Adam Zagajewski
| Adam Zagajewski | |
 |
|
| Data i miejsce urodzenia | 21 czerwca 1945 Lwów |
| Narodowość | polska |
| Dziedzina sztuki | literatura |
| Odznaczenia | |
  |
|
 Galeria w Wikimedia Commons |
|
 Cytaty w Wikicytatach |
|
Adam Zagajewski (ur. 21 czerwca 1945 we Lwowie) – polski poeta, eseista, prozaik, tłumacz.
Spis treści |
[edytuj] Początki kariery
Razem z innymi Polakami wygnany po II wojnie światowej ze Lwowa; jego rodzina w 1946 r. przybyła do Gliwic. Tutaj ukończył V Liceum Ogólnokształcące. Studiował na Uniwersytecie Jagiellońskim – psychologię i filozofię. Związany z poetyckim ruchem Nowej Fali w Krakowie. Był wykładowcą marksizmu-leninizmu na Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie. [1]
Wywodzi się z programu krakowskiej grupy "Teraz". Po podpisaniu listu 59 w 1975 był objęty zakazem druku. Wykładowca amerykańskiego uniwersytetu w Houston. Od 1981 roku mieszkał w Paryżu, a od 2002 roku na stałe w Krakowie. Członek redakcji Zeszytów Literackich. Laureat nagrody Vilenica w 1996 roku i Nagrody Adenauera w 2002 r. Jest członkiem Stowarzyszenia Pisarzy Polskich. Prowadził gościnnie warsztaty poetyckie w Studium Literacko-Artystycznym na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie.
[edytuj] Rodzaj twórczości
Zagajewski tworzy niemal wyłącznie wiersze białe i wolne. Przy tym definiuje poezję jako sztukę przetwarzania i układania wyrażeń myślowych. Wbrew wiodącemu prym postmodernizmowi uważa, że nie kształtowanie języka, ale sens jest najważniejszą cechą poezji. Dlatego nie ma w poezji Zagajewskiego niemal żadnych asyndetonów, neologizmów czy zniekształceń słownych. W jego poezji bardzo ważną rolę odgrywa tajemnica wpisana w przeżywanie współczesności. Oddalony od tradycji "tłumaczenia muzyki" na słowa, zajmuje się tylko jej sensem bardzo często starając się wyrazić nie sam utwór muzyczny, ale cechę takiego utworu. Jest miłośnikiem Chopina, Bacha, Szostakowicza i Mahlera. W jego poezji znajdują się także nawiązania do mityzacji rzeczywistości, epifanii – tu poeta kontynuuje Miłosza. Sam z wielkim dystansem odnosi się do swojej poezji. Zagajewski jest też znanym eseistą.
[edytuj] Nagrody
- 1975 – Nagroda Fundacji im. Kościelskich, Genewa
- 1985 – Nagroda im. Kurta Tucholsky'ego, Sztokholm
- 1986 – Nagroda im. Andrzeja Kijowskiego, Warszawa
- 1987 – Prix de la Liberté, Paryż
- 2003 – Krakowska Książka Miesiąca za tomik Powrót.
- 2004 – Międzynarodowa Nagroda Literacka Neustadt zwana "Małym Noblem"
- 2010 – Europejska Nagroda Poetycka, przyznawana przez Fundację Cassamarca z Treviso[2].
[edytuj] Odznaczenia
- 1998 – Postanowieniem Prezydenta RP z dnia 14 września 1998 za wzorowe, wyjątkowo sumienne wykonywanie obowiązków wynikających z pracy zawodowej został odznaczony Brązowym Krzyżem Zasługi[3].
- 2007 – Postanowieniem Prezydenta RP z dnia 18 maja 2007 za wybitne zasługi w działalności na rzecz przemian demokratycznych w Polsce, za osiągnięcia w podejmowanej z pożytkiem dla kraju pracy zawodowej i społecznej został odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski[4][5][6]. Uroczystość wręczenia odznaczenia miała miejsce rok później: 30 czerwca 2008[7].
- 2009 – Po raz drugi został odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski[8].
[edytuj] Prywatnie
Jest synem prof. Tadeusza Zagajewskiego i mężem aktorki i tłumaczki Mai Wodeckiej. Razem z żoną wrócili na stałe do Polski w 2002 roku. Mieszkają w Krakowie[9].
[edytuj] Wybrana twórczość
Poezja:
- Komunikat. Kraków, 1972. (debiut literacki)
- Sklepy mięsne. Kraków, 1975. (ukształtowanie poetyki nowofalowej)
- List. Oda do wielości. Paryż, 1983.
- Jechać do Lwowa. Londyn, 1985.
- Płótno. Paryż, "Zeszyty Literackie", 1990.
- Ziemia ognista. Poznań, 1994.
- Trzej aniołowie. Kraków, 1998.
- Pragnienie. Kraków, 1999.
- Powrót. Kraków, 2003.
- Anteny. Kraków 2005. (Nominacja do Śląskiego Wawrzynu Literackiego, maj 2006 r.)
- Niewidzialna ręka. Kraków 2009
Powieści i proza:
- Ciepło, zimno. Warszawa, 1975.
- Słuch absolutny. Kraków, 1979.
- Cienka kreska. Kraków, 1983.
Eseje:
- Świat nie przedstawiony. Kraków, 1974.
- Drugi oddech. Kraków, 1978.
- Solidarność i samotność. "Zeszyty literackie", 1986.
- Dwa miasta. Paryż-Kraków, 1991.
- W cudzym pięknie. Poznań, 1998.
- Obrona żarliwości. Kraków, 2002.
- Poeta rozmawia z filozofem, Warszawa, 2007.
- Lekka przesada, Kraków 2011.
[edytuj] Przekłady
- Mircea Eliade − Religia, literatura i komunizm: dziennik emigranta
- Raymond Aron − Widz i uczestnik: z Raymondem Aronem rozmawiają Jean-Louis Missika i Dominique Wolton
[edytuj] Muzyka do wierszy Zagajewskiego
- 2006: Sebastian Krajewski − Dyptyk Polski i Łąki Burgundii na sopran i zespół instrumentów dawnych[10]
- 2010: Krzysztof Meyer − Sinfonia da requiem na chór i orkiestrę symfoniczną[11]
Przypisy
- ↑ Bohdan Urbankowski, Czerwona msza czyli uśmiech Stalina, t. 2, Warszawa 1998, s. 225.
- ↑ Źródło: PAP: Europejska Poetycka Nagroda 2010 dla Zagajewskiego. W: CULTURE.PL [on-line]. Instytut Adama Mickiewicza. [dostęp 2010-10-30].
- ↑ M.P. z 1998 r. Nr 38, poz. 521 – pkt 88.
- ↑ M.P. z 2007 r. Nr 54, poz. 609 – pkt 22.
- ↑ Adam Zagajewski: Rozterki odznaczonego, ale czy na pewno?. wyborcza.pl, 10 lipca 2007.
- ↑ Obchody 30. rocznicy utworzenia Studenckiego Komitetu Solidarności. prezydent.pl, 19 maja 2007.
- ↑ Czasy, kiedy byliście niedoceniani skończyły się na zawsze. prezydent.pl, 30 czerwca 2008.
- ↑ Odznaczenia za zasługi dla Rzeczypospolitej. prezydent.pl, 21 grudnia 2009.
- ↑ Wywiad dla "Gazety Wyborczej"
- ↑ Jedwabne YouTube – Krajewski – Jedwabne
- ↑ Język dźwiękowy Krzysztofa Meyera – Dwójka – polskieradio.pl
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Polscy marksiści
- Polscy poeci emigracyjni
- Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi
- Polscy tłumacze
- Urodzeni w 1945
- Wykładowcy Akademii Górniczo-Hutniczej
- Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita)
- Członkowie Stowarzyszenia Pisarzy Polskich
- Laureaci Nagrody Miasta Krakowa
- Ludzie związani z Gliwicami
- Ludzie związani ze Lwowem
