2 Pułk Piechoty Legionów AK

2 Pułk Piechoty Legionów AK (2 pp Leg. AK) – oddział piechoty Armii Krajowej.

W sierpniu 1944 roku, w trakcie akcji "Burza", w Obwodach AK Opatów i Sandomierz, w składzie 2 Dywizji Piechoty Armii Krajowej odtworzony został 2 Pułk Piechoty Legionów. W sierpniu i na początku września 1944 roku oddział toczył walki, a następnie został rozwiązany.

Organizacja i obsada personalna pułku

Grupa oficerów 2 pp Leg. AK.

Dowództwo

• dowódca – mjr Antoni Wiktorowski ps. "Kruk"
• dowódca – od 8 października 1944 kpt. Eugeniusz Kaszyński ps. "Nurt"
• adiutant – por. Jerzy Lipiński ps. "Sum"
• adiutant – pchor. Jan Lidecki ps. "Bogdan"
• kwatermistrz – kpt.,, Skiba" (Jan Płaneta
• kapelan – ks. Jerzy Brodecki ps. "Szkarłatny Kwiat"
• naczelny lekarz – dr Władysław Chachaj ps. "Doktor", "Andrzej"
• intendent – por. Marian Wierzbicki ps. "Orlik"
• oficer broni – por. Stanisław Listopad ps. "Włodzimierz"
• oficer żywnościowy – pchor./ppor. Roman Różanowski ps. "Róg"
• oficer oświatowy – pchor. Stanisław Szwarc-Bronikowski ps. "Roman"
• dowódca saperów – ppor. Michniewicz ps. "Wyrwa"
• oficer łączności – chor. Stanisław Mróz ps. "Zawada"

I Batalion

1. ? lipiec - 30 lipiec 1944 roku - rozbity pod Pielaszowem

• dowódca – kpt. "Swojak" (Ignacy Zarobkiewicz)
• zastępca dowódcy – por. "Janczar" (NN)
• dowódca 1 kompanii – ppor. "Frant" (Bronisław Sokołowski)
• dowódca 2 kompanii – ppor. "Kropidło" (Jan Mazur)
• dowódca 3 kompanii – por. "Sztaba" (Władysław Sztaba).

2. 15 sierpnia - 13 listopada 1944 roku

• dowódca – kpt. Eugeniusz Kaszyński ps. "Nurt" (do 8 października 1944 r.)
• zastępca dowódcy – por. Stanisław Pałac ps. "Mariański" (od 8 października 1944 r. dowódca batalionu)
• adiutant i drugi zastępca dowódcy – por. Leszek Popiel de Choszczak ps. "Antoniewicz"
• dowódca 1 kompanii – por. Władysław Czerwonka ps. "Jurek"
• dowódca 2 kompanii – por. Marian Świderski ps. "Dzik"
• dowódca 3 kompanii – por. Jerzy Stefanowski ps. "Habdank"
• dowódca 4 kompanii – chor. Tomasz Waga ps. "Szort"
• dowódca zwiadu – wachm. Tomasz Wójcik ps. "Tarzan", a od 8 lipca 1944 r. rtm. Stanisław Skotnicki ps. "Bogoria"

II Batalion

• dowódca – kpt. Tadeusz Pytlakowski ps. "Tarnina", por. Marian Janikowski ps. "Kmicic", mjr Tadeusz Struś ps. "Kaktus"
• dowódca 4 kompanii – ppor. Józef Wiącek ps. "Józef", "Sowa" i por. Roman Niewójt ps. "Burza"
• dowódca 5 kompanii – por. Kazimierz Olchowik ps. "Zawisza" i por. Tadeusz Sokół ps. "Irkus" (cichociemny)
• dowódca 6 kompanii – ppor. Roman Rożyński ps. "Róg" i por. Jerzy Sztajgierwald ps. "Rozłóg"

III Batalion

• dowódca – kpt. Stefan Kępa ps. "Pochmurny"
• dowódca 7 kompanii – ppor. Jakub Gutowski ps. "Topór" i por. Wacław Czosnek ps. "Polny"
• dowódca 8 kompanii – ppor. Dionizy Mędrzycki ps. "Reder" i Antoni Krupa ps. "Witold"
• dowódca 9 kompanii – ppor./por. Tadeusz Kolatorowicz ps. "Kruk" i ppor. Władysław Sztabo ps. "Władysław"

Przejściowo w skład pułku wchodził batalion Batalionów Chłopskich w sile 350 ludzi na przełomie lipca i sierpnia 1944 roku:

• dowódca - por. "Wyrwa" (Jan Kurkiewicz)
• dowódca 1 kompania - ppor. "Zawisza" (Jan Saniawa)
• dowódca 2 kompania - ppor. "Brzezina" (Antoni Jarosz)
• dowódca 3 kompania - ppor "Salerno" (Mieczysław Wałek).

Liczebność pułku

W okresie koncentracji na akcję "Zemsta" w drugiej połowie sierpnia 1944 roku stan 2ppLeg wynosił 1 107 żołnierzy zgromadzonych w jednostkach:

• I batalion - 418 ludzi,
• II batalion - 266 ludzi,
• III batalion - 314 ludzi
• dowództwo i służby pułkowe - 107 ludzi.

Stany kompanii wahały się od 100 do 200 ludzi. Każda drużyna uzbrojona była w 2 rkm lub 1 lkm oraz 2-3 pm. W każdej kompanii był 1 piat, a 5 kompania posiadała ze zrzutu działko ppanc kal. 22 mm Breda. Poza uzbrojeniem kompanii każdy batalion posiadał 2 ckm.

Walki

• 30 lipca - Pielaszów
• 31 lipca - linia Koprzywianki
• 3/4 sierpnia - Ceber
• 26/27 sierpnia - Dziebałtów
• 3 września - Radoszyce
• 13 września - Miedzierza
• 26 i 27 września - Radków
• 29 października - Chotów - batalion majora "Nurta"

Pułk rozwiązany rozkazem z dnia 12 października dowódcy 2 Dywizji Piechoty Legionów pułkownika "Lina" (Mieczysława Żółkiewskiego). Od tego momentu pułk działał do początków grudnia samodzielnymi batalionami.

Bibliografia

• Wojciech Borzobohaty, "Jodła". Okręg Radomsko-Kielecki ZWZ-AK 1939-1945, Wydawnictwo PAX, Warszawa 1984, ISBN 83-211-0442-8.
• Jerzy Władysław Więckowski: Żołnierze Staszowa. Staszów: Staszowskie Towarzystwo Kulturalne, 1995. ISBN 83-904175-4-5.