Abaddon (postać biblijna)

Abaddon (od hebr. אֲבַדּוֹן awadon – niszczyciel, w wersji greckiej: Apollyon, po łacinie – Exterminans) – pierwotnie inna nazwa szeolu, następnie anioł zagłady opisany w Apokalipsie św. Jana (9,11) jako anioł przepaści, który wyłania się z otchłani jako książę czeluści piekielnych. Także w ogóle anioł czeluści (otchłani).

Abaddon w Starym Testamencie

W Starym Testamencie i innych pismach żydowskich nazwy "abaddon" używa się najczęściej na określenie świata podziemnego – otchłani piekielnej. Nazwa ta jest stosowana zamienne do nazwy szeol, choć rzadziej (zob. Job 26:6; Prz 15:11; 28:8). Według niektórych rabinów jest to najgłębsze miejsce w piekle.

W innych kontekstach starotestamentowych nazwy "abaddon" używa się na określenie grobu (Ps 87:12), podziemia (Job 31:12), a wyjątkowo nawet jako imię upersonifikowanej śmierci (Job 28:22).

Według biblisty Romana Zająca w apokryficznej "Księdze starożytności biblijnych Pseudo-Filona", również jest mowa o "abaddonie" jako o miejscu (szeolu, piekle), a nie osobie i dopiero w NT słowo pojawia się w charakterze imienia.

Abaddon w Apokalipsie św. Jana

Abaddon występuje w Apokalipsie św. Jana tylko raz (Ap 9:11), w wizji piątej trąby, jako król szarańczy i władca czeluści, z dodatkiem greckiego odpowiednika "Apollyon".

Ap 9:1-12 BP

1. Piąty anioł zatrąbił: i ujrzałem gwiazdę, która spadła z nieba na ziemię, i dano jej klucz od studni Przepaści.
2. Otworzyła studnię Przepaści, a dym się uniósł ze studni jak dym z wielkiego pieca, i od dymu studni zaćmiło się słońce i powietrze.
3. A z dymu wyszła na ziemię szarańcza, której dano moc, jaką mają ziemskie skorpiony.
4. I powiedziano jej, by nie szkodziła trawie na ziemi ani żadnej innej zieleni ani żadnemu drzewu, lecz tylko ludziom, którzy nie mają pieczęci Boga na czołach.
5. Nakazano jej też, by ich nie zabijała, ale miała przez pięć miesięcy zadawać im katusze. A katusze przez nią zadane są jak katusze zadane przez skorpiona, kiedy ukąsi człowieka.
6. W owe dni ludzie szukać będą śmierci, ale jej nie znajdą, i będą chcieli umrzeć, ale śmierć od nich ucieknie.
7. A szarańcza tak wyglądała: podobna (była) do koni w szyku bojowym, na głowach jakby wieńce podobne do złotych, oblicza ich były jakby twarze ludzkie,
8. i miały włosy jakby włosy kobiece, a zęby ich były jak zęby lwów.
9. Przody tułowi jakby pancerze żelazne, a łoskot ich skrzydeł jak łoskot wielokonnych wozów pędzących do boju.
10. I mają ogony podobne do skorpionowych oraz żądła, a swymi ogonami mogą szkodzić ludziom przez pięć miesięcy.
11. Mają nad sobą króla - anioła Przepaści. Imię jego po hebrajsku brzmi ABADDON, a w greckim języku ma imię APOLLYON.
12. Minęło pierwsze 'biada', oto jeszcze dwa inne 'biada' nadchodzą potem.

Abaddon w okultyzmie

W okultyzmie Abaddon jest aniołem zła. Collin de Plancy, autor Słownika wiedzy tajemnej, utożsamia go nawet z Samaelem.

Abaddon w wyznaniu Świadków Jehowy

Według Świadków Jehowy Abaddon ukazany w Księdze Apokalipsy symbolizuje Jezusa Chrystusa.

Abaddon w kulturze popularnej

W literaturze

• Abaddon jest aniołem zniszczenia w sadze Błękitnokrwiści Melissy de la Cruz. Jego bliźniakiem jest Azrael (Anioł Śmierci).
• Abaddon jest głównym bohaterem książek Siewca Wiatru i Zbieracz Burz oraz kilku opowiadań Mai Lidii Kossakowskiej. Przy czym w tym wypadku nie jest to imię bohatera (który nazywa się Daimon Frey), tylko funkcja, którą on piastuje.
• Występuje w Mistrzu i Małgorzacie Bułhakowa.

W muzyce

• Postać Abaddona pojawia się w utworze zespołu KAT pod tytułem „Czas zemsty”.
• Abaddon to pseudonim jednego z muzyków grupy Venom.
• „Abaddon's Bolero” to tytuł ostatniego utworu na płycie Trilogy (1972) zespołu Emerson, Lake and Palmer.
• Abaddon to polski zespół grający hardcore punk.

W grach bitewnych i RPG

• Abaddon the Despoiler (Abaddon Profanator) jest głównodowodzącym Kosmicznych Marines Chaosu w uniwersum gry Warhammer 40,000.

W grach komputerowych

• W grze komputerowej MMORPG Guild Wars w kampanii „Nightfall” Abaddon jest złym bogiem, który zapanował nad całą krainą Elony (nazwa kontynentu tej kampanii), gdy zapadł nad nią Zmierzch (tytułowy „Nightfall”).
• W Grze Tales of Pirates znajduje się lokacja o nazwie Abaddon.
• Abaddon wystąpił w grze Helbreath, jako najpotężniejszy potwór, który próbował zniszczyć miasta Elvine oraz Aresden.
• Abaddon występuje w niestandardowym scenariuszu gry Warcraft III: Reign of Chaos — „Defense of the Ancients”, jako jeden z wielu możliwych do wyboru herosów.
• Abaddon pojawia się (i odgrywa ważną rolę) w grze action-adventure Darksiders. Jest to opowieść, której głównym bohaterem jest Wojna, jeden z jeźdźców Apokalipsy.
• W rozszerzeniu Pan Zniszczenia do gry Diablo II istnieje portal prowadzący do czeluści piekieł zwany Abaddonem.
• Kreatura zwana Abaddonem występuje w serii gier z uniwersum Final Fantasy (Final Fantasy VI, Final Fantasy VIII, Final Fantasy IX, Final Fantasy X, Final Fantasy XII), gdzie stwór ten przedstawiony jest jako nieumarłe kościste monstrum (FFVI, FFVIII), podobny do modliszki latający insekt (FFIX), a także demoniczny potwór (FFX).
• Abaddon występuje w grze Warrior Kings, gdzie jest to najwyższe stworzenie piekielne. Nie da się go kontrolować.
• Abaddon pojawia się w grze Sacrifice, jako kraina należąca do Charnela, boga wojny i śmierci.