokojowych z Przemyśla.
Od 1 lipca 2000 brygada podporządkowania jest dowódcy 1 Dywizji Zmechanizowanej.
[edytuj] Tradycje
Na mocy decyzji nr 44/MON z 12 maja 1994 minister Obrony Narodowej przekazał 21 BSP tradycje jednostek górskich:
- Drużyny Podhalańskie (1913–1914)
- Brygada Górska (1918–1919)
- 21 Dywizja Piechoty Górskiej (1919–1939)
- 22 Dywizja Piechoty Górskiej (1921–1939)
- Samodzielna Brygada Strzelców Podhalańskich (1939-1940)
- Batalion Strzelców Podhalańskich 1 Dywizji Pancernej (1940-1947)
- 1 Pułk Strzelców Podhalańskich AK (1943–1945)
- 2 Pułk Strzelców Podhalańskich AK (1943–1945)
- 3 Pułk Strzelców Podhalańskich AK (1943–1945)
- 4 Pułk Strzelców Podhalańskich AK (1943–1945)
- 5 Pułk Strzelców Podhalańskich AK (1943–1945)
- Samodzielny Batalion Piechoty Górskiej KBW (1956–1978)
- 5 Podhalańska Brygada Wojsk Obrony Wewnętrznej im. Ziemi Krakowskiej (1978–1989)
- 5 Pułk Strzelców Podhalańskich im. gen Andrzeja Galicy (1989-1993)
[edytuj] Symbolika podhalańska
Znakiem rozpoznawczym 21 BSP jest szarotka umieszczona na; sztandarach brygady, na patkach peleryn mundurów, na kapeluszach oraz na beretach. Na prawym rękawie munduru noszone są okrągłe odznaki rozpoznawcze z białą szarotką na dziewięciu różnych kolorach oznaczające poszczególne pododdziały brygady.
Tradycyjny galowy mundur podhalański charakteryzuje się obecnie kapeluszem oraz peleryną nawiązującą do górskiego folkloru. Z tradycji Podhala wywodzi się ozdabianie nakryć głowy piórami drapieżnych ptaków przypiętymi odznakami, których motyw stanowiła do 1945 gałązka jedliny wpleciona do swastyki. Obecnie jest to szarotka podhalańska. Efektowną częścią munduru strzelców podhalańskich jest również kapelusz, który do Wojska Polskiego wprowadził gen. Andrzej Galica. Ozdobą kapelusza jest orle pióro, którego długość nie powinna przekroczyć 40 cm. Elementem tradycyjnego folkloru jest również peleryna podhalańska, wzorowana na góralskiej guni. Pierwsze peleryny wprowadzono do jednostek podhalańskich w roku 1923.
-
Korpusówka Strzelców Podhalańskich noszona na kołnierzach munduru jednostek DPG do roku 1945
-
Szarotka alpejska – współczesna korpusówka podhalańczyków
Święto 21 Brygady Strzelców Podhalańskich: 26 maja. Patron 21 Brygady Strzelców Podhalańskich – gen. bryg. Mieczysław Ludwik Boruta-Spiechowicz.
[edytuj] Struktura organizacyjna
- Dowództwo 21 Brygady Strzelców Podhalańskich im. gen. bryg. Mieczysława Boruty-Spiechowicza w Rzeszowie
- 21 Batalion Dowodzenia im. gen. bryg. Zygmunta Szyszko-Bohusza w Rzeszowie
- 1 Batalion Strzelców Podhalańskich im. gen. bryg. Józefa Kustronia w Rzeszowie
- 5 Batalion Strzelców Podhalańskich im. gen. bryg. Andrzeja Galicy w Przemyślu
- 22 Karpacki Batalion Piechoty Górskiej w Kłodzku
- 14 Batalion Zmechanizowany – obecnie w wcielony do 5 bsp Przemyśl
- 1 Batalion Czołgów w Żurawicy
- Polsko-Ukraiński Batalion Sił Pokojowych im. Hetmanów Jana Karola Chodkiewicza, Piotra Konaszewicza Sahajdacznego – obecnie 5 bsp – Przemyśl
- 14 Dywizjon Artylerii Samobieżnej im. gen. bryg. Wacława Wieczorkiewicza w Jarosławiu
- 21 Dywizjon Artylerii Przeciwlotniczej im. gen. dyw. Józefa Zająca w Jarosławiu
- 21 kompania zaopatrzenia w Rzeszowie → 21 blog
- 21 kompania remontowa w Rzeszowie → 21 blog
- 21 kompania medyczna w Rzeszowie → 21 Grupa Zabezpieczenia Medycznego
Struktura organizacyjna po przeprowadzonej w 2011 roku reorganizacji:
- Dowództwo 21 Brygady Strzelców Podhalańskich im. gen. bryg. Mieczysława Boruty-Spiechowicza w Rzeszowie
- 1 Batalion Strzelców Podhalańskich im. gen. bryg. Józefa Kustronia w Rzeszowie
- 5 Batalion Strzelców Podhalańskich im. gen. bryg. Andrzeja Galicy w Przemyślu
- 22 Karpacki Batalion Piechoty Górskiej w Kłodzku
- 1 Batalion Czołgów w Żurawicy
- 16 Tczewski Batalion Saperów w Nisku
- 14 Dywizjon Artylerii Samobieżnej im. gen. bryg. Wacława Wieczorkiewicza w Jarosławiu
- 21 Dywizjon Artylerii Przeciwlotniczej im. gen. dyw. Józefa Zająca w Jarosławiu
- 21 Batalion Dowodzenia im. gen. bryg. Zygmunta Szyszko-Bohusza w Rzeszowie
- 21 Batalion Logistyczny w Rzeszowie
- 21 Grupa Zabezpieczenia Medycznego
[edytuj] Wyszkolenie
Żołnierze 21 BSP szkolili się w Norwegii w okolicach koła podbiegunowego, w Alpach francuskich, na poligonach w Niemczech, Austrii, Szwajcarii, Włoszech, Słowacji, Ukrainie, Uzbekistanie oraz w Wielkiej Brytanii. Głównymi ośrodkami szkoleniowymi wspinaczki wysokogórskiej i narciarskiej podhalańczyków są Trzcianiec, Rabe, Bystre, Kiry oraz Zakopane. Szkolenie taktyczne odbywa się na poligonach w Nowej Dębie, Wędrzynie, Lipie, Trzciańcu i Wicku Morskim. Najważniejsze ćwiczenia odbyte w składzie międzynarodowym to "Join Winter", "Strong Resolve", "Cossack Steppe" oraz "Maple Arch" na Litwie[2].
[edytuj] Strzelcy podhalańscy
Dowódcy brygady:
- płk dypl. Zbigniew Skikiewicz (od 1994)
- płk dypl. Fryderyk Czekaj (1994 - IX 1995)
- płk dypl. Jerzy Wójcik (IX 1995 - 1996)
- gen. bryg. Fryderyk Czekaj (1996 - II 2000)
- płk dypl. Henryk Dziewiątka (II 2000 - II 2002)
- płk dypl. Jan Brzozowski (II - XII 2002)
- gen. bryg. Mirosław Rozmus (XII 2002 - 2005)
- gen. bryg. Janusz Bronowicz (2005 - 2007)
- gen. bryg. dr Tomasz Bąk (II 2008 - 5 I 2010)
- płk / gen. bryg. Stanisław Olszański (od 5 I 2010)
Zastępcy dowódcy brygady:
- płk Jacek Ostrowski (VII 2007 - XII 2008 → szef Szkolenia 1 DZ)
- płk dypl. Piotr Żurawski (IV 2009 - VI 2010)
- płk dypl. Wojciech Marchwica (od 1 X 2010)
Szefowie sztabu:
- płk dypl. Wojciech Marchwica (2006-2010)
Przypisy
[edytuj] Bibliografia
- „85 lat garnizonu WP w Przemyślu”, wyd. Przemyśl 2003
[edytuj] Linki zewnętrzne
|
|||||
