29 Pułk Strzelców Kaniowskich
| 29 Pułk Strzelców Kaniowskich | |
 |
|
| Odznaka pamiątkowa Związku Kaniowczyków, wykonana z mosiądzu (awers) | |
| Historia | |
| Państwo |  Polska |
| Sformowanie | 1918 |
| Rozformowanie | 1939 |
| Tradycje | |
| Święto | 15 maja |
| Nadanie sztandaru | 15 maja 1921 |
| Rodowód | Pułk Piechoty Ziemi Kaliskiej 14 Pułk Strzelców Polskich |
| Dowódcy | |
| Pierwszy | płk Józef Lewszecki |
| Ostatni | ppłk Florian Gryl |
| Działania zbrojne | |
| I wojna światowa, wojna polsko-bolszewicka, kampania wrześniowa | |
| Organizacja | |
| Dyslokacja | Kalisz |
| Podporządkowanie | 25 Dywizji Piechoty |
| Rodzaj wojsk | piechota |
29 Pułk Strzelców Kaniowskich (29 pp) – oddział piechoty Wojska Polskiego II RP.
Pułk stacjonował w garnizonie Kalisz, na terenie Okręgu Generalnego "Łódź" (1918-1921) i Okręgu Korpusu Nr VII (1921-1939).
Oddział wchodził w skład XIX Brygady Piechoty 10 Dywizji Piechoty (VII 1919-1921) i 25 Dywizji Piechoty (1921-1939).
Święto pułku obchodzono 15 maja, w rocznicę wręczenia sztandaru.
Spis treści |
[edytuj] Formowanie
29 Pułk Piechoty Ziemi Kaliskiej zorganizowany został w listopadzie 1918 z trzech batalionów Okręgu Kaliskiego Polskiej Organizacji Wojskowej, utworzonych w Kaliszu, Kole, Koninie, Pyzdrach, Sieradzu, Słupcy, Szczypiornie i Turku. W pierwszych dniach listopada ludność polska Kaliskiego rozbroiła niemieckie oddziały okupacyjne. Pododdziały pułku współdziałały z powstańcami wielkopolskimi w wyzwoleniu ziemi gnieźnieńskiej. W styczniu 1919 III batalion udał się na front wschodni, gdzie toczył walki z Ukraińcami na Wołyniu. Pierwszy bój stoczył 24 lutego pod miasteczkiem Hołoby nad Stochodem. W kolejnych dniach obsadził 30. kilometrowy odcinek frontu nad rzeką. Stąd dokonywał wypadów na stację Perespa, uwieńczonych znacznymi zdobyczami wojennymi. W czasie dalszego pobytu na froncie stacza boje pod Kowlem, Policą, Sarnami, Czartoryskiem i Rafałówką. W czerwcu 1919 I i II batalion wzięły udział w walkach o Lwów. Działające początkowo w różnych grupach operacyjnych bataliony, połączyły się nad Gniłą Lipą i w grupie gen. Konarzewskiego staczały walki pod Janczynem, Dusanowem (gmina Janczyn) i Wólką. 28 czerwca pułk wkracza zwycięsko do Brzeżan a stamtąd przechodzi do Przemyśla i koleją udaje się pod Jazłowiec.
14 Pułk Strzelców Polskich został utworzony w Odessie, w ramach 4 Dywizji Strzelców Polskich gen. Lucjana Żeligowskiego. Wiosną 1919 pułk wraz z dywizją przeszedł do Rumunii, a pod koniec czerwca znalazł się na terytorium kraju w okolicach Stanisławowa. Tam w lipcu toczył walki z Ukraińcami.
29 Pułk Strzelców Kaniowskich powstał 10 lipca 1919, w wyniku połączenia 29 Pułku Piechoty Ziemi Kaliskiej z 14 Pułkiem Strzelców Polskich, wchodzącym w skład 4 Dywizji Strzelców Polskich.
Pułk stoczył cały szereg walk z cofającymi się wojskami ukraińskimi między innymi pod Koszyłowcami, Anielówką i Tłustem. Pod koniec lipca dotarł do Zbrucza. Przez dwa miesiące pełnił nad rzeką służbę kordonową i pod koniec września został przetransportowany do Wilna.
[edytuj] Pułk w walce o granice
29 Pułk Strzelców Kaniowskich wziął udział w wojnie z bolszewikami, najpierw na Litwie, a później w obronie Warszawy i na Białorusi. Podczas zawieszenia broni, do lutego 1921 obsadzał kordon wojskowy wzdłuż Bugu. 4 kwietnia 1921 pułk powrócił do Kalisza.
[edytuj] Pułk w okresie pokoju
Po wprowadzeniu w 1930 nowej organizacji piechoty na stopie pokojowej,[1] pułk szkolił rekrutów dla potrzeb batalionu Korpusu Ochrony Pogranicza[2].
[edytuj] Strzelcy kaniowscy
Dowódcy pułku:
- płk Józef Lewszecki (4 XI – 12 XII 1918)
- ppłk Karol Szemiot (12 XII 1918 – 14 VII 1919)
- mjr Stefan Walter (14 VII 1919 – 15 VIII 1920)
- p.o. kpt. Jan Rogowski (15 – 20 VIII 1920)
- ppłk Wiktor Thommée (20 – 26 VIII 1920)
- kpt. Kazimierz Aleksandrowicz (p.o. 26 VIII – 1 IX 1920)
- ppłk Romuald Kohutnicki (1 IX 1920 – VII 1923)
- ppłk Marian Pankowicz (p.o. VII 1923)
- płk Bronisław Adamowicz (VII 1923 – 1925)
- płk Artur Górski (1925 – 15 VI 1927)
- płk dypl. Jarosław Okulicz-Kozaryn (VI 1927 – 19 XI 1938)
- ppłk Władysław Pazderski (p.o. 19 – 21 XI 1938)
- ppłk Florian Gryl (21 XI 1938 – IX 1939)
Oficerowie pułku:
- kpt. Franciszek Dąbrowski
- por. Piotr Demkowski
- ppłk Stanisław Pelc
- por. Stanisław Skarżyński
- płk dypl. Juliusz Ulrych
- ppłk Władysław Śpiewak
Obsada personalna w 1928
- dowódca – ppłk SG Jarosław Okulicz-Kozaryn
- zastępca dowódcy – ppłk piech. Rudolf Kaleński
- kwatermistrz – ppłk piech. Antoni Dubiński
- oficer sztabowy pułku – mjr Jan Światowiec
- komendant Obwodu Przysposobienia Wojskowego – mjr Edward Teofil Jess
- kapelmistrz – kpt. Lucjan Ksionek
- płatnik – por. Gustaw Lachman
- dowódca I batalionu – mjr Roch Stebnowski
- dowódca II batalionu – ppłk SG Józef Urbanek
- dowódca III batalionu – ppłk Jan Kulwieć
Obsada personalna 1 IX 1939
- dowódca – ppłk Florian Gryl
- I adiutant – kpt. Franciszek Sępichowski
- II adiutant – por. Kazimierz Nawrocki
- ofic. inf. – kpt. Władysław Duczmalewski
- ofic. łącz. – kpt. Ignacy Kurbel
- szef kancelarii – chor. Stanisław Piotrowski
- kwatermistrz – por. Józef Gregorowicz
- d-ca. komp. gosp. – por. Józef Ignasiak
- ofic. płatnik – ppor. Franciszek Kluczyński
- ofic. żywn. – ppor. Eugeniusz Wyrębowski
- kapelan – kpt. ks. Henryk Kornacki
- nacz. lekarz – por. lek. med. Władysław Główka
- kapelmistrz – ppor. Romuald Tuzik
- zbrojmistrz – chor. Józef Rabiej
- d-ca komp. zwiad. – por. Włodzimierz Szumigalski
- d-ca plut. konn. – ppor. Zbigniew Makowski
- d-ca plut. kol. – ppor. Zygmunt Spychalski
- d-ca komp. p-panc. kpt. Jan Wultański
- d-ca plut. art. – kpt. Tadeusz Scheur
- d-ca plut. pion. – por. Stanisław Kuśmierek
- d-ca plut. p-gaz. – por. Andrzej Gutowski
- d-ca plut. łączn. – NN
- d-ca plut. żandarm. – plut. Władysław Můller
- dowódca I batalionu – mjr Stanisław Szczygieł
- dowódca II batalionu – mjr Jan Światowiec
- dowódca III batalionu – mjr Bolesław Wodecki
Odznaczeni srebrnym krzyżem Orderu „Virtuti Militari” V klasy za wojnę 1918-1920
|
|
|
[edytuj] Symbole pułkowe
Sztandar
15 maja 1921 odbyło się uroczyste wręczenie chorągwi pułku z udziałem Józefa Piłsudskiego[3]., na pamiątkę tego wydarzenia dzień 15 maja stał się oficjalnym świętem pułku.
Odznaka
Zatwierdzona Dz. Rozk. MSWojsk. nr 17, poz. 259 z 29 kwietnia 1924 roku. Odznakę stanowi szeroki wieniec laurowy z przewiązaną szarfą u dołu, na której wpisano datę powstania pułku: 1 - VII 1919. Środek odznaki zajmuje, nałożona emaliowana w kolorze białym, tarcza przedzielona pasem żółto - granatowym. Na białych polach nałożono herb Kalisza oraz miniaturę odznaki pamiątkowej 2 Korpusu. Nad tarczą umieszczony srebrny orzeł wz. 1919. Oficerska - czteroczęściowa, wykonana w tombaku srebrzonym, patynowana i emaliowana. Wymiary: 49x43 mm. Wykonanie: Wiktor Gontarczyk - Warszawa i Zjednoczeni Grawerzy - Warszawa[4].
Przypisy
- ↑ Rozkaz wykonawczy MSWojsk PS 10-50 z 1930
- ↑ Zdzisław. Jagiełło: Piechota Wojska Polskiego 1918-1939. Warszawa: Bellona, 2007, s. 64. ISBN 978-83-11-10206-4.
- ↑ Kazimierz Satora: Opowieści wrześniowych sztandarów. s. 71.
- ↑ Zdzisław Sawicki: Odznaki Wojska Polskiego 1918-1945. s. 60.
[edytuj] Bibliografia
- Almanach oficerski, praca zbiorowa, Wojskowy Instytut Naukowo-Wydawniczy, Warszawa 1923.
- Zdzisław Jagiełło: Piechota Wojska Polskiego 1918-1939. Warszawa: Bellona, 2007. ISBN 978-83-11-10206-4.
- Księga chwały piechoty, komitet redakcyjny pod przewodnictwem płk. dypl. Bolesława Prugara Ketlinga, Departament Piechoty MSWojsk, Warszawa 1937-1939. Reprint: Wydawnictwo Bellona Warszawa 1992.
- Rocznik Oficerski 1928, Ministerstwo Spraw Wojskowych, Warszawa 1928.
- Witold Jarno: Strzelcy Kaniowscy w latach 1919-1939, Wydawnictwo TRIO, Warszawa 2004.
- Zdzisław Sawicki: Odznaki Wojska Polskiego 1918-1945: Katalog Zbioru Falerystycznego: Wojsko Polskie 1918-1939: Polskie Siy Zbrojne Na Zachodzie. Pantera Books. ISBN 83-204-3299-5.
[edytuj] Linki zewnętrzne
|
|||||||||||||||||||||||
