28 Dywizja Piechoty (II RP)
| 28 Dywizja Piechoty | |
| Historia | |
| Państwo |  II Rzeczpospolita |
| Rozformowanie | 1939 |
| Dowódcy | |
| Pierwszy | gen. bryg. Mieczysław Norwid-Neugebauer |
| Ostatni | gen. bryg. Władysław Bończa-Uzdowski |
| Działania zbrojne | |
| kampania wrześniowa | |
| Organizacja | |
| Dyslokacja | Warszawa |
| Podporządkowanie | Armia Łódź - 1939 |
| Rodzaj wojsk | Piechota |
| Rodzaj sił zbrojnych | Wojska lądowe |
28 Dywizja Piechoty[a] (28 DP) – wielka jednostka piechoty Wojska Polskiego II RP.
Miejsce stacjonowania w czasie pokoju: dowództwo - Warszawa, 15 pp - Dęblin, 36 pp - Warszawa, 72 pp - Radom, 28 dal - Warszawa/Zajezierze.
Spis treści |
[edytuj] Dywizja w kampanii 1939
28 Dywizja Piechoty pod dowództwem gen. bryg. Władysława Bończy-Uzdowskiego wchodziła w skład Armii "Łódź". 1 września od rana walczyła w rejonie Masłowic, Łagiewnik i Raczyna z niemiecką 1 DLek., której niezdecydowane ataki skutecznie odpierała. Poniosła jednak duże straty od lotnictwa i artylerii wroga. 2 września rozpoczęła nakazany rozkazem dowódcy Armii odwrót za Wartę. 3 września, unikając silnego natarcia niemieckiego, obsadziła pozycje za Wartą pod Wieluniem. Tego dnia dostała rozkaz obrony Widawy. Na skutek zmiennych decyzji dowódcy dywizji jej 15 Pułk Piechoty prawie został rozbity i zdezorganizowany obsadził pozycje dopiero po południu. Jego miejsce zajął 36 Pułk Piechoty, który wraz z 72 Pułkiem Piechoty obsadził pozycje nad Wartą. Oddziały niemieckiej 1 DLek. przełamały te pozycje i wdarły się pod Konopnicę. W nocy z 3 na 4 września 36 pp i 72 pp wycofały się na Widawkę i dopiero 4 września cała mocno zdezorientowana dywizja obsadziła główną linię obrony. Dowództwo Armii dla wzmocnienia jej pozycji oddało pod jej rozkazy 4 Pułk Piechoty z 2 DP Leg.. 5 września na odcinku obrony dywizji niemiecki XIV Korpus zachowywał się dosyć biernie. 7 września 28 DP obsadziła pozycje obronne pod Pabianicami. Na kierunku Łask-Pabianice nacierała niemiecka 17 DP gen. Locha, w składzie której do ataku na miasto został wyznaczony słynny później pułk zmotoryzowany SS Leibstandarte Adolf Hitler. Pabianic bronił bezpośrednio 15 Pułk Piechoty. Walka była bardzo zacięta z dużymi stratami po obu stronach i trwała aż do godzin wieczornych. Niemcy w pewnym momencie dotarli do centrum miasta, jednak zostali odrzuceni przez polskie kontruderzenie. 15 pp utrzymał swoje pozycje, zadając Niemcom duże straty, zwłaszcza w broni pancernej. Niestety jednocześnie - po odejściu z północnego skrzydła dywizji 2 DP Leg. - w wolne miejsce weszły niemieckie oddziały i przedarły się na tyły dywizji. Na południowym skrzydle 72 pp zmuszony został do ataku pod Chechłem. Odebrał Niemcom wieś, ale w wyniku niemieckiego kontrataku poniósł takie straty, że właściwie przestał istnieć. W związku z tym dowódca 28 DP wydał rozkaz do przegrupowania dywizji, co oznaczało wycofanie oddziałów z rejonu Pabianic. 15 pp po podjęciu wieczorem odwrotu, natknął się na Niemców pod Ksawerowem i poniósł znaczne straty. Następnie dywizja miała skoncentrować się pod Wola Cyrusową, gdzie 8 września toczyła ciężkie walki z wrogiem. 9 września dostała rozkaz od dowódcy Armii gen. Wiktora Thommée wycofania się za Rawkę. 10 września dostała kolejny rozkaz zmiany drogi odwrotu i teraz zmierzała na Warszawę przez Grodzisk Mazowiecki i Pruszków. Jednak mimo początkowych sukcesów zabrakło jej sił, aby przebić się przez niemieckie pozycje obsadzone przez oddziały XI i XVI Korpusów Pancernych. 13 września zmieniła kierunek odwrotu na Modlin, gdzie - po dotarciu następnego dnia - jej oddziały obsadziły odcinek "Pomiechówek". Dopiero 19 września do Modlina dotarł 15 pp. 28 DP uczestniczyła w obronie twierdzy modlińskiej do jej kapitulacji 29 września.
[edytuj] Ordre de Bataille i obsada personalna
Planowane Ordre de Bataille i obsada personalna 28 DP w kampanii wrześniowej. W nawiasach podano nazwy jednostek mobilizujących oraz stanowiska służbowe oficerów dywizji zajmowane przed mobilizacją.
Kwatera Główna 28 DP
- Dowództwo
- dowódca dywizji – gen. bryg. Władysław Bończa-Uzdowski
- dowódca piechoty dywizyjnej – płk dypl. Stefan Broniowski
- dowódca artylerii dywizyjnej – płk art. Włodzimierz Dembiński
- Sztab
- szef sztabu - ppłk dypl. Albin Habina
- oficer operacyjny - kpt. dypl. Jan Rześniowiecki
- dowódca łączności - kpt. Rene Machalski
- kwatermistrz – kpt. dypl. Aleksander Żmichowski
- szef sanitarny – mjr dr med. Tadeusz Radwański
15 Pułk Piechoty "Wilków" (Dęblin)
- dowódca - płk dypl. Władysław Frączek
36 Pułk Piechoty Legii Akademickiej (Warszawa)
- dowódca - ppłk dypl. Karol Ziemski
72 Pułk Piechoty im. Płk. Dionizego Czachowskiego (Radom)
- dowódca - ppłk Karol Chrobaczyński
28 Pułk Artylerii Lekkiej (Zajezierze k. Dęblina)
- dowódca - ppłk Rudolf Ostrihansky
28 Dywizjon Artylerii Ciężkiej
- dowódca - ppłk Władysław Bednarski
Bateria Artylerii Przeciwlotniczej Motorowa Typ A Nr 28
- dowódca - por. Marian Ostaszewski
Kompania Telefoniczna 28 DP
- dowódca -
- dowódca - mjr Jan K. Motz
Kompania Kolarzy Nr 13 (36 pp)
- dowódca - por. Anatol Trusow
Samodzielna Kompania Karabinów maszynowych i Broni Towarzyszącej Nr 14 (15 pp)
- dowódca -
Kompania Sanitarna Nr 103
- dowódca plutonu - ppor. lek. Tadeusz Jankowski
[edytuj] Obsada personalna dowództwa dywizji
Dowódcy dywizji:
- gen. bryg. Mieczysław Norwid-Neugebauer (7 VIII 1921 - 10 XII 1923)
- płk piech. Bolesław Kraupa (10 XII 1923 - 15 III 1924)
- gen. dyw. Kazimierz Dzierżanowski (III 1924 - 20 X 1925)
- gen. bryg. Tadeusz Ludwik Piskor (23 X 1925 - 17 VI 1926)
- gen. bryg. Romuald Dąbrowski (17 VI 1926 - 17 III 1927)
- gen. bryg. Władysław Bończa-Uzdowski (17 III 1927 - 30 IX 1939)
Dowódcy piechoty dywizyjnej:
- płk piech. Romuald Dąbrowski (1 XII 1923 - VI 1926)
- płk dypl. Stefan Broniowski
II dowódcy piechoty dywizyjnej:
- płk dypl. Aleksander Wacznadze
Szefowie sztabu:
- mjr SG Mieczysław Mozdyniewicz (od X 1921)
- mjr dypl. Adam Rudnicki
- mjr dypl. Stefan Loth (1932 - 1934)
- ppłk dypl. Albin Habina
[edytuj] 28 Dywizja Piechoty AK im. Stefana Okrzei
W czasie Powstania Warszawskiego z oddziałów powstańczych walczących w Śródmieściu utworzono 28 Dywizję Piechoty im. Stefana Okrzei pod dowództwem płk. Edwarda Pfeiffera, która weszła w skład Warszawskiego Korpusu AK.
Uwagi
- ↑ Potocznie, od miejsca stacjonowania dowództwa, nazywana dywizją "warszawską".
[edytuj] Bibliografia
- Tadeusz Jurga: Wojsko Polskie : krótki informator historyczny o Wojsku Polskim w latach II wojny światowej. 7, Regularne jednostki Wojska Polskiego w 1939 : organizacja, działania bojowe, uzbrojenie, metryki związków operacyjnych, dywizji i brygad. Warszawa : Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej 1975.
- Lech Wyszczelski: Wojsko Polskie w latach 1918-1921. Warszawa: Wydawnictwo Neriton, 2006. ISBN 83-89729-56-3.
- Zdzisław Jagiełło: Piechota Wojska Polskiego 1918-1939. Warszawa: Bellona, 2007. ISBN 978-83-11-10206-4.
- "Almanach oficerski": praca zbiorowa, Wojskowy Instytut Naukowo-Wydawniczy, Warszawa 1923
- "Księga chwały piechoty": komitet redakcyjny pod przewodnictwem płk. dypl. Bolesława Prugara Ketlinga, Departament Piechoty MSWojsk, Warszawa 1937-1939. Reprint: Wydawnictwo Bellona Warszawa 1992
|
|||||||||||||||||||||||
