Adolf Szelążek

Adolf Szelążek
Kraj działania	Polska
Data i miejsce urodzenia	1 sierpnia 1865 Stoczek Łukowski
Data i miejsce śmierci	9 lutego 1950 Zamek Bierzgłowski
biskup pomocniczy płocki
Okres sprawowania	1918–1925
biskup diecezjalny łucki
Okres sprawowania	1926–1950
Wyznanie	katolickie
Kościół	łaciński
Prezbiterat	18 maja 1888
Nominacja biskupia	29 lipca 1918
Sakra biskupia	24 listopada 1918
Odznaczenia

Sukcesja apostolska
Data konsekracji	24 listopada 1918
Konsekrator	Antoni Julian Nowowiejski
Konsekrowani biskupi Stanisław Kostka Łukomski 23 maja 1920 Stefan Walczykiewicz 25 listopada 1928

Adolf Piotr Szelążek (ur. 1 sierpnia 1865 w Stoczku Łukowskim, zm. 9 lutego 1950 w Zamku Bierzgłowskim) – polski biskup rzymskokatolicki, biskup pomocniczy płocki w latach 1918–1925, biskup diecezjalny łucki w latach 1926–1950.

Życiorys

Był synem Stanisława i Eleonory z Dobraczyńskich. Ukończył gimnazjum w Siedlcach i seminarium duchowne w Płocku, studiował na Akademii Duchownej w Petersburgu. Święcenia kapłańskie przyjął w 1888 w Płocku. Był profesorem seminarium duchownego w Płocku (w latach 1893–1918) i Petersburgu. W Płocku pracował także przy konsystorzu. Był członkiem kapituły katedralnej, prezesem Towarzystwa Dobroczynności, rektorem seminarium.

29 lipca 1918 został mianowany biskupem pomocniczym diecezji płockiej i biskupem tytularnym Barki. Sakrę biskupią otrzymał 24 listopada 1918. 14 grudnia 1925 został przeniesiony na stolicę biskupią w Łucku. Ingres do katedry odbył 24 lutego 1926. Został mianowany radcą (konsultorem) rzymskiej Kongregacji ds. Kościołów Wschodnich.

W latach 1918–1924 był radcą w Ministerstwie Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego, następnie naczelnikiem wydziału katolickiego i dyrektorem ad personam. W 1920 brał udział w konferencji pokojowej w Rydze jako ekspert ds. majątkowych Kościoła katolickiego. W 1925 współpracował przy zawieraniu konkordatu między Stolicą Apostolską i Rzecząpospolitą Polską jako przedstawiciel Episkopatu Polski.

Latem 1944 (już po zajęciu Wołynia przez Armię Czerwoną) mianował administratorów apostolskich dla dawnych diecezji kamienieckiej i żytomierskiej, którzy wraz z kilkoma jeszcze kapłanami rozpoczęli prace duszpasterską, korzystając z kościołów otwartych podczas niemieckiej okupacji Ukrainy sowieckiej.

Sytuacja ta nie trwała długo. Już w styczniu 1945 po przesunięciu frontu na Zachód został aresztowany przez NKWD. Oprócz niego aresztowani zostali księża kapituły łuckiej (w tym Władysław Bukowiński) i księża pracujący w Żytomierzu – Bronisław Drzepecki i Stanisław Szczypta. Wszyscy zostali oskarżeni o szpiegostwo na rzecz Watykanu. Szelążek był więziony w Kijowie. Po wojnie w 1946 został deportowany z diecezji w granice Polski, ostatnie lata życia spędził w Bierzgłowie koło Torunia. Pochowany został w kościele św. Jakuba w Toruniu.

Czynione są starania, by rozpocząć jego proces beatyfikacyjny.

Publikacje

• De Primatu Romani Pontificis
• De revelatione S. Brigittae
• Nauki apologetyczne dostosowane do potrzeb inteligencji (1901)
• Podręcznik dla wychodźców
• Obrachunek społeczny w palącej sprawie
• Memoriał w sprawie majątków kościelnych.

Odznaczenia

• Wielka Wstęga Orderu Odrodzenia Polski (25 maja 1938 – „za wybitne zasługi na polu pracy społecznej”)

• Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski

Bibliografia

• Nitecki P., Biskupi Kościoła w Polsce w latach 965-1999, Warszawa 2000, ISBN 83-211-1311-7.
• Prokop K.R., Sylwetki biskupów łuckich, Biały Dunajec – Ostróg 2001, ISBN 83-911918-7-7.
• Ksiądz Biskup Adolf Piotr Szelążek. Człowiek, pasterz, założyciel. Materiały z sympozjum z okazji 50 rocznicy śmierci Założyciela Zgromadzenia Sióstr św. Teresy od Dzieciątka Jezus, Toruń 1999.
• Adolf Szelążek w bazie catholic-hierarchy.org (ang.) [dostęp 2011-10-16]

Literatura uzupełniająca

• Polski Słownik Biograficzny, t. 47, Polska Akademia Nauk i Polska Akademia Umiejętności – Instytut Historii PAN im. Tadeusza Manteuffla, Warszawa – Kraków 2011, ISBN 9788388909931, s. 622–627.

Poprzednik Ignacy Dubowski

Biskup diecezjalny łucki 1926–1950

Następca Marcjan Trofimiak