38 Dywizja Piechoty (II RP)
| 38 Dywizja Piechoty | |
| Historia | |
| Państwo |  II Rzeczpospolita |
| Sformowanie | 1939 |
| Rozformowanie | 1939 |
| Dowódcy | |
| Pierwszy | płk Alojzy Wir-Konas |
| Działania zbrojne | |
| kampania wrześniowa | |
| Organizacja | |
| Podporządkowanie | Grupa Operacyjna Tarnów |
| Rodzaj wojsk | Piechota |
| Rodzaj sił zbrojnych | Wojska lądowe |
38 Dywizja Piechoty Rezerwowa (38 DP rez.), kryp. "Felicja" – wielka jednostka piechoty Wojska Polskiego II RP.
Dywizja nie istniała w organizacji pokojowej wojska. Została sformowana poza planem mobilizacyjnym "W", w I rzucie mobilizacji powszechnej, począwszy od 31 sierpnia 1939 roku, na bazie jednostek organizacyjnych Korpusu Ochrony Pogranicza: Brygady KOP "Polesie", Pułku KOP "Snów", Pułku KOP "Sarny" i Pułku KOP "Zdołbunów".
38 DP (rez.) początkowo przeznaczona była do GO "Tarnów", której wojska miały wesprzeć działania Armii "Kraków" i Armii "Karpaty". Sama dywizja miała być sformowana na dzień 9 września. Ostatecznie - po skoncentrowaniu się w rejonie Niżankowic - przekazana została do Armii "Karpaty". 11 września dywizja znajdowała się w rejonie Balic. Następnie rozpoczęła odwrót na przyczółek rumuński w ramach zgrupowania gen. Kazimierza Sosnkowskiego. Po drodze zdobyła Sądową Wisznię, wyrzucając z niej oddziały niemieckiej 2 Dywizji Górskiej.
Kontynuowała odwrót tym razem na Lwów przez lasy janowskie. 17 września koncentrowała się w Janowie, gdzie zostało okrążone całe zgrupowanie. Przez cały dzień broniła się przed niemieckimi atakami pod Janowem i Wereszczycą. Janów przechodził z rąk do rąk, a wieczorem dywizja wycofała się do Brzuchowic. Tu odtworzono z resztek dywizji dwu-batalionowy 96 pp. Do Lwowa 19 września dotarli tylko nieliczni. Dywizja przestała istnieć wykrwawiona do końca.
[edytuj] Organizacja wojenna i obsada personalna 38 DP (rez.) we wrześniu 1939
Obsada personalna Dowództwa 38 DP (rez.) [1]
- dowódca dywizji - płk Alojzy Wir-Konas (dowódca PD 21 DPG)
- szef sztabu - ppłk dypl. Tadeusz Wallich
- dowódca piechoty dywizyjnej - płk Józef Pecka (dowódca Pułku KOP "Zdołbunów")
- dowódca artylerii dywizyjnej - płk Stefan Zielke (dowódca 16 pal)
- oficer operacyjny - kpt. dypl. Jan Wollak (oficer WBE)
- oficer informacyjny - kpt. Jerzy Nowacki
- dowódca łączności - kpt. Jan Leonowicz
- kwatermistrz - mjr. dypl. Tadeusz Ryczel
- szef sanitarny - mjr lek. Kazimierz Maresz
- komendant kwatery głównej - kpt. Jan Jarmiński
Planowana organizacja wojenna 38 DP [2]
Nie zdołano przygotować mobilizacji kompanii saperów, samodzielnej kompanii karabinów maszynowych i broni towarzyszącej, kompanii kolarzy, parku intendentury i plutonu parkowego uzbrojenia oraz kompletu jednostek służby zdrowia z wyjątkiem kompanii sanitarnej.
Mobilizacja pododdziałów taborów została zlecona Kadrze 6 Dywizjonu Taborów w Jaworowie, a mobilizacja kompletu jednostek łączności została powierzona Kompanii Łączności KOP "Snów".
Szwadron kawalerii dywizyjnej został zorganizowany w oparciu o Szwadrony Kawalerii KOP "Kleck" i "Stołpce".
Dowództwo 38 Dywizji Piechoty Rezerwowej (Brygada KOP "Polesie")
- dowódcy broni i szefowie służb
- sztab
Kwatera Główna 38 Dywizji Piechoty (Brygada KOP "Polesie")
- Kompania Asystencyjna Nr 194 (Baon KOP "Sienkiewicze") - kpt. Stanisław Konasiewicz
- Pluton Łączności Kwatery Głównej Nr 49
- Pluton Pieszy Żandarmerii Nr 49
- Poczta Polowa Nr ?
- Sąd Polowy Nr 93 (Brygada KOP "Polesie")
- Kompania Gospodarcza KG 38 DP (Brygada KOP "Polesie")
Piechota dywizyjna
- 96 Pułk Piechoty (rezerwowy) - ppłk Andrzej Bogacz (dowódca Pułku KOP "Snów")
- 97 Pułk Piechoty (rezerwowy) - ppłk dypl. Jerzy Płachta-Płatowicz (dowódca Pułku KOP "Sarny")
- 98 Pułk Piechoty (rezerwowy) - ppłk Tadeusz Mirski-Woleński
- 38 Pułk Artylerii Lekkiej (rezerwowy) - ppłk Teofil Szadziński
Jednostki broni
- Szwadron Kawalerii Dywizyjnej Nr 49 - mjr Stanisław Neyman (dowódca szw. KOP "Stołpce")
- Kompania Telefoniczna Nr 49
- Pluton Radio Nr 49
- Drużyna Parkowa Łączności Nr 49
Jednostki i zakłady służb
- Kompania Sanitarna (Pluton Sanitarny KOP)
- Dowództwo Grupy Marszowej Służb Typ II Nr 631 (Kadra 6 Dywizjonu Taborów)
- Dowództwo Grupy Marszowej Służb Typ II Nr 632
- Kolumna Taborowa Parokonna Nr 631
- Kolumna Taborowa Parokonna Nr 632
- Kolumna Taborowa Parokonna Nr 633
- Kolumna Taborowa Parokonna Nr 634
- Kolumna Taborowa Parokonna Nr 635
- Kolumna Taborowa Parokonna Nr 636
- Kolumna Taborowa Parokonna Nr 637
- Kolumna Taborowa Parokonna Nr 638
- Warsztat Taborowy Nr 631
Jednostki przydzielone
W dniach 7-9 września 1939 roku do rejonów wyładowania dywizji w Dobromilu, a następnie w Niżankowicach nie dotarły 52 i 62 Dywizjony Artylerii Lekkiej, kompania sanitarna i znaczna część taborów. W związku z powyższym dywizji zostały podporządkowane samodzielne dotąd pododdziały [3]:
- Kompania Karabinów Maszynowych Przeciwlotniczych Typ B Nr 64 sformowana we Lwowie przez 40 pp, dowodzona przez kpt. rez. Józefa Wolframa
- Szpital Polowy Nr 51 majora lekarza Stefana Łubkowskiego zmobilizowany przez 6 Szpital Okręgowy we Lwowie [4].
15 września 1939 roku szef sanitarny GO "Południowej", mjr dr Ignacy Chrzanowski polecił komendantowi Szpitala Polowego Nr 603 zdeponować posiadany materiał sanitarny w Szpitalu Polowym Nr 602 w Sądowej Wiszni, ze zwolnionych wozów utworzyć kompanię sanitarną konną dla szefa sanitarnego 38 DP w folwarku Dmytrowice, z personelu szeregowych utworzyć patrole sanitarne dla kompanii sanitarnej konnej, a pozostały personel (płatnik, oficer gospodarczy i aptekarz) wcielić do kompanii sanitarnej konnej. W myśl rozkazu majora Chrzanowskiego zaimprowizowana kompania sanitarna konna pełniła funkcję kompanii sanitarnej 38 DP [5].
Przypisy
- ↑ W nawiasach podano stanowiska służbowe oficerów dywizji zajmowane przed mobilizacją.
- ↑ W nawiasach podano nazwy jednostek mobilizujących.
- ↑ Ryszard Dalecki, Armia "Karpaty" w wojnie obronnej 1939 r. s. 136.
- ↑ Ryszard Dalecki, Armia "Karpaty" w wojnie obronnej 1939 r. s. 136, 236, 261 i 271. Ryszard Rybka, Kamil Stepan, Najlepsza broń ... s. CXL-CXLI twierdzą, że z wyjątkiem kompanii sanitarnej nie zdążono przygotować mobilizacji żadnego z pododdziału służby zdrowia 38 DP. Z prac wymienionych autorów oraz Piotra Zarzyckiego, Plan mobilizacyjny "W"... wynika, że pododdziały służby zdrowia mobilizowane przez 6 Szpital Okręgowy nosiły numery zaczynające się od cyfry sześć. Prawdopodobnie chodzi o Szpital Polowy Nr 61 sformowany ósmego dnia mobilizacji (7 września) w mobilizacji powszechnej, w Przemyślu, przez 10 Szpital Okręgowy.
- ↑ Ryszard Dalecki, Armia "Karpaty" w wojnie obronnej 1939 r. s. 409
[edytuj] Bibliografia
- Ryszard Dalecki, Armia "Karpaty" w wojnie obronnej 1939 r., Krajowa Agencja Wydawnicza, Rzeszów 1989, wyd. II, ISBN 83-03-02830-8
- Piotr Zarzycki, Plan mobilizacyjny "W". Wykaz oddziałów mobilizowanych na wypadek wojny, Oficyna Wydawnicza "Ajaks" i Zarząd XII Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, Pruszków 1995, ISBN 83-85621-87-3
- Ryszard Rybka, Kamil Stepan, Najlepsza broń. Plan mobilizacyjny "W" i jego ewolucja, Oficyna Wydawnicza "Adiutor", Warszawa 2010, ISBN 978-83-86100-83-5
- Tadeusz Jurga: Wojsko Polskie: krótki informator historyczny o Wojsku Polskim w latach II wojny światowej. 7, Regularne jednostki Wojska Polskiego w 1939: organizacja, działania bojowe, uzbrojenie, metryki związków operacyjnych, dywizji i brygad. Warszawa. Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej 1975.
|
|||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||||
