6 stycznia jest 6. dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostało 359 (w latach przestępnych 360) dni.
- Imieniny obchodzą: Andrzej, Baltazar, Bolemir, Epifania, Fotyn, Fotyna, Jędrzej, Kacper, Karol, Kasper, Manomir, Melaniusz, Melchior, Miłowit, Norman i Rafaela.
- Irak – Święto Armii
- Irlandia – Małe Boże Narodzenie
- Francja – Święto Rodziny (odpowiednik Dnia Dziecka)
- Kościół prawosławny – wigilia Narodzenia Chrystusa
- Laos – Dzień Pathet Lao
- Polska – Dzień Filatelisty
- Wspomnienia i święta w Kościele katolickim[1][2]:
[edytuj] Wydarzenia w Polsce
- 1233 – Książę kujawski i łęczycki Kazimierz I zgodził się, żeby Zakon krzyżacki otrzymał ziemię chełmińską.
- 1285 – Arcybiskup gnieźnieński Jakub Świnka zwołał synod w Łęczycy, na którym wydano ustawy nakazujące wygłaszanie kazań w języku polskim.
- 1293 – Podczas zjazdu w Kaliszu książęta Władysław Łokietek, Przemysł II i Kazimierz II zawarli porozumienie o współpracy przy odbiciu zajętego przez Czechów Krakowa.
- 1420 – We Wrocławiu król Niemiec Zygmunt rozstrzygnął na rzecz Zakonu krzyżackiego spór polsko-krzyżacki.
- 1429 – Na zamku w Łucku rozpoczął się zjazd monarchów europejskich.
- 1573 – Po śmierci króla Zygmunta II Augusta w Warszawie zebrał się po raz pierwszy sejm konwokacyjny, poprzedzający wolną elekcję.
- 1601 – Wojna polsko-szwedzka: wojska szwedzkie zdobyły Dorpat w Inflantach.
- 1666 – Nad Zatoką Gdańską, a następnie na wodzie została stoczona, obserwowana przez rybaków, brutalna walka dwóch orłów. Od tego zdarzenia prawdopodobnie wzięło swą nazwę Orłowo, obecna dzielnica Gdyni.
- 1816 – Karol Fryderyk Woyda został prezydentem Warszawy.
- 1884 – Ukazał się pierwszy numer Dziennika Łódzkiego.
- 1914 – Otwarto Most Poniatowskiego w Warszawie.
- 1919 – Powstańcy wielkopolscy odnieśli zwycięstwo w bitwie o Ławicę, zdobywając największy łup wojenny w historii polskiego oręża.
- 1924 – W Warszawie ukazał się pierwszy numer Wiadomości Literackich.
- 1957:
- 1965 – Premiera filmu Drewniany różaniec.
- 1972 – W Dąbrowie Górniczej aresztowano seryjnego mordercę Zdzisława Marchwickiego, zwanego "Wampirem z Zagłębia".
- 1982 – Stan wojenny: rozwiązano Niezależne Zrzeszenie Studentów.
- 1985 – W Wejherowie zainaugurował działalność chór mieszany Cantores Veiherovienses.
- 1993 – Premiera filmu Wielka wsypa.
- 2000 – Sejm przyjął ustawę powołującą urząd Rzecznika Praw Dziecka.
- 2005 – Sejm przyjął ustawę o mniejszościach narodowych, etnicznych i języku regionalnym i powołał komisję śledczą ds. prywatyzacji PZU.
[edytuj] Wydarzenia na świecie
- 1066 – Harold II został koronowany na króla Anglii.
- 1099 – Henryk V został koronowany na króla Niemiec.
- 1205 – Filip Szwabski został koronowany na króla Niemiec.
- 1311 – Henryk VII został królem Włoch.
- 1322 – Stefan Urosz III został koronowany na króla Serbii.
- 1355 – Karol IV został w Mediolanie koronowany żelazną koroną na króla Lombardii.
- 1389 – Zainaugurował działalność Uniwersytet w Kolonii.
- 1422 – Wojny husyckie: husyci pokonali wojska węgierskie w bitwie pod Nebovidami.
- 1449 – Konstantyn XI został koronowany w Mistrze na ostatniego cesarza Cesarstwa Bizantyńskiego.
- 1494 – Ojciec Bernardo Boyle odprawił na wyspie Hispaniola pierwszą mszę św. w Nowym Świecie.
- 1535 – Konkwistador Francisco Pizarro założył Limę.
- 1540 – Król Anglii Henryk VIII ożenił się ze swoją czwartą żoną Anną z Kleve.
- 1542 – Konkwistador Francisco de Montejo założył miasto Mérida na Jukatanie w Meksyku.
- 1579 – Południowe prowincje Niderlandów podpisały traktat arraski.
- 1612 – Axel Oxenstierna został kanclerzem Szwecji.
- 1810 – W Paryżu podpisano francusko-szwedzki traktat pokojowy.
- 1838 – W Morristown Samuel Morse i Alfred Vail zaprezentowali po raz pierwszy działanie telegrafu elektrycznego.
- 1877 – Alois Hitler (Schicklgruber), ojciec Adolfa, dokonał urzędowej zmiany nazwiska.
- 1880 – Włoscy emigranci założyli miasto Criciúma w południowej Brazylii.
- 1884 – Niemiecki wynalazca Paul Nipkow otrzymał patent na tzw. tarczę Nipkowa, która w ogromnym stopniu przyczyniła się do rozwoju telewizji.
- 1912 – Nowy Meksyk jako 47. stan dołączył do Unii.
- 1919 – W Niemczech rozpoczęto formowanie Freikorpsów.
- 1924 – Powstała Niemiecka Nadwołżańska Autonomiczna Socjalistyczna Republika Radziecka.
- 1926 – Założono niemieckie linie lotnicze Lufthansa.
- 1928 – Papież Pius XI wydał encyklikę Mortalium Animos.
- 1929:
- 1931 – Thomas Alva Edison opatentował swój ostatni wynalazek.
- 1932 – Joseph Lyons został premierem Australii.
- 1939:
- 1941 – Prezydent Franklin Delano Roosevelt w przemówieniu do Kongresu zdefiniował "4 wolności" mające stanowić podstawę ładu światowego, do którego będą dążyć Stany Zjednoczone: wolność słowa, wolność wyznania, wolność od biedy i wolność od strachu.
- 1942 – Wojna na Pacyfiku: Japończycy wysadzili desant w Brunei na Borneo.
- 1948 – Wojna domowa w Mandacie Palestyny: w nocy z 5/6 stycznia członkowie żydowskiej organizacji paramilitarnej Hagana zdetonowali bombę podłożoną w Hotelu Semiramis w osiedlu Katamon w Jerozolimie; zginęły 24 lub 26 osób.
- 1950:
- 1951 – Powstała kornwalijska lewicowa partia polityczna Mebyon Kernow (Synowie Kornwalii).
- 1960 – 34 osoby zginęły w katastrofie samolotu Douglas DC-6 w Wilmington w Karolinie Północnej.
- 1961 – W przemówieniu w Wyższej Szkole Partyjnej w Moskwie Nikita Chruszczow ogłosił poparcie dla antykolonialnych rewolucji w Azji i Afryce jako punktu zwrotnego w zimnej wojnie.
- 1964 – Zakończyła się 1. podróż apostolska papieża Pawła VI do Izraela i Jordanii.
- 1975:
- 1978 – Amerykańska delegacja rządowa pod przewodnictwem sekretarza stanu Cyrusa Vance'a zwróciła Węgrom koronę Świętego Stefana, przechowywaną w USA od 1945 roku.
- 1980 – Rozpoczęto odmierzanie czasu GPS.
- 1984 – Rząd Tunezji wprowadził stan wyjątkowy.
- 1986 – Jedna osoba zginęła, a 100 zostało napromieniowanych, gdy w elektrowni atomowej w Oklahomie przypadkowo ogrzano cylinder zawierający materiały promieniotwórcze. Z terenów wokół elektrowni ewakuowano ponad 130 tys. ludzi.
- 1989 – Kapitan polskiego trawlera Kantar nie wpłynął do portu w Bostonie, aby uniemożliwić członkom załogi planowaną ucieczkę. Mimo tego 12 marynarzy uciekło skacząc na pokład amerykańskiej barki paliwowej.
- 1992:
- 1994:
- 1995:
- W stolicy Filipin Manili, w wyniku pożaru mieszkania zajmowanego przez terrorystów odkryto i udaremniono spisek na życie Jana Pawła II oraz operację "Bojinka", przewidującą wysadzenie 11 samolotów pasażerskich nad Pacyfikiem.
- W katastrofie lotniczej zginął dowódca sił lotniczych Iranu Mansour Sattari i 12 innych oficerów.
- 1998 – Odcięto głowę posągowi Małej Syrenki w kopenhaskim porcie.
- 2001 – Adam Małysz jako pierwszy Polak wygrał 49. Turniej Czterech Skoczni.
- 2004:
- 2005:
- 7 żołnierzy amerykańskich jadących pojazdem opancerzonym zginęło w wyniku wybuchu przydrożnej bomby w Bagdadzie.
- O godzinie 12:02 w pekińskim szpitalu urodził się 1,3-miliardowy obywatel Chin.
- 2006 – Przyjęto nowy Hymn Kazachstanu.
- 2007:
- 10 osób zginęło, a 47 zostało rannych w samobójczym zamachu bombowym na autobus w mieście Meetiyagoda na Sri Lance.
- Co najmniej 55 osób, w większości emigrantów, zginęło w serii ataków separatystów w indyjskim stanie Assam.
- 2009:
- 2010 – 7 funkcjonariuszy milicji zginęło w samobójczym zamachu bombowym na komendzie w stolicy Dagestanu Machaczkale.
[edytuj] Urodzili się
- 1256 – Gertruda z Helfty, święta, niemiecka zakonnica, benedyktynka (zm. 1302)
- 1367 – Ryszard II, król Anglii (zm. 1400)
- 1412 – Joanna d'Arc, święta, francuska patriotka, bohaterka narodowa Francji (zm. 1431)
- 1486 – Martin Agricola, niemiecki teoretyk muzyki (zm. 1556)
- 1493 – Olaus Petri, szwedzki pisarz, tłumacz (zm. 1552)
- 1500 – Jan z Ávili, święty, hiszpański duchowny katolicki, franciszkanin, teolog, mistyk (zm. 1569)
- 1561 – Thomas Fincke, duński matematyk (zm. 1656)
- 1580 – John Smith, angielski żołnierz, gubernator Wirginii, badacz wybrzeży Ameryki Północnej (zm. 1631)
- 1587 – Don Gaspar de Guzmán, hrabia, hiszpański polityk (zm. 1645)
- 1590 – Kasper Drużbicki, polski jezuita, prekursor kultu Serca Jezusowego (zm. 1662)
- 1655 – Eleonora Magdalena von Pfalz-Neuburg, cesarzowa Świętego Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego, żona Leopolda I (zm. 1720)
- 1731 – Ludwik Eugeniusz Wirtemberski, książę Wirtembergii (zm. 1795)
- 1732 – Matija Antun Relković, chorwacki pisarz, lingwista (zm. 1798)
- 1745 – Jacques Étienne Montgolfier, francuski wynalazca, konstruktor balonu na gorące powietrze (zm. 1799)
- 1747 – Konstancja Benisławska, polska poetka (zm. 1806)
- 1760 – Ion Budai-Deleanu, rumuński duchowny greckokatolicki, poeta, historyk, tłumacz (zm. 1820)
- 1776 – Ferdinand von Schill, pruski dowódca wojskowy, uczestnik wojen napoleońskich, bohater narodowy Prus (zm. 1809)
- 1786 – Kasper del Bufalo, święty, włoski duchowny katolicki, założyciel Zgromadzenia Misjonarzy Krwi Chrystusa (zm. 1837)
- 1787 – Gaspard-Théodore-Ignace de la Fontaine, luksemburski prawnik, polityk, premier Luksemburga (zm. 1871)
- 1795 – Anselme Payen, francuski chemik (zm. 1871)
- 1798 – Melchior von Diepenbrock, niemiecki duchowny katolicki, kardynał, biskup wrocławski (zm. 1853)
- 1799 – Jedediah Smith, amerykański traper, podróżnik (zm. 1831)
- 1801 – Ewelina Hańska, polska szlachcianka, żona Honoré de Balzaca (zm. 1882)
- 1802:
- 1813 – Hipolit Cegielski, polski przemysłowiec, polityk (zm. 1868)
- 1814 – August Chapdelaine, święty, francuski misjonarz, męczennik (zm. 1856)
- 1822 – Heinrich Schliemann, niemiecki archeolog (zm. 1890)
- 1828 – Herman Grimm, niemiecki historyk sztuki, pisarz (zm. 1901)
- 1830 – Alfred Hegar, niemiecki lekarz, chirurg, ginekolog (zm. 1914)
- 1832:
- 1836 – Kazimierz Ruszkiewicz, polski duchowny katolicki, biskup warszawski (zm. 1925)
- 1837 – Juan Lindolfo Cuestas, urugwajski polityk, prezydent Urugwaju (zm. 1905)
- 1838 – Max Bruch, niemiecki kompozytor, dyrygent (zm. 1920)
- 1848 – Christo Botew, bułgarski poeta (zm. 1876)
- 1850:
- 1861 – Victor Horta, belgijski architekt (zm. 1947)
- 1862 – August Oetker, niemiecki aptekarz, założyciel firmy Dr. Oetker, wynalazca proszku do pieczenia (zm. 1918)
- 1865:
- 1869 – Antoni Rewera, polski ksiądz, męczennik, błogosławiony katolicki (zm. 1942)
- 1870 – Gustav Bauer, niemiecki polityk, kanclerz Niemiec (zm. 1944)
- 1872 – Aleksandr Skriabin, rosyjski kompozytor, pianista (zm. 1915)
- 1874 – Fred Niblo, amerykański reżyser filmowy, aktor (zm. 1948)
- 1876 – Rajmund Czerny, polski operator filmowy (zm. 1954)
- 1878 – Carl Sandburg, amerykański pisarz pochodzenia szwedzkiego (zm. 1967)
- 1880 – Tom Mix, amerykański aktor, reżyser filmowy (zm. 1940)
- 1881 – Ion Minulescu, rumuński pisarz, dziennikarz (zm. 1944)
- 1882:
- 1883 – Dżubran Chalil Dżubran, libański pisarz, malarz (zm. 1931)
- 1891 – Stanisław Gruszczyński, polski śpiewak operowy (tenor), aktor (zm. 1959)
- 1892:
- 1897 – Ferenc Szálasi, węgierski polityk, przywódca Węgier, kolaborant III Rzeszy (zm. 1946)
- 1898 – Wołodymyr Sosiura, ukraiński pisarz (zm. 1965)
- 1899 – Phyllis Haver, amerykańska aktorka (zm. 1960)
- 1900:
- 1901 – Henryk Kubalski, polski aktor (zm. 1956)
- 1906 – Jan Szczawiej, polski poeta (zm. 1983)
- 1907 – Stefania Górska, polska aktorka (zm. 1986)
- 1911:
- 1912 – Danny Thomas, amerykański aktor, piosenkarz (zm. 1991)
- 1912 – Jacques Ellul, francuski historyk, teolog, socjolog (zm. 1994)
- 1913:
- 1915 – Ibolya Csák, węgierska lekkoatletka, skoczkini wzwyż (zm. 2006)
- 1916 – (lub 1 października) Mieczysław Łoza, polski aktor (zm. 1982)
- 1917 – Koo Chen-fu, tajwański przedsiębiorca, dyplomata (zm. 2005)
- 1920:
- 1921 – Wolfgang Lotz, izraelski agent Mossadu (zm. 1993)
- 1922 – Eusebio Tejera, urugwajski piłkarz (zm. 2002)
- 1923:
- 1924:
- 1926 – Mickey Hargitay, węgierski aktor, kulturysta (zm. 2006)
- 1927 − Kazimierz Szablewski, polski historyk, dyplomata (zm. 2008)
- 1928:
- 1929:
- 1930:
- 1931:
- 1932:
- 1933:
- 1934 – Sylvia Syms, brytyjska aktorka
- 1935 – Jerzy Marchwiński, polski pianista, pedagog
- 1936:
- 1937:
- 1938:
- 1939:
- 1940 – Van McCoy, amerykański muzyk, producent muzyczny (zm. 1979)
- 1941 – Aleksander Bednarz, polski aktor
- 1943:
- 1944:
- 1945 – Tadeusz Baranowski, polski rysownik, twórca komiksów
- 1946:
- 1947:
- 1948:
- 1951 – Kim Wilson, amerykański muzyk zespołu The Fabulous Thunderbirds
- 1952:
- 1953:
- 1954:
- 1955
- 1958:
- 1959 – Krzysztof Zawadzki, polski perkusista jazzowy zespołu Walk Away
- 1960 – Nigella Lawson, brytyjska dziennikarka, autorka książek kucharskich, prezenterka telewizyjna
- 1961 – Eugeniusz Bedeniczuk, polski lekkoatleta trójskoczek
- 1962 – Ryszard Kuźma, polski piłkarz, trener piłkarski
- 1963 – Tony Halme, fiński zapaśnik, zawodnik MMA, parlamentarzysta (zm. 2010)
- 1964:
- 1965:
- 1966:
- 1967 – A. R. Rahman, indyjski kompozytor, twórca muzyki filmowej
- 1968 – John Singleton, amerykański reżyser filmowy
- 1969:
- 1970:
- 1971 – Andrzej Piaseczny, polski piosenkarz, aktor
- 1972 – Nek, włoski piosenkarz
- 1974 – Romain Sardou, francuski pisarz
- 1975:
- 1976 – David Di Michele, włoski piłkarz
- 1978 – Renaud Dion, francuski kolarz szosowy
- 1979:
- 1980:
- 1981:
- 1982 – Gilbert Arenas, amerykański koszykarz
- 1984 – Zwiad Izoria, gruziński szachista
- 1985 – Abel Aguilar, kolumbijski piłkarz
- 1986:
- 1988:
- 1989 – Andrew Carroll, angielski piłkarz
- 664 – Amr Ibn al-As, arabski wódz, dyplomata, towarzysz Mahometa (ur. 583)
- 1275 – Rajmund z Penyafort, święty, hiszpański duchowny katolicki, dominikanin, prawnik (ur. między 1170 a 1175)
- 1387 – Piotr IV Aragoński, król Aragonii (ur. 1319)
- 1398 – Ruprecht II Wittelsbach, elektor Palatynatu (ur. 1325)
- 1481 – Akhmat, chan Złotej Ordy (ur. 1465)
- 1537 – Allessandro de’ Medici, książę Florencji (ur. 1510)
- 1537 – Baldassare Peruzzi, włoski architekt (ur. 1481)
- 1670 – Karol z Sezze, święty, włoski duchowny katolicki, franciszkanin (ur. 1613)
- 1693 – Mehmed IV, sułtan Turcji (ur. 1642)
- 1711 – Filip van Almonde, holenderski admirał (ur. 1646)
- 1734 – John Dennis, angielski krytyk literacki, dramaturg (ur. 1657)
- 1786 – Pierre Poivre, francuski botanik (ur. 1719)
- 1812 – Louis Baraguey d'Hilliers, francuski dowódca wojskowy, generał (ur. 1764)
- 1827 – Charlotte von Stein, dama dworu Anny Amalii, muza Johanna Wolfganga von Goethe (ur. 1742)
- 1829 – Josef Dobrovský, czeski duchowny katolicki, filolog, językoznawca (ur. 1753)
- 1831:
- 1839 – Maria Orleańska, księżna Wirtembergii, żona Aleksandra Fryderyka (ur. 1813)
- 1852 – Louis Braille, francuski pedagog, twórca alfabetu Braille'a (ur. 1809)
- 1856 – Nicolas-Charles Bochsa, francuski harfista, kompozytor (ur. 1789)
- 1862 – Hiacynt Łobarzewski, polski botanik, profesor Uniwersytetu Lwowskiego, badacz flory Karpat (ur. 1814)
- 1875 – Piotr Wysocki, polski pułkownik, przywódca sprzysiężenia podchorążych inicjującego powstanie listopadowe (ur. 1797)
- 1882 – Richard Henry Dana, Jr., amerykański prawnik, pisarz (ur. 1815)
- 1884 – Gregor Mendel, austriacki duchowny katolicki, augustianin, prekursor genetyki (ur. 1822)
- 1885 – Peter Christen Asbjørnsen, norweski pisarz, przyrodnik (ur. 1812)
- 1886 – Adhémar Jean de Saint-Venant, francuski inżynier (ur. 1797)
- 1890 – Józef Nikorowicz, polski kompozytor (ur. 1824 lub 1827)
- 1899 – Henryk Nagiel, polski pisarz, dziennikarz (ur. 1859
- 1907 – Jan Stanisławski, polski malarz (ur. 1860)
- 1913 – Ryta od Jezusa, portugalska zakonnica, błogosławiona katolicka (ur. 1848)
- 1918 – Georg Cantor, niemiecki matematyk (ur. 1845)
- 1919:
- 1922 – Zuzanna Morawska, polska pisarka (ur. 1840)
- 1928 – Alvin Kraenzlein, amerykański lekkoatleta, sprinter, płotkarz, skoczek w dal (ur. 1876)
- 1934 – Herbert Chapman, angielski piłkarz, trener piłkarski (ur. 1878)
- 1939 – Gustavs Zemgals, łotewski prawnik, dziennikarz, polityk, prezydent Łotwy (ur. 1871)
- 1940 – Stanisław Pawłowski, polski geograf, profesor Uniwersytetu Poznańskiego (ur. 1882)
- 1942 – Henri de Baillet-Latour, hrabia, belgijski działacz sportowy, MKOl (ur. 1876)
- 1945 – Edith Frank-Holländer, matka Anny Frank (ur. 1900)
- 1948 – Giulio Gaudini, włoski szermierz (ur. 1904)
- 1949 – Victor Fleming, amerykański reżyser filmowy (ur. 1889)
- 1951 – Maila Talvio, fińska pisarka, tłumaczka (ur. 1871)
- 1960 – Erik Robert Lindahl, szwedzki ekonomista (ur. 1891)
- 1963 – Frank Tuttle, amerykański reżyser filmowy (ur. 1892)
- 1964 – Werner Kempf, niemiecki generał, dowódca Dywizji Pancernej Kempf i 6. Dywizji Pancernej (ur. 1886)
- 1966:
- 1969 – Giuseppe Viani, włoski piłkarz, trener piłkarski (ur. 1909)
- 1974:
- 1975 – George Price, amerykański biolog, genetyk (ur. 1922)
- 1978 – Burt Munro, nowozelandzki motocyklista (ur. 1899)
- 1978 – Anna Wałek-Czernecka, botanik, profesor Uniwersytetu Łódzkiego (ur. 1890)
- 1979 – Zbigniew Turski, polski kompozytor, dyrygent (ur. 1908)
- 1981:
- 1986 – Joe Farrell, amerykański muzyk jazzowy (ur. 1937)
- 1989 – Janusz Dyja, polski reżyser słuchowisk radiowych (ur. 1932)
- 1990:
- 1992 – Bent Christensen, duński reżyser filmowy (ur. 1929)
- 1993:
- 1996 – Józef Kruża, polski bokser (ur. 1928)
- 1999 – Michel Petrucciani, francuski pianista jazzowy (ur. 1962)
- 2000:
- 2001:
- 2002 – Henryk Jagodziński, polski wioślarz (ur. 1925)
- 2003 – Sir Gerald Cash, bahamski prawnik, polityk, gubernator generalny Bahamów (ur. 1917)
- 2004:
- 2005:
- 2006:
- 2007:
- 2008:
- 2009:
- 2011:
- 2012 – Edward Hałoń, polski żołnierz, kierownik przyobozowej organizacji podziemnej PPS (ur. 1921)
Przypisy
