77 Pułk Piechoty (II RP)
| 77 Pułk Piechoty | |
| Historia | |
| Państwo |  Polska |
| Sformowanie | 1918 |
| Rozformowanie | 1939 |
| Tradycje | |
| Święto | 12 lutego |
| Nadanie sztandaru | 1922 |
| Rodowód | Kowieński Pułk Strzelców |
| Dowódcy | |
| Pierwszy | mjr Leon Łada-Zawistowski |
| Ostatni | pplk dypl. August Nowosielski |
| Działania zbrojne | |
| wojna polsko-bolszewicka, kampania wrześniowa | |
| Organizacja | |
| Dyslokacja | Nowa Wilejka |
| Podporządkowanie | 19 Dywizja Piechoty |
| Rodzaj wojsk | piechota |
77 Pułk Piechoty (77 pp) – oddział piechoty Samoobrony Litwy i Białorusi oraz Wojska Polskiego II RP.
77 Pułk Piechoty powstał z przemianowania Kowieńskiego Pułku Strzelców. W okresie międzywojennym stacjonował w garnizonie Lida.
Święto Pułku: 12 lutego - w rocznicę wymarszu I batalionu na front.
Spis treści |
[edytuj] Działania zbrojne
Pułk poniósł bardzo duże straty w wojnie polsko-bolszewickiej 1920 tak, że w momencie kontrofensywy znad Wieprza zredukowany został do jednego batalionu i podporządkowany 60 pułkowi piechoty wielkopolskiej 15 Dywizji Piechoty w ramach 4 Armii. Mimo to, brał udział w najcięższych walkach. Zdobywał Łomżę i Stawiski, zaś pod Wincentą i Lemanem zatrzymywał usiłujące się przebić przez granicę oddziały III Korpusu Konnego Gaj-Chana. Po nieudanej obronie Lemana poddającą się do niewoli straż tylną kowieńczyków kozacy zasiekli na miejscu szablami. Spoczywają na starym cmentarzu w Kolnie. W czasie wojny obronnej 1939 wchodził w skład 19 Dywizji Piechoty walczącej w ramach Armii Prusy.
[edytuj] Pułk w okresie pokoju
Na podstawie rozkazu wykonawczego MSWojsk. o wprowadzeniu organizacji na stopie pokojowej PS 10-50 z 1930, pułk zaliczony został do typu III pułków piechoty o stanach zbliżonych do wojennych. Na czas wojny przewidywany był do działań osłonowych. Corocznie otrzymywał ok. 1010 rekrutów. Jego obsadę stanowiło 68 oficerów i 2200 podoficerów i żołnierzy[1].
[edytuj] Strzelcy kowieńscy
Za zezwoleniem Naczelnika Państwa Józefa Piłsudskiego strzelcy na naramiennikach, zamiast obowiązkowego numeru "77", nosili "niedźwiadka" stojącego na tylnych łapach[2] – herb ziemi kowieńskiej.
Pomimo tego, że żołnierze nie nosili numeru "77" nazywani byli potocznie "Sim-sim", czyli tak samo, jak żołnierze 77 Pułk Piechoty C. i K. Armii. Sim sim jest tłumaczeniem na język ukraiński dwóch siódemek.
Dowódcy pułku:
- mjr Leon Łada-Zawistowski (12 XII 1918 - 25 VII 1920)
- mjr Józef Sokołowski (25 VII - 27 VIII 1920)
- gen. Marcin Wysocki (27 VIII 1920 - 31 VII 1921)
- mjr Mieczysław Rymkiewicz
- ppłk piech. Włodzimierz Maxymowicz-Raczyński (27 VI 1921 - VIII 1922)
- ppłk piech. Franciszek Alter (VIII 1922 - I 1931)
- ppłk piech. inż. Stanisław I Śliwiński (1932)
- ppłk dypl. Wiktor Adam Majewski (od 1935)
- ppłk dypl. August Nowosielski
Oficerowie pułku:
- ppłk piech. Leon Gnatowski
- ppor. Edward Markiewicz (zaginiony)
- kpt. Aleksander Tomaszewski
- ppłk piech. Franciszek Wielgut (1932 - zastępca dowódcy)
- por. Władysław Wysocki
Obsada personalna pułku w 1928 roku
- dowódca - ppłk piech. Franciszek Alter
- zastępca dowódcy - ppłk piech. Jan II Kubin
- kwatermistrz - ppłk piech. Stanisław Krzyż
- oficer sztabowy pułku - mjr Henryk Dmowski
- komendant obwodu Przysposobienia Wojskowego - mjr Józef Synoś
- płatnik - por. Karol Horodyski
- dowódca I batalionu - mjr Eugeniusz Kaniowski
- dowódca II batalionu - mjr Czesław Krzowski
- dowódca III batalionu - mjr Franciszek Sękara
Odznaczeni srebrnym krzyżem Orderu „Virtuti Militari” V klasy za wojnę 1918-1920
|
|
|
[edytuj] Symbole pułku
Sztandar
Sztandar ufundował Tymczasowy Komitet Polityczny Ziemi Kowieńskiej. Wręczył go pułkowi 18 kwietnia 1922 w Nowej Wilejce marszałek Józef Piłsudski[3].
Odznaka
Odznaka pamiątkowa o wymiarach 41x31,5 mm wykonana w kształcie tarczy bojowej, emaliowanej na czerwono, na którą nałożono trzy herby: u góry Polski i Litwy, u dołu Żmudzi, a także datę powstania pułku "12 XII 1918". Na tarczę nałożone zostały dwie skrzyżowane szable ze złotymi rękojeściami wystającymi ponad tarczę i złączone łańcuszkiem. Odznaka oficerska bita była w srebrze, czteroczęściowa, złocona i emaliowana, żołnierska była dwuczęściowa, bita w tombaku, srebrzona i patynowana, bez emalii. Wykonawcą odznak był Wiktor Gontarczyk. Zatwierdzona Dz. Rozk. MSWojsk. nr 9, poz. 135 z 28 lutego 1922 roku[4].
Przypisy
- ↑ Zdzisław. Jagiełło: Piechota Wojska Polskiego 1918-1939. Warszawa: Bellona, 2007, s. 65. ISBN 978-83-11-10206-4.
- ↑ "Zarys Historji Wojennej 77-go Piechoty" (patrz bibliografia) str. 28 – Dla utrwalenia zaś w tradycji pułku idei, dla której został on sformowany, zezwolił Naczelnik Państwa Józef Piłsudski na noszenia przez oficerów i szeregowych, zamiast numeru "77" na naramiennikach "niedźwiadka", stojącego na tylnych łapach. Odznaka ta, będąca herbem ziemi kowieńskiej i Żmudzi, noszona jest przez żołnierzy pułku ze szlachetną dumą...
- ↑ Kazimierz Satora: Opowieści wrześniowych sztandarów. s. 145.
- ↑ Zdzisław Sawicki: Odznaki Wojska Polskiego 1918-1945. s. 124.
[edytuj] Bibliografia
- Kazimierz Satora: Opowieści wrześniowych sztandarów, Instytut Wydawniczy Pax, Warszawa 1990 ISBN-83-211-1104-1
- "Almanach oficerski": praca zbiorowa, Wojskowy Instytut Naukowo-Wydawniczy, Warszawa 1923
- "Księga chwały piechoty": komitet redakcyjny pod przewodnictwem płk. dypl. Bolesława Prugara Ketlinga, Departament Piechoty MSWojsk, Warszawa 1937-1939. Reprint: Wydawnictwo Bellona Warszawa 1992
- Antoni Chomicki, Herby miast i ziem polskich, Wydawnictwo "Archiwum Heraldyczne", Warszawa 1939.
- Marian Romeyko, Przed i po maju, Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, Warszawa 1983, wyd. III, ISBN 83-11-06884-4, s. 505.
- Szymon Baron: Zarys Historii Wojennej 77-go Pułku Piechoty. Warszawa: z polecenia Wojskowego Biura Historycznego, 1929.
- Henryk Wielecki i Rudolf Sieradzki: Wojsko Polskie 1921-1939. Odznaki pamiątkowe piechoty, Wydawnictwo CREAR, Warszawa 1991, wyd. I, ISBN 83-900345-0-6, s. 127.
- Zdzisław Sawicki: Odznaki Wojska Polskiego 1918-1945: Katalog Zbioru Falerystycznego: Wojsko Polskie 1918-1939: Polskie Siy Zbrojne Na Zachodzie. Pantera Books. ISBN 83-204-3299-5.
|
|||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||
