Adolf Gużewski
Adolf Gużewski (ur. 19 lutego 1876 w Dyrwianach na Litwie - zm. 21 marca 1920 tamże[1]) - polski kompozytor, pianista, dyrygent orkiestr symfonicznych i pedagog.
Po kilkuletnich, nieukończonych studiach politechnicznych w Rydze przeniósł się do Sankt Petersburga, gdzie kształcił się do 1900 roku w grze na fortepianie u Mikołaja Dubasowa oraz w kompozycji pod kierunkiem Mikołaja Sołowiowa w Konserwatorium Cesarskiego Rosyjskiego Towarzystwa Muzycznego. Dalsze studia kompozytorskie odbywał w Instytucie Muzycznym w Warszawie u Zygmunta Noskowskiego. Od 1911 r. był profesorem gry fortepianowej i teorii muzyki w Konserwatorium Warszawskim. Działalność dyrygencką rozpoczął w 1906 roku prowadząc w Teatrze Wielkim w Warszawie prapremierę swojej opery "Dziewica lodowców". W tym samym roku zlecono mu wskrzeszenie zlikwidowanego wcześniej chóru Filharmonii Warszawskiej i powierzono funkcję jego kierownika artystycznego.
W roku 1909 kierował w sezonie letnim filią Filharmonii Warszawskiej w Łodzi (koncerty w ogrodach Grand Hotelu), a w latach 1914-15 zajmował, obok Józefa Ozimskiego, stanowisko stałego jej dyrygenta.
Rozwijał także działalność pedagogiczną, prowadząc w latach 1910-15 klasę fortepianu i kompozycji Konserwatorium Warszawskiego.
Jako kompozytor tworzył muzykę operową, kameralną, fortepianową i wokalną. Za twórczość symfoniczną był dwukrotnie nagradzany: w 1910 r. za "Wariacje na własny temat na orkiestrę" i w 1912 r. za Symfonię A-dur. Za najwybitniejsze dzieło Gużewskiego uznawana jest trzyaktowa opera fantastyczna z prologiem "Dziewica lodowców", do której sam napisał wierszowane libretto osnute na motywach bajki Hansa Christiana Andersena. Wszystkie dzieła Gużewskiego pozostały w rękopisach; oprócz libretta do "Dziewicy lodowców" żadne nie zostało wydrukowane. Cały jego dorobek uległ zniszczeniu podczas II wojny światowej: we wrześniu 1939 r. w zbombardowanym przez hitlerowców budynku Filharmonii, w spalonym podczas powstania w 1944 roku gmachu Teatru Wielkiego, a część spłonęła wraz z mieszkaniem pianistki Lucyny Robowskiej (m.in. nuty Koncertu Fortepianowego) i w mieszkaniu córki kompozytora, Hanny Gużewskiej-Jacoby w Warszawie.
[edytuj] Kompozycje
- Symfonia A-dur
- Rapsodia polska na orkiestrę
- Kwartet fortepianowy e-moll
- Wariacje na temat własny
- Sonata na skrzypce i fortepian
- Dwie sonaty fortepianowe
- Dziewica lodowców, 3-aktowa opera z prologiem
- Atlantyda, nieukończona opera, pisana w latach 1913-20
- Kilkanaście pieśni
- Instrumentacja opery komicznej Z. Noskowskiego „Zemsta”, pozostawiona w szkicu fortepianowym
[edytuj] Publikacje
- "Treściwy kurs instrumentacji", Gebethner i Wolf, 1911
- "Artur Schopenhauer w muzyce", Konserwatorium Warszawskie, 1911
