4 października jest 277. (w latach przestępnych 278.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 88 dni.
- imieniny obchodzą: Aurea, Dalewin, Dalwin, Dobromiła, Euzebiusz, Faust, Franciszek, Konrad, Konrada, Lucjan, Łucjan i Petroniusz.
- Lesotho – Dzień Niepodległości (1966)
- Mozambik – Dzień Pokoju i Pojednania
- międzynarodowe
- Polska – Światowy Dzień Onkologii (organizowany przez placówki onkologiczne)[4]
- Rosja – Dzień Wojsk Kosmicznych
- wspomnienia i święta w Kościele katolickim[5][6], obchodzą:
[edytuj] Wydarzenia w Polsce
[edytuj] Wydarzenia na świecie
- 1189 – III wyprawa krzyżowa: wojska Saladyna pokonały chrześcijan w bitwie pod Akką.
- 1209 – Otto IV został koronowany na cesarza rzymsko-niemieckiego.
- 1440 – Król Danii Krzysztof Bawarski został wybrany przez szwedzki parlament na króla Szwecji.
- 1582 – Papież Grzegorz XIII wprowadził w życie kalendarz gregoriański, następny dzień października (5), stał się 15 października w Italii, Hiszpanii, Portugalii i Polsce, w niedługim czasie poszło za tym przykładem wiele innych krajów katolickich.
- 1636 – Wojna trzydziestoletnia: Szwedzi pokonali pod Wittstock połaczone siły cesarskie i saskie.
- 1674 – Wojna Francji z koalicją: nierozstrzygnięta bitwa pod Enzheim.
- 1693 – Wojna palatynacka: Francuzi pokonali połączone siły hiszpańsko-sabaudzkie w bitwie pod Marsaglią.
- 1745 – Franciszek I Lotaryński został koronowany na cesarza Niemiec.
- 1777 – Wojna o niepodległość Stanów Zjednoczonych: zwycięstwo Brytyjczyków w bitwie pod Germantown.
- 1809 – Spencer Perceval został premierem Wielkiej Brytanii.
- 1824 – Meksyk stał się republiką.
- 1830 – Belgia oderwała się od Niderlandów.
- 1853 – Imperium osmańskie wypowiedziało wojnę Rosji – początek wojny krymskiej.
- 1862 – Wojna secesyjna: zwycięstwo wojsk Unii w II bitwie pod Corinth.
- 1883 – W swój pierwszy kurs wyruszył pociąg Orient Express.
- 1884 – Rozpoczęto burzenie XVIII-wiecznej twierdzy w czeskim Hradcu Králové.
- 1904 – Założono szwedzki klub piłkarski IFK Göteborg.
- 1910:
- 1914 – I wojna światowa: zwycięstwo wojsk francuskich nad niemieckimi w bitwie pod Arras.
- 1916 – Założono Murmańsk.
- 1920:
- 1921 – Riccardo Zanella został wybrany został pierwszym prezydentem Wolnego Miasta Rijeka.
- 1922 – Podpisano Protokoły Genewskie.
- 1927 – John Borglum rozpoczął wraz ze 400 współpracownikami wykuwanie głów 4 prezydentów na Mount Rushmore w amerykańskim stanie Dakota Południowa.
- 1928 – W Berlinie odbyła się premiera operetki Fryderyka z muzyką Franza Lehára.
- 1934 – Alejandro Lerroux został po raz drugi premierem Hiszpanii.
- 1940 – Na granicznej Przełęczy Brenner w Alpach spotkali się Adolf Hitler i Benito Mussolini.
- 1943:
- 1945 – Założono klub piłkarski FK Partizan Belgrad.
- 1956 – Na Morzu Północnym zatonął polski statek rybacki Cyranka; zginęło 12 osób.
- 1957 – ZSRR wystrzelił pierwszego sztucznego satelitę Ziemi – Sputnika 1.
- 1958 – Proklamowano V Republikę Francuską.
- 1959 – Wystrzelono sondę księżycową Łuna 3.
- 1960 – Po zderzeniu ze stadem szpaków runął do oceanu, krótko po starcie z Bostonu, samolot L-188 Electra. Zginęły 62 osoby, a 10 zostało rannych.
- 1964:
- 1965:
- Paweł VI jako pierwszy papież przybył z wizytą do USA.
- Ukazał się pierwszy numer kubańskiego dziennika Granma.
- 1966 – Lesotho uzyskało niepodległość (od Wielkiej Brytanii).
- 1967:
- 1968:
- 1974:
- 1975 – Otwarto Port lotniczy Montreal-Mirabel.
- 1982 – W RFN powstał pierwszy rząd Helmuta Kohla.
- 1983 – Prezydent Ronald Reagan podpisał ustawę w sprawie nadawania programu radiowego na Kubę
- 1984 – Przyjęto flagę Egiptu.
- 1986 – Papież Jan Paweł II udał się w swą 31. podróż apostolską do Francji.
- 1991 – W Madrycie podpisano protokół do Traktatu Antarktycznego o utworzeniu Szczególnie Chronionego Obszaru Antarktyki.
- 1992:
- 2001 – Rosyjski samolot Tu-154 rozbił się na Morzu Czarnym po przypadkowym trafieniu go ukraińską rakietą; zginęło 78 osób.
- 2003 – W samobójczym zamachu bombowym na restaurację w izraelskiej Hajfie zginęło 21 osób, a 51 zostało rannych.
- 2004 – Amerykański samolot kosmiczny SpaceShipOne odbył załogowy lot w kosmos, zdobywając Nagrodę X Prize.
- 2007 – W stolicy Demokratycznej Republiki Kongo Kinszasie, krótko po starcie rozbił się na bazarze samolot transportowy An-26. Zginęło 51 osób (w tym 31 na ziemi), a 30 zostało rannych.
- 2008 – Zakończyła się misja Polskiego Kontyngentu Wojskowego w Iraku.
- 2009 – Socjaliści wygrali przedterminowe wybory parlamentarne w Grecji.
- 2010 – Katastrofa w hucie aluminium w Ajce na Węgrzech. W wyniku pęknięcia zapory zbiornika z chemikaliami zginęło 10 osób, a 120 zostało rannych.
[edytuj] Urodzili się
- 1289 – Ludwik X Kłótliwy, król Francji (zm. 1316)
- 1379 – Henryk III Chorowity, król Kastylii (zm. 1406)
- 1437 – Jan IV Bawarski, książę Bawarii (zm. 1463)
- 1515 – Lucas Cranach Młodszy, niemiecki malarz (zm. 1586)
- 1528 – Francisco Guerrero, hiszpański kompozytor (zm. 1599)
- 1542 – Robert Bellarmin, święty, włoski duchowny katolicki, kardynał, doktor Kościoła (zm. 1621)
- 1550 – Karol IX Sudermański, król Szwecji (zm. 1611)
- 1607 – Francisco de Rojas Zorrilla, hiszpański pisarz (zm. 1648)
- 1626 – Richard Cromwell, lord protektor Anglii, Szkocji i Irlandii (zm. 1712)
- 1720 – Giovanni Battista Piranesi, włoski grafik, architekt (zm. 1778)
- 1741 – Franciszek Karpiński, polski poeta (zm. 1825)
- 1744 – Michał Franciszek Karpowicz, polski duchowny katolicki, biskup wigierski (zm. 1803)
- 1749 lub 1750 – Franciszek Dionizy Kniaźnin, polski poeta (zm. 1807)
- 1754
- 1787 – François Guizot, francuski historyk, polityk, premier Francji (zm. 1874)
- 1796 – August Wilhelm Bach, niemiecki kompozytor (zm. 1869)
- 1807 – Sir Louis-Hippolyte La Fontaine, kanadyjski polityk, premier Prowincji Kanady (zm. 1864)
- 1814 – Jean-François Millet, francuski malarz (zm. 1875)
- 1816 – Eugène Pottier, francuski poeta, autor słów do pieśni Międzynarodówka (ur. 1887)
- 1819 – Francesco Crispi, włoski prawnik, polityk, premier Włoch (zm. 1901)
- 1822 – Rutherford Hayes, amerykański polityk, prezydent USA (zm. 1893)
- 1831 – Bruno Bielawski, polski pisarz, poeta, autor tekstu pieśni Czarny krzyżyk (zm. 1861)
- 1839 – Franciszek Fogolla, włoski franciszkanin, misjonarz, biskup, męczennik, święty katolicki (zm. 1900)
- 1841 – Prudente de Morais, brazylijski polityk, prezydent Brazylii (zm. 1902)
- 1872 – Juliusz Tadeusz Tarnawa-Malczewski, polski generał, polityk, minister spraw wojskowych (zm. 1940)
- 1876 – Karol Bertoni, polski polityk, dyplomata, minister spraw zagranicznych (zm. 1967)
- 1881 – Walther von Brauchitsch, niemiecki dowódca wojskowy, feldmarszałek III Rzeszy, naczelny dowódca wojsk lądowych Wehrmachtu (zm. 1948)
- 1885 – Edmund Malinowski, polski botanik, genetyk (zm. 1979)
- 1887 – Franciszek Olejniczak, polski duchowny katolicki, działacz społeczny (zm. 1965)
- 1888 – Friedrich Olbricht, niemiecki dowódca wojskowy, generał III rzeszy(zm. 1944)
- 1892:
- 1894 – Józef Beck, polski polityk, dyplomata, minister spraw zagranicznych (zm. 1944)
- 1898 – Marian Drobik, polski wojskowy, szef wywiadu i kontrwywiadu AK (zm. 1944)
- 1895:
- 1903:
- 1904 – Henryk Vogelfänger, polski aktor (zm. 1990)
- 1906 – Ladislav Pešek, czeski aktor (zm. 1986)
- 1907 – Franciszek Jurecki, polski żołnierz AK, porucznik, uczestnik powstania warszawskiego (zm. 1944)
- 1910:
- 1911 – Flann O'Brien, irlandzki pisarz (zm. 1966)
- 1913 – Martial Célestin, haitański polityk, premier Haiti (zm. 2011)
- 1916 – Witalij Ginzburg, rosyjski fizyk, laureat Nagrody Nobla (zm. 2009)
- 1918 – Ken'ichi Fukui, japoński chemik, laureat Nagrody Nobla
- 1922 – Adam Hollanek, polski pisarz, publicysta (zm. 1998)
- 1923:
- 1927:
- 1930:
- 1931:
- 1932 – Stan Dragoti, amerykański reżyser filmowy
- 1933 – Jerzy Fronk, polski operator filmowy
- 1934 – Zbigniew Pietrzykowski, polski bokser
- 1935:
- 1937:
- 1938 – Kurt Wüthrich, szwajcarski chemik, laureat Nagrody Nobla
- 1939 – Ivan Mauger, nowozelandzki żużlowiec
- 1941:
- 1942 – Irm Hermann, niemiecka aktorka
- 1943 – Mick Jackson, amerykański reżyser filmowy
- 1944:
- 1946 – Susan Sarandon, amerykańska aktorka
- 1947:
- 1948 – Stanisław Nicieja, polski historyk, profesor i rektor Uniwersytetu Opolskiego, senator RP
- 1949:
- 1951 – Algimantas Liubinskas, litewski trener piłkarski
- 1953:
- 1954:
- 1955 – Jorge Valdano, argentyński piłkarz, trener piłkarski
- 1956:
- 1958 – Włodzimierz Pawlik, polski pianista jazzowy, kompozytor
- 1959:
- 1961 – Jon Secada, kubański piosenkarz
- 1962 – Carlos Carsolio, meksykański himalaista
- 1963 – Sławomir Makaruk, polski podróżnik, fotograf
- 1964 – Yvonne Murray, brytyjska lekkoatletka, biegaczka długodystansowa
- 1966 – John van den Brom, holenderski piłkarz
- 1968 – Alex Holzwarth, niemiecki perkusista
- 1969 – Wojciech Lubiński, polski lekarz, dr hab. nauk medycznych, pulmonolog, pułkownik, osobisty lekarz prezydenta RP (zm. 2010)
- 1970:
- 1971:
- 1973 – Monika Wielichowska, polska polityk, poseł na Sejm RP
- 1974 – Jorge Banguero, kolumbijski piłkarz
- 1975 – Cristiano Lucarelli, włoski piłkarz
- 1976:
- 1978:
- 1979:
- 1980:
- 1984:
- 1987 – Michał Pajor, polski siatkarz (zm. 2008)
- 1988:
- 1989 – Kimmie Meissner, amerykańska łyżwiarka figurowa
- 1991 – Anna Brazhnikova, szwedzka tenisistka
- 2005 – Emmanuel, książę Belgii, wnuk Alberta II
- 1052 – Włodzimierz, książę nowogrodzki (ur. 1020)
- 1189 – Gérard de Ridefort, wielki mistrz zakonu templariuszy (ur. ?)
- 1305 – Kameyama, cesarz Japonii (ur. 1249)
- 1480 – Jakub z Sienna, polski duchowny katolicki, arcybiskup gnieźnieński, prymas Polski (ur. 1413)
- 1569 – Mikołaj Rej, polski pisarz (ur. 1505)
- 1582 – Teresa z Avila, święta, hiszpańska zakonnica, mistyczka (ur. 1515)
- 1597 – Sarsa Dengel, cesarz Etiopii (ur. 1550)
- 1669 – Rembrandt, holenderski malarz (ur. 1606)
- 1677 – Józef Bartłomiej Zimorowic, polski poeta (ur. 1597)
- 1687 – Bartłomiej Nataniel Wąsowski, polski pisarz, jezuita (ur. 1617)
- 1790 – Jan Dekert, polski polityk, prezydent Warszawy (ur. 1738)
- 1818 – Joseph Abel, austriacki malarz (ur. 1768)
- 1859 – Karl Baedeker, niemiecki wydawca przewodników turystycznych (ur. 1801)
- 1904 – Frédéric Bartholdi, francuski rzeźbiarz (ur. 1834)
- 1915 – Karl Staaff, szwedzki polityk, premier Szwecji (ur. 1860)
- 1922 – Bohdan Broniewski, polski przemysłowiec, polityk, minister (ur. 1855)
- 1942 – Kazimierz Kwietniewski, polski zoolog, profesor Uniwersytetu Lwowskiego (ur. ?)
- 1947 – Max Planck, niemiecki fizyk, laureat Nagrody Nobla (ur. 1858)
- 1955 – Zofia Stankiewicz, polska malarka, graficzka (ur. 1862)
- 1959 – Mieczysław Orłowicz, polski geograf, krajoznawca, popularyzator turystyki (ur. 1881)
- 1963 – Zygmunt Nowakowski, polski pisarz (ur. 1891)
- 1965 – Henryk Modrzewski, polski aktor (ur. 1897)
- 1965 – Artur Maria Swinarski, polski pisarz, tłumacz (ur. 1900)
- 1967 – Janusz Franciszek Radziwiłł, książę, polski polityk konserwatywny, minister (ur. 1880)
- 1968 – Jan Kurnakowicz, polski aktor (ur. 1901)
- 1969 – Jerzy Stempowski, polski eseista, krytyk literacki, tłumacz (ur. 1893)
- 1970 – Janis Joplin, amerykańska piosenkarka (ur. 1943)
- 1974:
- 1975 – May Sutton Bundy, amerykańska tenisistka (ur. 1886)
- 1977 – Jadwiga Andrzejewska, polska aktorka (ur. 1915)
- 1981 – Aleksander Wojciechowski, łódzki krajoznawca (ur. 1904)
- 1982 – Glenn Gould, kanadyjski pianista, kompozytor (ur. 1932)
- 1984 – Maria Majdrowicz, polska aktorka (ur. 1900)
- 1986 – Józef Osławski, polski aktor (zm. 1940)
- 1989:
- 1993 – Jerzy Broszkiewicz, polski pisarz (ur. 1922)
- 1994 – Danny Gatton, amerykański gitarzysta (ur. 1945)
- 1996 – Masaki Kobayashi, japoński reżyser filmowy (ur. 1916)
- 1998 – Tadeusz Wittlin, polski pisarz, publicysta (ur. 1909)
- 1999:
- 2000 – Michael Smith, kanadyjski chemik, laureat Nagrody Nobla (ur. 1932)
- 2002 – André Delvaux, belgijski reżyser filmowy (ur. 1926)
- 2004:
- 2005 – Stanley Hathaway, amerykański polityk (ur. 1924)
- 2007 – Teodor Liese, polski skrzypek, działacz społeczny, żołnierz podziemia (ur. 1916)
- 2009:
Przypisy