Adam Weishaupt

Johann Adam Weishaupt
Data i miejsce urodzenia	6 lutego 1748 Ingolstadt, Bawaria
Data i miejsce śmierci	18 listopada 1830 Gotha
Multimedia w Wikimedia Commons

Johann Adam Weishaupt (ur. 6 lutego 1748 w Ingolstadt, zm. 18 listopada 1830 w Gocie) – założyciel zakonu iluminatów, zwolennik deizmu i republikanizmu.

Biografia

Urodził się 6 lutego 1748 w Ingolstadt, w królestwie Bawarii. Jego ojciec Johann Georg Weishaupt (1717-1753) zmarł gdy Adam miał 5 lat. Wtedy to zaopiekował się nim jego dziadek Johann Adam von Ickstatt. Zarówno ojciec jak i dziadek byli profesorami prawa na Uniwersytecie w Ingolstadt. Ickstatt był zwolennikiem filozofii oświecenia i filozofii Christiana Wolffa. Adam Weishaupt rozpoczął edukację w wieku 7 lat w szkole jezuickiej.Potem studiował historię, prawo i filozofię w rodzinnym mieście. W 1768 roku został doktorem prawa zaś w 1772 został jego profesorem. W tym samym roku ożenił się z Afrą Sausenhofer z Eichstätt. Po tym jak papież Klemens XIV zniósł Zakon Jezuitów w 1773 roku objął on katedrę prawa kanonicznego, dotąd zarezerwowaną tylko dla członków zakonu. W 1775 roku na Uniwersytecie w Getyndze zaznajomił się z filozofią empiryczną Johanna Georga Heinricha Federa. Później obaj stali się przeciwnikami idealizmu Kanta.

Twierdził, że aby zapanować nad światem, należy wpierw opanować:

• szkolnictwo – modelowanie społeczeństwa;
• finanse – kto ma pieniądze, dyktuje prawo;
• ustawodawstwo – przygotować ogólnoświatowy kodeks prawny i sądownictwo;
• politykę i gospodarkę – ustalić linię postępowania dla federacji państw;

Niektóre działy nauki, a w szczególności:

• historię – co ludzie powinni wiedzieć i sądzić o wydarzeniach z przeszłości;
• psychologię – jak ludzie powinni myśleć;
• medycynę – kontrola nad życiem i śmiercią człowieka;

Opanować należy też:

• filantropię i przez nią nastawić ludzi przychylnie do kandydatów na przywódców;
• religię, czyli w co ludzie powinni wierzyć;
• mass media, co społeczeństwo powinno wiedzieć o aktualnych wydarzeniach na świecie i jak powinno je interpretować.

Przez jednych uważany był za "entuzjastycznego filantropa" (Thomas Jefferson), przez innych za "wcielonego diabła" (Augustin Barruel).

Dzieła (tytuły oryginalne)

Illuminaci – dokumenty

• (1786) Apologie der Illuminaten.
• (1786) Vollständige Geschichte der Verfolgung der Illuminaten in Bayern.
• (1786) Schilderung der Illuminaten.
• (1787) Einleitung zu meiner Apologie.
• (1787) [Einige Originalschriften des Illuminatenordens...]
• (1787) [Nachtrage von weitern Originalschriften...]
• (1787) Kurze Rechtfertigung meiner Absichten.
• (1787) Nachtrag zur Rechtfertigung meiner Absichten.
• (1787) Apologie des Mißvergnügens und des Übels.
• (1787) Das Verbesserte System der Illuminaten.
• (1788) Der ächte Illuminat, oder die wahren, unverbesserten Rituale der Illuminaten.
• (1795) Pythagoras, oder Betrachtungen über die geheime Welt- und Regierungskunst.

Dzieła filozoficzne

• (1775) De Lapsu Academiarum Commentatio Politica.
• (1786) Über die Schrecken des Todes – eine philosophische Rede.
• (1786) Über Materialismus und Idealismus.
• (1788) Geschichte der Vervollkommnung des menschlichen Geschlechts.
• (1788) Über die Gründe und Gewißheit der Menschlichen Erkenntniß.
• (1788) Über die Kantischen Anschauungen und Erscheinungen.
• (1788) Zweifel über die Kantischen Begriffe von Zeit und Raum.
• (1793) Über Wahrheit und sittliche Vollkommenheit.
• (1794) Über die Lehre von den Gründen und Ursachen aller Dinge.
• (1794) Über die Selbsterkenntnis, ihre Hindernisse und Vorteile.
• (1797) Über die Zwecke oder Finalursachen.
• (1802) Über die Hindernisse der baierischen Industrie und Bevölkerung.
• (1804) Die Leuchte des Diogenes.
• (1817) Über die Staats-Ausgaben und Auflagen.
• (1818) Über das Besteuerungs-System.