31 Pułk Strzelców Kaniowskich
| 31 Pułk Strzelców Kaniowskich | |
 |
|
| Historia | |
| Państwo |  Polska |
| Sformowanie | 1918 |
| Rozformowanie | 1939 |
| Tradycje | |
| Święto | 14 lipca |
| Rodowód | 31 Włocławski Pułk Piechoty 15 Pułk Strzelców Polskich |
| Dowódcy | |
| Pierwszy | płk Stefan Borowski |
| Ostatni | ppłk Wincenty Wnuk |
| Działania zbrojne | |
| I wojna światowa, wojna polsko-bolszewicka, kampania wrześniowa | |
| Organizacja | |
| Dyslokacja | Łódź; Sieradz[1] |
| Podporządkowanie | 10 Dywizja Piechoty |
| Rodzaj wojsk | piechota |
31 Pułk Strzelców Kaniowskich (31 pp) – oddział piechoty Wojska Polskiego II RP.
Pułk stacjonował w garnizonie Łódź i Sieradz, święto pułkowe obchodzono 14 lipca.
Spis treści |
[edytuj] Formowanie
Powstał w 26 sierpnia 1919 z połączenia 31 Włocławskiego Pułku Piechoty i 15 Pułku Strzelców 4 Dywizji Strzelców Polskich gen. Lucjana Żeligowskiego.
31 Włocławski Pułk Piechoty rozpoczął formowanie we Włocławku pod koniec 1918. 15 Pułk Strzelców 4 Dywizji gen. Lucjana Żeligowskiego, powstał początkowo na Kubaniu, a później w Odessie z żołnierzy II Brygady Legionów, II i III Korpusu Polskiego oraz ochotników z Ukrainy. Z chwilą połączenia oddział otrzymał nazwę – 31 Pułk Strzelców Kaniowskich – nawiązującą do tradycji Legionów Polskich i korpusów polskich w Rosji.
[edytuj] Walki w latach 1919-1920
31 Włocławski Pułk Piechoty w dniu 5 stycznia 1919 roku zdobył razem z oddziałami powstańców wielkopolskich broniony przez Niemców Inowrocław.
Następnie walczył batalionami na różnych frontach. Od lutego do czerwca 1919 roku I batalion brał udział w wyprawach na Wołyń. Pod Baranowiczami walczył III batalion, a w czerwcu w Małopolsce Wschodniej. II batalion bronił granicy przed Niemcami walcząc 2 czerwca 1919 roku pod Służewem, a później z Ukraińcami w Małopolsce Wschodniej. W połowie lipca 1919 roku pod Złoczowem połączył się z 15 Pułkiem Strzelców.
We wrześniu już jako 31 Pułk Strzelców Kaniowskich skierowany został na front pod Wilno, następnie na linię demarkacyjną z Litwą.
W końcu czerwca 1920 jednostka przerzucona została do Mińska Mazowieckiego. 18 sierpnia tego roku wzięła udział w pościgu za cofającymi się oddziałami Armii Czerwonej spod Radzymina w kierunku na Wyszków. Przerzucona do Zamościa, oblężonego przez oddziały I Armii Konnej Siemiona Budionnego, broniła się w nim od 29 do 31 sierpnia. Walki zakończyła 11–13 września bojem pod Sokalem.
[edytuj] Pułk w okresie pokoju
Pułk stacjonował w garnizonie Łódź i Sieradz. Po wprowadzeniu w 1930 nowej organizacji piechoty na stopie pokojowej,[3] pułk szkolił rekrutów dla potrzeb batalionu Korpusu Ochrony Pogranicza[4].
[edytuj] Walki w kampanii wrześniowej
W kampanii wrześniowej Pułk wziął udział w składzie 10 Dywizji Piechoty w Armii „Łódź”.
1 września Pułk zajmował pozycję obronną na odcinku Wróblew – Dąbrowa Wielka. 3 września bronił przedmościa Sieradza. 4 września, broniąc linii rzeki Warty na odcinku Grądy – Woźniki, brał udział w likwidacji niemieckiego przyczółka w Mnichowie. 5 września w czasie walk w rejonie Mnichowa poniósł ciężkie straty, przegrupował się i 7 września zajął pozycje obronne w rejonie Zgierza, po czym wycofał się w rejon Puszczy Mariańskiej. 11 września wziął udział w natarciu na Mszczonów, opanowując go. W odwrocie kierował się na południe, 14 września przeprawiając się przez Pilicę i maszerując w kierunku Wisły. W tym dniu stoczył walkę w lesie koło Ryczywołu, a następnego dnia dotarł do Puszczy Kozienickiej. 17 września został otoczony, lecz po ciężkiej walce przerwał pierścień okrążenia. Następnego dnia został powtórnie otoczony w rejonie Augustowa i rozbity. Tylko nieliczne grupki żołnierzy dotarły do Wisły. Pułk przestał istnieć.
Mapy bitew
 |
 |
[edytuj] Organizacja i obsada personalna w 1939
- dowódca – ppłk Wincenty Wnuk
- I adiutant – kpt. Aleksander Ogrodnik
- kwatermistrz – kpt. Władysław Michalewski
I batalion
- dowódca – mjr Bolesław Raczkowski
- dowódca 1 kompanii strzeleckiej – kpt. Władysław Czyż
- dowódca 2 kompania strzelecka– kpt. Czesław Stępień
- dowódca 3 kompania strzelecka – por. rez. Jan Łączyński
- dowódca 1 kompanii ckm – por. Jan Zaremba
II batalion
- dowódca – mjr Antoni Zwoliński
- dowódca 4 kompanii strzeleckiej – por. Józef Kozal
- szef 4 kompanii strzeleckiej st. sierż. Feliks Filipiak
- dowódca 5 kompanii strzeleckiej – kpt. Feliks Sitny
- dowódca 6 kompanii strzeleckiej – ppor. Alfred Smolczyński
- dowódca 2 kompanii ckm – por. Antoni Paroński
III batalion
- dowódca – mjr Tadeusz Ujwary
- dowódca 7 kompanii strzeleckiej – por. Zenon Janiakowski
- dowódca 8 kompanii strzeleckiej – kpt. Kazimierz Skorupski
- dowódca 9 kompanii strzeleckiej – por. rez. Jan Ewiak
- dowódca 3 kompanii ckm – por. Antoni Malanowicz
Pododdziały specjalne
- dowódca kompanii zwiadu – por. Mieczysław Chrzanowski
- dowódca kompanii przeciwpancernej – por. Zygmunt Bielawski
- dowódca plutonu artylerii piechoty –
- dowódca plutonu przeciwgazowego –
- dowódca plutonu pionierów –
- dowódca plutonu łączności –
[edytuj] Strzelcy kaniowscy
Dowódcy pułku:
- płk Stefan Borowski (XI 1918 – 1 II 1919)
- ppłk Wojciech Gromczyński (1 II – 14 VII 1919)
- mjr Albin Skroczyński 14.VII.1919-30.IV.1920
- mjr Stanisław Sobieszczak (V – 15 VI 1920)
- ppłk Wiktor Łapicki (15 VI – 22 VII 1920)
- kpt. Mikołaj Bołtuć (23 VII 1920 – 23 II 1921)
- kpt. Mieczysław Brodziński (23 II – 18 V 1921)
- mjr Mikołaj Bołtuć (18 V – 27 X 1921)
- ppłk Marian Steczkowski (28 X 1921 – 6 VII 1923)
- ppłk Leon Gotkiewicz (6 VII 1923 – 20 II 1924)
- płk Wacław Szokalski (20 II – 15 X 1924)
- ppłk SG Zygmunt Dzwonkowski (15 X 1924 – 21 II 1925)
- płk Alfred Vogel (21 II 1925 – II 1928)
- ppłk Leon Grot (III 1928 – 15 X 1929)
- płk dypl. Franciszek Dudziński (15 X 1929 – 17 I 1936)
- ppłk dypl. Jan Ciastoń (17 I 1936 – XI 1937)
- ppłk dypl. Stanisław Józef Biegański (19 II 1938 – 30 VIII 1939)
- ppłk Wincenty Wnuk (od 30 VIII 1939)
Oficerowie:
- mjr piech. Orest Teodor Dżułyński
- mjr piech. Stanisław Antoni Habowski (dowódca II baonu)
- mjr piech. Henryk II Krajewski
- mjr piech. Julian Sosabowski (komendant obwodu PW)
- Zdzisław Nurkiewicz
- Wacław Radziszewski
- Aleksander Rode
Podoficerowie i strzelcy:
Odznaczeni srebrnym krzyżem Orderu „Virtuti Militari” V klasy za wojnę 1918-1920
|
|
|
[edytuj] Symbole pułkowe
Odznaka
Zatwierdzona Dz. Rozk. MSWojsk. nr 25, poz. 258 z 25 lipca 1925 roku. Odznaka ma kształt równoramiennego krzyża pokrytego niebieską emalią z żółtym obramowaniem. W środku krzyża jest nałożona tarcza z inicjałami pułku PSK. Na poziomych ramionach krzyża znajdują się: srebrny herb Kujaw, miniatura odznaki 2 Korpusu. Na pionowych ramionach wpisano numer i rok powstania pułku 31 1918. Między ramionami srebrne orły nawiązujące do orłów jagiellońskich. Oficerska - trzyczęściowa, wykonana w srebrze, emaliowana, herby łączone nitami. Wymiary: 4lx41mm. Wykonanie: Wincenty Wabia-Wabiński - Warszawa[5].
Przypisy
- ↑ 2 i 3 batalion piechoty stacjonowały w Sieradzu
- ↑ Zdjecie współczesne (20100
- ↑ Rozkaz wykonawczy MSWojsk PS 10-50 z 1930
- ↑ Zdzisław. Jagiełło: Piechota Wojska Polskiego 1918-1939. Warszawa: Bellona, 2007, s. 64. ISBN 978-83-11-10206-4.
- ↑ Zdzisław Sawicki: Odznaki Wojska Polskiego 1918-1945. s. 63.
[edytuj] Bibliografia
- Witold Jarno, Okręg Korpusu Wojska Polskiego nr IV Łódź 1918-1939, Instytut Historii Uniwersytetu Łódzkiego, Katedra Historii Polski Współczesnej, Wydawnictwo „Ibidem”, Łódź 2001, ISBN 83-88679-10-4, s. 366.
- Feliks Libert, Zarys historii wojennej 31-go Pułku Strzelców Kaniowskich, Warszawa 1928.
- "Almanach oficerski": praca zbiorowa, Wojskowy Instytut Naukowo-Wydawniczy, Warszawa 1923
- Zdzisław Jagiełło: Piechota Wojska Polskiego 1918-1939. Warszawa: Bellona, 2007. ISBN 978-83-11-10206-4.
- "Księga chwały piechoty": komitet redakcyjny pod przewodnictwem płk. dypl. Bolesława Prugara Ketlinga, Departament Piechoty MSWojsk, Warszawa 1937-1939. Reprint: Wydawnictwo Bellona Warszawa 1992
- Rocznik Oficerski 1928, Ministerstwo Spraw Wojskowych, Warszawa 1928.
- Witold Jarno: Strzelcy Kaniowscy w latach 1919-1939, Wydawnictwo TRIO, Warszawa 2004
- Zdzisław Sawicki: Odznaki Wojska Polskiego 1918-1945: Katalog Zbioru Falerystycznego: Wojsko Polskie 1918-1939: Polskie Siy Zbrojne Na Zachodzie. Pantera Books. ISBN 83-204-3299-5.
[edytuj] Linki zewnętrzne
|
|||||||||||||||||||||||
