Adam Loret
Adam Loret (ur. 26 grudnia 1884 w Jaśle, zm. w listopadzie 1939) – pierwszy dyrektor Lasów Państwowych.
Spis treści |
[edytuj] Studia i praca w leśnictwie
Studiował leśnictwo w Wyższej Szkole Leśnej we Lwowie. Specjalista z zakresu urządzania lasu. Po studiach przez 10 lat pracował w lasach majątku Branickich w Suchej koło Żywca. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości związał się państwową administracją leśną. W 1925 r. został dyrektorem Warszawskiej Dyrekcji Lasów Państwowych, a w 1934 pierwszym dyrektorem naczelnym Lasów Państwowych. Loret zintegrował i uporządkował strukturę administracyjną Lasów Państwowych i przeprowadził pierwszą inwentaryzację zasobów leśnych Polski. Był współorganizatorem nowoczesnego przemysłu drzewnego. Opracował koncepcję samowystarczalności ekonomicznej Lasów Państwowych[1].
[edytuj] Tragiczna śmierć
Po wybuchu II wojny światowej ewakuował się wraz z najbliższymi współpracownikami na wschód, zabierając archiwa Lasów Państwowych. Kolumna samochodów, którymi się poruszali została w dniu 17 września zatrzymana przez sowieckie wojska. Loret został osadzony przez władze sowieckie w więzieniu w Wołożynie.
W 2003 roku w Jaśle, w archiwum rodzinnym dr Ewy Skalnej, znaleziono 20-stronicowy maszynopis autorstwa Bolesława Zmitrowicza, będący zapisem relacji gajowego Franciszka Dubickiego, aresztowanego wraz z Loretem. Opisuje ona okoliczności śmierci Adama Loreta[2]. Na przełomie października i listopada 1939 roku, dyrektor wraz z kilkoma współwięźniami zostali zabrani do pracy w lesie. Mieli ładować drewno na wozy. Zostali ostrzeżeni, że przy próbie ucieczki będą zabici. Sześciu więźniów pilnowało 15 żołnierzy NKWD. Wywieziono ich 10 km od Wołożyna, do lasów majątku Pierszaje hr. Benedykta Tyszkiewicza. Na miejscu wprowadzono atmosferę terroru zakazując więźniom nawet odwracania się podczas pracy. W pewnym momencie, około godz. 14. padł strzał, od którego zginął dyrektor Loret. Oprawcy ściągnęli z zabitego ubranie i buty, ciało pozostawiając w lesie. Wobec protestów innych więźniów, zwłoki zabrano i pochowano w Wołożynie, przy ul. Wileńskiej, nieopodal pomnika Niepodległości.
[edytuj] Upamiętnienie
Osobie Adama Loreta poświęcony jest film dokumentalny Szkic do portretu z 2006 roku, zrealizowany przez Tomasza Lengrena wg scenariusza Jacka Frankowskiego[3].
Artysta rzeźbiarz dr hab. Mariusz Białecki (ASP w Gdańsku) wykonał posąg z brązu przedstawiający Adama Loreta[4]. Rzeźba miała stanąć w Warszawie przed budynkiem Dyrekcji Lasów Państwowych. Od 2009 roku nie odebrano jej z zakładów odlewniczych w Poznaniu. Władze Warszawy cofnęły podobno zgodę na ustawienie monumentu. Rozważana jest jego nowa lokalizacja w Gołuchowie.
Osobę Adama Loreta upamiętnia także Nagroda Lasów Państwowych jego imienia, ustanowiona w 2005 roku[5].
Przypisy
- ↑ Grzegorz Lenart: Śladami Adama Loreta. W: Lasy Państwowe [on-line]. 2007-01-03. [dostęp 2011-06-04].
- ↑ Na ołtarzu Ojczyzny (pol.).
- ↑ Szkic do portretu w bazie filmpolski.pl
- ↑ Jacek Leszewski: Pomnik Adama Loreta opuścił pracownię artysty rzeźbiarza.. W: Lasy Państwowe [on-line]. 2009-04-16. [dostęp 2011-06-04].
- ↑ BI. LP. Nr 11, poz. 78.
