6 Armia (ZSRR)
| 6 Armia 6-я армия |
|
| Historia | |
| Państwo |  ZSRR |
| Sformowanie | 17 września 1939 |
| Działania zbrojne | |
| II wojna światowa | |
| Organizacja | |
| Dyslokacja | Pietrozawodsk (1960–1998) |
| Podporządkowanie | Kijowski Specjalny Okręg Wojskowy, Front Południowo-Zachodni, Front Południowy, Front Woroneski, 3. Front Ukraiński, Leningradzki Okręg Wojskowy (1960–1998) |
| Rodzaj wojsk | piechota, kawaleria, artyleria, wojska pancerne |
| Rodzaj sił zbrojnych | wojska lądowe |
| Skład | kilka korpusów lub dywizji |
6 Armia – radziecka armia polowa Armii Czerwonej sformowana cztery razy podczas II wojny światowej, służąca także w Siłach Lądowych Federacji Rosyjskiej do 1998 roku. Miała zostać ponownie sformowana w 2010 roku.
Po raz pierwszy została utworzona 17 września 1939 roku w Kijowskim Specjalnym Okręgu Wojskowym z Winnickiej Grupy Armijnej (formacja wielkości korpusu)[1].
We wrześniu 1939 roku wzięła udział w radzieckiej inwazji na Polskę. Na początku wojny armia znajdowała się w dystrykcie lwowskim. Armia składała się w tym czasie z 6. i 37. Korpusu Strzeleckiego (który składał się z 80., 139. i 141. Dywizji Strzeleckiej), 4. i 15. Korpusu Zmechanizowanego, 5. Korpusu Kawalerii, 4. i 6. Rejonu Umocnionego i pewnej ilości jednostek artyleryjskich i innych jednostek[2]. 6. Armia rozpoczęła swoja działalność w II wojnie światowej jako część radzieckiego Frontu Południowo-Zachodniego. Kwatera główna 6. Armii została rozwiązana 10 sierpnia 1941 roku po bitwie o Humań. W bitwie tej 6. Armia została odcięta w olbrzymim okrążeniu na południe od Kijowa razem z 12. Armią.
Została ona natychmiast na nowo sformowana razem z Frontem Południowym na podstawie 48. Korpusu Strzeleckiego i innych jednostek i broniła zachodniego brzegu rzeki Dniepr na północny-zachód od Dniepropetrowska[3]. 1 września 1941 roku 6. Armia składała się ze 169., 226., 230., 255., 273. i 275. Dywizji Strzeleckiej, 26. i 28. Dywizji Kawalerii, 47. (15. Dywizja Strzelecka NKWD), 269., 274. i 394. Korpusowego Pułku Artylerii, 522. i 671. Pułku Artylerii rezerwy Stawki, 14., 27. i 8. Dywizji Pancernej[4]. Armia została przekazana Frontowi Południowo-Zachodniemu i wzięła udział obronie Donbasu, operacji barwienkowsko-łozowskiej i drugiej bitwie o Charków. Jednakże, razem z 57. Armią została otoczona w kotle izjumskim ze stratą 200 000 swoich żołnierzy i po tym rozwiązana.
W lipcu 1942 roku armia została sformowana po raz trzeci z 6. Armii Rezerwowej, składając się tym razem z 45., 99., 141., 160., 174., 212., 219. i 309. Dywizji Strzeleckiej oraz 141. Brygady Strzeleckiej. Była przydzielona po kolei do frontów Woroneskiego, Południowo-Zachodniego i 3. Ukraińskiego. W styczniu 1943 roku 6. Armia przedarła się przez linie obronne dywizji Alpini włoskiej 8. Armii podczas operacji "Mały Saturn". W styczniu 1944 roku armia brała udział w operacjach nikopolsko-krzywo rudzkiej i odesskiej oraz w zajęciu miast Bereznogowa i Snigorówka. Jednakże, w czerwcu 1944 roku, została ona rozwiazana ponownie i jeszcze raz sformowana w grudniu 1944 roku z połączonych oddziałów z 3. Armii Gwardii i 13. Armii. 1 stycznia 1945 roku 6. Armia składała się z 22. Korpusu Strzeleckiego (218. i 273. Dywizja Strzelecka), 74. Korpusu Strzeleckiego (181. i 309. Dywizja Strzelecka), 359. Dywizji Strzeleckiej, 77. Rejonu Umocnionego i innych jednostek wsparcia[5].
W 1945 roku armia wzięła udział w operacjach sandomiersko-śląskiej i dolnośląskiej. Podczas operacji dolnośląskiej w lutym 1945 roku 6. Armia oblegała Twierdzę Wrocław (niem. Festung Breslau). Armia brała wtedy udział w operacji wrocławskiej.
Po zakończeniu II wojny światowej 6. Armia została wycofana z Niemiec i stacjonowała krótko w Orłowskim Okręgu Wojskowym, a następnie rozwiązana późnym 1945 rokiem w Woroneskim Okręgu Wojskowym. Druga wersja tej armii została utworzona w Leningradzkim Okręgu Wojskowym w 1960 roku, mając swoją kwaterę główną w Pietrozawodzku. W styczniu 1996 roku armia posiadała w swoim składzie 161. Brygadę Artyleryjską, 182. Pułk Wieloprowadnicowych Wyrzutni Rakietowych, 485. Oddzielny Pułk Helikopterów, 54. Zmotoryzowaną Dywizję Strzelecką (stacjonowała ona w Alakurtti), 111. Zmotoryzowaną Dywizję Strzelecką (stacjonowała ona w Sortowale) oraz 131. Zmotoryzowaną Dywizję Strzelecką (stacjonowała w Pieczendzie)[6]. Została ostatecznie rozwiązana po upadku Związku Radzieckiego w 1997-1998 roku.
W 2010 roku jako część stworzonego Zachodniego Okręgu Wojskowego/Zachodnio Operacyjno-Strategicznego Dowództwa ze kwaterą główną w Sankt Petersburgu armia została ponownie utworzona. Nowa 6. Armia ma posiadać w swoim składzie następujące jednostki[7]: 138. Zmotoryzowaną Brygadę Strzelecką Gwardii, 25. Zmechanizowaną Brygadę, 9. Brygadę Artyleryjską Gwardii, 380. Pułk Wieloprowadnicowych Wyrzutni Rakietowych Gwardii, 268. Brygadę Artyleryjską Gwardii, brygady inżynierów i brygady SAM.
Przypisy
- ↑ 6. Armia – б. Восточная (первоначально - Винницкая, затем - Волочиская армейская группа КОВО (0000 Там же, а также "Другая война. 1939-1945". М., 1996, с.248.) КОВО. Lenskij 2001.
- ↑ Leo Niehorster, rozkład sił 6. Armii w dniu 22 czerwca 1941 roku (ang.)
- ↑ Bonn/Glantz, Slaughterhouse, Aberjona Press, 2005, str. 311.
- ↑ tashv.nm.ru, [Skład bojowy Armii Czerwonej 1 września 1941 roku]. Data dostępu: 16 stycznia 2012.
- ↑ Skład bojowy Armii Czerwonej 1 stycznia 1945 roku (ros.)
- ↑ Andrew Duncan, 'Russian forces in decline - Part 2', Jane's Intelligence Review, październik 1996, str. 444.
- ↑ В Ленинградском Военном округе переформируются действующие части. Радио Финам ФМ (ros.)
[edytuj] Bibliografia
- Keith E. Bonn: Slaughterhouse: The Handbook of the Eastern Front. Bedford: Aberjona Press, 2005.
