Ahmad Szah Masud
Masud Ahmad Szah (pers. احمد شاه مسعود ur. 1 września 1953 r. w Jangalak, prowincja Kapisa, zm. 9 września 2001 r.) – wybitny afgański dowódca wojskowy i polityk, zwany Lwem Pandższiru, z pochodzenia Tadżyk. Syn oficera królewskiej armii afgańskiej.
W pierwszej połowie lat 70. studiował na politechnice w Kabulu, gdzie związał się z młodymi rewolucjonistami muzułmańskimi. Po przewrocie komunistycznym w Afganistanie był jednym z komendantów partyzanckich, dowodzący siłami mudżahedinów w dolinie Pandższeru w czasie wojny afgańskiej. Wsławił się bohaterską postawą podczas obrony doliny przed wojskami rządowymi i radzieckimi, wykazując się nieprzeciętnymi zdolnościami dowódczymi i cechami charakteru, co przysporzyło mu przydomek Lwa Pandższiru. Należał do Stowarzyszenia Muzułmańskiego, pozostając pod duchowym i politycznym wpływem Burhanuddina Rabbaniego. W 1992 r. dowodził wojskami mudżahedinów, które zajęły Kabul.
Minister obrony oraz wiceprezydent kraju w rządzie Rabbaniego. Zwolennik liberalnego kursu politycznego i demokratycznego państwa opartego na fundamencie islamskim.
Od 1994 r. walczył na terenie Afganistanu przeciw talibom, a po utracie Kabulu i opanowania większości kraju przez nich, został w 1996 r. dowódcą wojskowym Sojuszu Północnego, broniącego ostatniego wolnego terytorium w północno-wschodniej części kraju. Sprawcami jego zabójstwa w 2001 r. było dwóch Arabów podających się za dziennikarzy. Ładunek wybuchowy ukryli w kamerze. O zlecenie zamachu oskarżana jest Al-Kaida, która 2 dni później przeprowadziła ataki na World Trade Center i Pentagon. Niektóre tropy wskazują też na rosyjskie lub pakistańskie służby specjalne. Masud został pochowany w dolinie Pandższeru na wzgórzu obok rodzinnej wsi[1].
Przypisy
- ↑ Afgańcy. Ostatnia wojna imperium, Społeczny Instytut Wydawniczy Znak, 2012, s. 346.
[edytuj] Bibliografia
- Brak autora, Masud nie żyje, www.wprost.pl, komunikat z 14 września 2001 r.
- Wojciech Jagielski, Pięć lat temu zginął Ahmed Szah Massud, www.gazetawyborcza.pl, ostatnia aktualizacja z 10 września 2006 r.
- Brak autora, Piąta rocznica śmierci afgańskiego bohatera narodowego Ahmada Szaha Massuda, www.arabia.pl, artykuł z 16 października 2006 r.
- Waldemar Porębny, Masud Ahmad Szah, www.sycowice.net, notka z 7 lutego 2010 r.
- http://portalwiedzy.onet.pl/123316,,,,masud_ahmad_szah,haslo.html
- Polskojęzyczna strona internetowa poświęcona A. S. Masudowi (częściowo dostępna)
