Aglomeracja gdańska
Aglomeracja gdańska (aglomeracja Trójmiasta[1][2], czasami nazywana aglomeracją Zatoki Gdańskiej[potrzebne źródło]) – aglomeracja obszar na północy Polski nad Zatoką Gdańską. Tworzy go Gdańsk, Gdynia, Sopot (Trójmiasto) oraz miejscowości od Tczewa do Wejherowa i Władysławowa.
W zależności od koncepcji i przyjętych kryteriów delimitacji obszarów liczba ludności zamieszkującej aglomerację wynosi od ponad 993 tys. do 1,25 mln osób. Wg koncepcji przedstawiających zakres obszarowy aglomeracja obejmuje powierzchnię od 2161,8 do 3719 km².
Miasta zaliczane do aglomeracji gdańskiej: Gdańsk, Gdynia, Hel, Jastarnia, Kartuzy, Pruszcz Gdański, Reda, Rumia, Tczew, Sopot, Wejherowo, Żukowo.
Spis treści |
[edytuj] Koncepcje aglomeracji gdańskiej
[edytuj] Aglomeracja wg P.Swianiewicza i U.Klimskiej
W 2005 r. Paweł Swianiewicz oraz Urszula Klimska wyznaczyli obszar aglomeracji z miastami centralnymi: Gdańsk, Sopot, Gdynia oraz przyległych 28 gmin. Obszar ten w 2002 r. zamieszkiwało 1,21 mln osób. Przy wyznaczaniu aglomeracji przeprowadzono delimitację obszarów przyległych, uwzględniając saldo migracji w latach 1998–2002, gęstość zaludnienia (w 2002 r.), współczynnik zatrudnienia związany z natężeniem dojazdów[3].
| Gmina | Liczba ludności (2010-12-31[4]) [osób] | Powierzchnia (2011-01-01[5]) [km²] | Gęstość zaludnienia [osób/km²] |
|---|---|---|---|
| Gdańsk | 456967 | 261,96 | 1744,42 |
| Gdynia | 247324 | 135,14 | 1830,13 |
| Sopot | 38141 | 17,28 | 2207,23 |
| gm. Cedry Wielkie | 6470 | 124,27 | 52,06 |
| gm. Gniew | 15497 | 194,12 | 79,83 |
| gm. Kolbudy | 14019 | 82,66 | 169,60 |
| gm. Kosakowo | 9710 | 50,14 | 193,66 |
| gm. Luzino | 14116 | 111,47 | 126,63 |
| gm. Kartuzy | 32189 | 206,45 | 155,92 |
| Krynica Morska | 1361 | 116,01 | 11,73 |
| gm. Nowy Dwór Gdański | 17843 | 213,20 | 83,69 |
| gm. Pelplin | 16675 | 141,02 | 118,25 |
| gm. Puck | 23800 | 237,38 | 100,26 |
| Pruszcz Gdański | 26834 | 16,47 | 1629,27 |
| gm. Pruszcz Gdański | 20486 | 143,80 | 142,46 |
| gm. Przodkowo | 7627 | 85,18 | 89,54 |
| gm. Przywidz | 5331 | 129,34 | 41,22 |
| gm. Pszczółki | 8473 | 50,12 | 169,05 |
| Reda | 20959 | 30,92 | 677,85 |
| Rumia | 46107 | 30,10 | 1531,79 |
| gm. Stegna | 9695 | 170,09 | 57,00 |
| gm. Stężyca | 5308 | 116,04 | 45,74 |
| gm. Somonino | 9725 | 112,11 | 86,75 |
| gm. Subkowy | 5388 | 77,80 | 69,25 |
| gm. Szemud | 14722 | 176,91 | 83,22 |
| gm. Sztutowo | 3582 | 111,53 | 32,12 |
| Tczew | 60152 | 22,38 | 2687,76 |
| gm. Tczew | 12261 | 170,60 | 71,87 |
| Wejherowo | 47794 | 25,53 | 1872,07 |
| gm. Wejherowo | 21654 | 194,25 | 111,47 |
| gm. Żukowo | 29643 | 164,04 | 180,71 |
| Razem (aglomeracja) | 1249853 | 3718,31 | 336,13 |
[edytuj] Aglomeracja wg urzędu marszałkowskiego
W 2009 r. Departament Rozwoju Regionalnego i Przestrzennego Urzędu Marszałkowskiego Województwa Pomorskiego opracował Plan zagospodarowania przestrzennego województwa pomorskiego, gdzie scharakteryzował aglomerację Trójmiasta i dokonał delimitacji jego obszaru. Wg urzędu marszałkowskiego aglomerację obejmują 3 miasta na prawach powiatu: Gdańsk, Gdynia, Sopot oraz 27 gmin. Przy przeprowadzaniu delimitacji brano pod uwagę m.in. aspekty przestrzenne, uwarunkowania społeczno-gospodarcze, prawno-polityczne, ekologiczne, funkcjonalno-techniczne, ekonomiczne. W wyznaczonym obszarze wyróżniono podstawowe elementy składowe jego struktury oraz rozpatrzono powiązania wewnętrzne i zewnętrzne[2].
| Gmina | Liczba ludności (2010-12-31[4]) [osób] | Powierzchnia (2011-01-01[5]) [km²] | Gęstość zaludnienia [osób/km²] |
|---|---|---|---|
| Gdańsk | 456967 | 261,96 | 1744,42 |
| Gdynia | 247324 | 135,14 | 1830,13 |
| Sopot | 38141 | 17,28 | 2207,23 |
| gm. Cedry Wielkie | 6470 | 124,27 | 52,06 |
| Hel | 3720 | 21,72 | 171,27 |
| Jastarnia | 3911 | 7,80 | 501,41 |
| gm. Kartuzy | 32189 | 206,45 | 155,92 |
| gm. Kolbudy | 14019 | 82,66 | 169,60 |
| gm. Kosakowo | 9710 | 50,14 | 193,66 |
| gm. Luzino | 14116 | 111,47 | 126,63 |
| Puck | 11249 | 4,79 | 2348,43 |
| gm. Puck | 23800 | 237,38 | 100,26 |
| Pruszcz Gdański | 26834 | 16,47 | 1629,27 |
| gm. Pruszcz Gdański | 20486 | 143,80 | 142,46 |
| gm. Przodkowo | 7627 | 85,18 | 89,54 |
| gm. Przywidz | 5331 | 129,34 | 41,22 |
| gm. Pszczółki | 8473 | 50,12 | 169,05 |
| Reda | 20959 | 30,92 | 677,85 |
| Rumia | 46107 | 30,10 | 1531,79 |
| gm. Stegna | 9695 | 170,09 | 57,00 |
| gm. Somonino | 9725 | 112,11 | 86,75 |
| gm. Suchy Dąb | 4034 | 84,51 | 47,73 |
| gm. Szemud | 14722 | 176,91 | 83,22 |
| Tczew | 60152 | 22,38 | 2687,76 |
| gm. Tczew | 12261 | 170,60 | 71,87 |
| gm. Trąbki Wielkie | 10063 | 162,58 | 61,90 |
| Wejherowo | 47794 | 25,53 | 1872,07 |
| gm. Wejherowo | 21654 | 194,25 | 111,47 |
| Władysławowo | 15111 | 39,22 | 385,29 |
| gm. Żukowo | 29643 | 164,04 | 180,71 |
| Razem (aglomeracja) | 1232287 | 3069,21 | 401,50 |
| Teren | 1999 | % | 2004 | % | 2009 | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Trójmiasto | 760 210 | 64,12 | 752 943 | 62,72 | 742 910 | 60,66 |
| inne miasta aglomeracji | 241 902 | 20,40 | 246 581 | 20,54 | 255 103 | 20,83 |
| tereny wiejskie | 183 438 | 15,48 | 200 985 | 16,74 | 226 774 | 18,51 |
| Aglomeracja gdańska | 1 185 550 | 100,00 | 1 200 509 | 100,00 | 1 224 787 | 100,00 |
[edytuj] Aglomeracja wg J.Paryska
W 2008 r. Jerzy Jan Parysek przedstawił, że głównym ośrodkiem aglomeracji jest Gdańsk, które funkcje uzupełnia zwłaszcza Gdynia. Do innych ośrodków aglomeracji należą: Sopot, Wejherowo, Reda, Rumia, Pruszcz Gdański Gdański. Określił, że aglomeracja stanowi policentryczny układ przestrzenno-funkcjonalny który zamieszkuje ponad 1 mln osób[1].
[edytuj] Inne koncepcje
Inne koncepcje podające liczbę mieszkańców aglomeracji, obszaru funkcjonalnego, zespołu miejskiego:
- wg programu ESPON obszar funkcjonalny Gdańska (FUA, ang. Functional Urban Area) w 2002 r. zamieszkiwało 993 tys. osób[7].
- wg Eurostat w 2001 r. (LUZ Gdańsk, ang. Larger Urban Zone) – 1 097 654 mieszkańców i obszar 3457,32 km²[8][9], które dane przyjął też T. Markowski[10],
- wg Eurostat w 2004 r. (LUZ Gdańsk, ang. Larger Urban Zone) – 1 105 203 mieszkańców i obszar 3457,32 km²[9][8],
[edytuj] Zobacz też
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 Jerzy Jan Parysek: Aglomeracje miejskie w Polsce oraz problemy ich funkcjonowania i rozwoju. W: Wybrane problemy rozwoju i rewitalizacji miast: aspekty poznawcze i praktyczne. Poznań: Bogucki Wydawnictwo Naukowe, IGSEiGP UAM, 2008, s. 35, 36, seria: Rozwój Regionalny i Polityka Regionalna nr 5. ISBN 978-83-61320-33-3.
- ↑ 2,0 2,1 2,2 Plan zagospodarowania przestrzennego województwa pomorskiego. Gdańsk, 2009-10, s. 144 (Załącznik do Uchwały Nr 1004/XXXIX/09 Sejmiku Województwa Pomorskiego z dnia 26 października 2009 r.; Dz. Urz. Pomorskiego z 2009 r., Nr 172, poz. 3361)
- ↑ Paweł Swianiewicz, Urszula Klimska. Społeczne i polityczne zróżnicowanie aglomeracji w Polsce – waniliowe centrum, mozaika przedmieść. „Prace i Studia Geograficzne”. 35, s. 51, 53-56, 2005. Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego. ISSN 0208-4589.
- ↑ 4,0 4,1 Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 31 XII 2010 r.). Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2011-06-10. ISSN 1734-6118.
- ↑ 5,0 5,1 Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2011 r.. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2011-08-10. ISSN 1505-5507.
- ↑ Bank danych regionalnych GUS
- ↑ ESPON project 1.4.3 Study on Urban Functions (Final Report). Luxembourg: The ESPON Monitoring Committee, 2007-03, s. 94. ISBN 2-9600467-2-2.
- ↑ 8,0 8,1 Urban Audit: Data that can be accessed: LUZ Gdansk. Eurostat. [dostęp 2011-07-24].
- ↑ 9,0 9,1 Urban Audit: City Profiles: Gdansk. Eurostat. [dostęp 2011-07-24].
- ↑ Dane na koniec roku 2001 na podstawie (PDF)Tadeusz Markowski: Funkcje Metropolitalne Pięciu Stolic Województw Wschodnich. [dostęp 2009-03-08]. s. 330.
