90482 Orkus
| (90482) Orkus | |
 Jedno z serii zdjęć, na których odkryto Orkusa |
|
| Odkrywca | M. Brown, Chad Trujillo, D. Rabinowitz[1] |
| Data odkrycia | 17 lutego 2004 |
| Nr kolejny | 90482 |
| Charakterystyka orbity (J2000) | |
| Lokalizacja | Pas Kuipera plutonek[2] |
| Półoś wielka | 39,28[1] j.a. |
| Mimośród | 0,2243[1] |
| Peryhelium | 30,47[1] j.a. |
| Aphelium | 48,09[1] j.a. |
| Okres obiegu wokół Słońca |
ok. 246 lat |
| Śr. prędkość | ok. 4,7 km/s |
| Inklinacja | 20,55[1]° |
| Charakterystyka fizyczna | |
| Średnica | 874 - 1020[3] km 814[4] km |
| Masa | 6,41 ± 0,19 × 1020[5] kg |
| Średnia gęstość | 2,3 ± 0,8[5] g/cm3 |
| Okres obrotu | 13,188 h |
| Albedo | 0,20[3], 0,28 ± 0,04[6] |
| Jasność absolutna | 2,3[1]m |
| Średnia temperatura powierzchni | <44[7] K |
| Satelity naturalne | 1 (Vanth) |
90482 Orkus - duża planetoida transneptunowa[1] z pasa Kuipera, obiekt typu plutonek[2]. Prawdopodobnie w przyszłości zostanie ona zaliczona do grona planet karłowatych.
Spis treści |
[edytuj] Odkrycie
Planetoida została odkryta 17 lutego 2004 w Obserwatorium Palomar przez Mike'a Browna, Chada Trujillo i Davida Rabinowitza[1] przy pomocy Teleskopu Samuela-Oschina. Otrzymała ona najpierw oznaczenie prowizoryczne 2004 DW. Obiekt ten został później odnaleziony na wykonanych wcześniej zdjęciach, pochodzących nawet z 8 listopada 1951 roku[2].
Nazwa obiektu pochodzi od Orkusa, boga zmarłych z mitologii rzymskiej.
[edytuj] Orbita
Orbita 90482 Orkusa nachylona jest do płaszczyzny ekliptyki pod kątem 20,55°. Ma ona podobny kształt do orbity Plutona, ale jest inaczej zorientowana w przestrzeni. Na jeden obieg wokół Słońca ciało to potrzebuje ok. 246 lat, krążąc w średniej odległości 39,3 j.a. od naszej Dziennej Gwiazdy. Orkus znajduje się w rezonansie orbitalnym 3:2 z Neptunem[2].
[edytuj] Właściwości fizyczne
Obserwacje w dalekiej podczerwieni, przeprowadzone w 2007 r. przez Kosmiczny Teleskop Spitzera pozwoliły stwierdzić, że Orkus ma średnicę 946,3+74,1-72,3[3] km. Jego albedo wynosi 0,20, a jasność absolutna to 2,3m. Średnia temperatura jego powierzchni szacowana jest na mniej niż 44K.
Na powierzchni Orkusa stwierdzono za pomocą badań spektroskopowych obecność związków organicznych i lodu wodnego. Powierzchnia ma neutralną barwę.
[edytuj] Księżyc planetoidy
W lutym 2007 roku doniesiono o odkryciu towarzysza Orkusa, który oznaczony został prowizorycznie S/2007 (90482) 1. Jego średnica szacowana jest na 262 ± 170 km[8]. Obiega on Orkusa w czasie ok. 9,5393 dni w odległości ok. 8980 km[9]. Przypuszcza się, że jest to raczej przechwycona planetoida, niż fragment wybity przez kolizję. W 2009 roku nadano mu nazwę Vanth, pochodzącą z mitologii etruskiej.
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 1,7 1,8 JPL Small-Body Database Browser: 90482 Orcus (ang.). 2011-11-08 last obs. used. [dostęp 2012-05-02].
- ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 Marc W. Buie: Orbit Fit and Astrometric record for 90482 (ang.). SwRI (Space Science Department), 2009-12-25. [dostęp 2009-12-25].
- ↑ 3,0 3,1 3,2 Physical Properties of Kuiper Belt and Centaur Objects: Constraints from Spitzer Space Telescope (ang.). 2007-11-05. [dostęp 2009-12-25].
- ↑ Wm. Robert Johnston: List of Known Trans-Neptunian Objects (ang.). Johnston's Archive, 2012-04-08. [dostęp 2012-05-02].
- ↑ 5,0 5,1 Carry, B., Hestroffer, D., Demeo, F. E., Thirouin, A. i inni. Integral-field spectroscopy of (90482) Orcus-Vanth. „Astronomy & Astrophysics”. 534, s. A115, 2011. doi:10.1051/0004-6361/201117486. Bibcode: 2011A&A...534A.115C (ang.).
- ↑ Brown M.E., Ragozzine, D., Stansberry, J., Fraser, W.C.. The size, density, and formation of the Orcus-Vanth system in the Kuiper belt. „The Astronomical Journal”. 139 (6), s. 2700–2705, 2010. doi:10.1088/0004-6256/139/6/2700. Bibcode: 2010AJ....139.2700B (ang.).
- ↑ Barucci M. A., Merlin, Guilbert, Bergh i inni. Surface composition and temperature of the TNO Orcus. „Astronomy and Astrophysics”. 479 (1), s. L13–L16, 2008. doi:10.1051/0004-6361:20079079. Bibcode: 2008A&A...479L..13B (ang.).
- ↑ compiled by Wm. Robert Johnston: (90482) Orcus and Vanth (ang.).
- ↑ M.E. Brown, D. Ragozzine, J. Stansberry, W.C. Fraser: The size, density, and formation of the Orcus-Vanth system in the Kuiper belt (ang.).
[edytuj] Zobacz też
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Baza danych o małych ciałach Układu Słonecznego
- 90482 Orkus w bazie JPL
- Diagram orbity 90482 Orkus
- Informacje o planetoidzie i księżycu
|
|||||||||||
