Adolf Dymsza
| Adolf Dymsza | |
 Adolf Dymsza "Dodek" |
|
| Prawdziwe imię i nazwisko | Adolf Bagiński |
| Data i miejsce urodzenia | 7 kwietnia 1900 Warszawa |
| Data i miejsce śmierci | 20 sierpnia 1975 Góra Kalwaria |
| Zawód | aktor teatralny i filmowy |
| Współmałżonek | Zofia Olechnowicz |
| Lata aktywności | 1928-1972 |
| Odznaczenia | |
 |
|
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|
 Adolf Dymsza w Wikicytatach |
|
Adolf Dymsza, właściwie Adolf Bagiński, ps. Dodek (ur. 7 kwietnia 1900 w Warszawie, zm. 20 sierpnia 1975 w Górze Kalwarii) – polski aktor kabaretowy i filmowy.
Pseudonim "Dymsza" został wymyślony przez siostrę aktora[1]. Sam chciał się nazywać "Scipio del Scampio". Zapisał ten pseudonim na kartce, jednak kiedy zadzwoniono z teatru z prośbą o podanie pseudonimu na afisz, siostrze zgubiła się kartka i wymyśliła na poczekaniu "Dymszę"[2].
Spis treści |
[edytuj] Życiorys
Syn Adolfa i Matyldy Połądkiewicz. Kształcił się w Warszawie - najpierw w II Gimnazjum, a następnie w Szkole Handlowej Wawelberga. W latach 1918-1920 występował w teatrach Warszawy, Grodna i Mińska. Potem powrócił do Warszawy. Początkowo był bez stałego angażu, grywał w warszawskich teatrzykach i uczył tańca. Po występach w latach 1925-1931 w kabarecie "Qui Pro Quo" zyskał znaczną popularność i stał się znanym aktorem rewiowym. Lata okupacji spędził w Warszawie, grając w jawnych teatrach rewiowych (Komedia, Nowości, Niebieski Motyl, Jar), wbrew zakazowi konspiracyjnego ZASP-u.
Z tego powodu po wojnie przez sąd koleżeński ZASP został ukarany zakazem grania w Warszawie, musiał przekazywać 15% honorariów na Dom Aktora w Skolimowie i przez pewien czas jego nazwisko na afiszach musiało być zastąpione trzema gwiazdkami. Przeniósł się do Łodzi, gdzie występował w tamtejszym Teatrze Syrena, a w latach 1948-1951 w Teatrze Powszechnym.
W 1951 powrócił do Warszawy i aż do emerytury w roku 1973 był aktorem Teatru Syrena. Koniec życia spędził w Domu Opieki Społecznej w Górze Kalwarii.
O jego występach w filmach niemych niewiele wiadomo, a prawdziwy rozgłos przyniosły mu filmy dźwiękowe, które pozwoliły ujawnić się jego nieprzeciętnemu talentowi komicznemu.
Pod koniec życia cierpiał na wadę słuchu. Adolf Dymsza został pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie (kwatera 15B-6-12).
[edytuj] Rodzina
W 1929 roku poślubił Zofię Olechnowicz (baletnicę z zespołu Tacjanny Wysockiej). Mieli cztery córki – jedną z nich była aktorka Anita Dymszówna.
[edytuj] Filmografia
- 1930 – Wiatr od morza (Stefek)
- 1930 – Niebezpieczny romans
- 1932 – Sto metrów miłości (Dodek)
- 1933 – Romeo i Julcia (Teofil Rączka)
- 1933 – Każdemu wolno kochać (Hipek)
- 1933 – Dwanaście krzeseł (Antykwariusz Kamil Klepka)
- 1935 – Antek policmajster (Antek Król)
- 1935 – ABC miłości (Wincenty Poziomka)
- 1935 – Wacuś (Wacuś, Tadeusz)
- 1936 – Dodek na froncie (Dodek)
- 1937 - Niedorajda (Florek)
- 1938 – Robert i Bertrand (Robert)
- 1938 - Paweł i Gaweł (Gaweł)
- 1939 – Sportowiec mimo woli (Dodek Czwartek)
- 1948 – Skarb (Alfred Ziółko)
- 1953 – Sprawa do załatwienia (osiem różnych ról)
- 1955 – Irena do domu! (Zygmunt Majewski)
- 1956 – Nikodem Dyzma (Nikodem Dyzma)
- 1959 – Cafe pod Minogą (Maniuś Kitajec)
- 1962 – Mój stary (Grzela)
- 1969 – Sól ziemi czarnej (Ordynans)
- 1970 – Pan Dodek (Dodek)
[edytuj] Ordery, odznaczenia i wyróżnienia państwowe
- Medal 10-lecia Polski Ludowej (1955)[3]
- Nagroda państwowa III stopnia[4]
[edytuj] Główne źródło
- Dziewoński R.: DODEK DYMSZA, LTW, Łomianki 2010
Przypisy
- ↑ culture.pl
- ↑ Dziewoński R.: Dodek Dymsza, LTW, Łomianki 2010
- ↑ M.P. z 1955 r. Nr 101, poz. 1400
- ↑ Dziennik Polski, rok VIII, nr 176, (2639), s. 3.
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Adolf Dymsza w bazie Internet Movie Database (IMDb) (ang.)
- Adolf Dymsza w bazie filmweb.pl
- Adolf Dymsza w bazie filmpolski.pl
- Adolf Dymsza w bazie e-teatr.pl
- Adolf Dymsza w bazie stopklatka.pl
