Ahmed Hassan Zewail (arab. أحمد حسن زويل ur. 26 lutego 1946 w Damanhur) – amerykański chemik pochodzenia egipskiego, laureat Nagrody Nobla z chemii w 1999 za prace z dziedziny femtochemii za badania z zastosowaniem ultraszybkich metod laserowych.
Jest profesorem California Institute of Technology w Pasadenie.
Prowadzi badania nad przejściowymi stanami reakcji chemicznych przy użyciu spektroskopii femtosekundowej, w których wykazał, iż odpowiednie wykorzystanie lasera femtosekundowego pozwala na precyzyjne śledzenie ruchów atomów tworzących molekułę w czasie trwania reakcji chemicznej.
Profesor Zewail otrzymał Nagrodę Nobla za "badania nad stanami przejściowymi reakcji chemicznych przy użyciu spektroskopii femtosekundowej". Oznacza to obserwowanie ruchów atomów w cząsteczkach w świetle krótkich błysków lasera.
[edytuj] Bibliografia
|
Laureaci Nagrody Nobla w dziedzinie chemii |
|
1901: van 't Hoff • 1902: Fischer • 1903: Arrhenius • 1904: Ramsay • 1905: Baeyer • 1906: Moissan • 1907: Buchner • 1908: Rutherford • 1909: Ostwald • 1910: Wallach • 1911: Skłodowska-Curie • 1912: Grignard, Sabatier • 1913: Werner • 1914: Richards • 1915: Willstätter • 1918: Haber • 1920: Nernst • 1921: Soddy • 1922: Aston • 1923: Pregl • 1925: Zsigmondy • 1926: Svedberg • 1927: Wieland • 1928: Windaus • 1929: Harden, von Euler-Chelpin • 1930: Fischer • 1931: Bosch, Bergius • 1932: Langmuir • 1934: Urey • 1935: F. Joliot-Curie, I. Joliot-Curie • 1936: Debye • 1937: Haworth, Karrer • 1938: Kuhn • 1939: Butenandt, Ružička • 1943: de Hevesy • 1944: Hahn • 1945: Virtanen • 1946: Sumner, Northrop, Stanley • 1947: Robinson • 1948: Tiselius • 1949: Giauque • 1950: Diels, Alder • 1951: McMillan, Seaborg • 1952: Martin, Synge • 1953: Staudinger • 1954: Pauling • 1955: du Vigneaud • 1956: Hinshelwood, Siemionow • 1957: Todd • 1958: Sanger • 1959: Heyrovský • 1960: Libby • 1961: Calvin • 1962: Perutz, Kendrew • 1963: Ziegler, Natta • 1964: Hodgkin • 1965: Woodward • 1966: Mulliken • 1967: Eigen, Norrish, Porter • 1968: Onsager • 1969: Barton, Hassel • 1970: Leloir • 1971: Herzberg • 1972: Anfinsen, Moore, Stein • 1973: Fischer, Wilkinson • 1974: Flory • 1975: Cornforth, Prelog • 1976: Lipscomb • 1977: Prigogine • 1978: Mitchell • 1979: Brown, Wittig • 1980: Berg, Gilbert, Sanger • 1981: Fukui, Hoffmann • 1982: Klug • 1983: Taube • 1984: Merrifield • 1985: Hauptman, Karle • 1986: Herschbach, Lee, Polanyi • 1987: Cram, Lehn, Pedersen • 1988: Deisenhofer, Huber, Michel • 1989: Altman, Cech • 1990: Corey • 1991: Ernst • 1992: Marcus • 1993: Mullis, Smith • 1994: Olah • 1995: Crutzen, Molina, Rowland • 1996: Curl Jr., Kroto, Smalley • 1997: Boyer, Walker, Skou • 1998: Kohn, Pople • 1999: Zewail • 2000: Heeger, MacDiarmid, Shirakawa • 2001: Knowles, Noyori, Sharpless • 2002: Wüthrich, Fenn, Tanaka • 2003: Agre, MacKinnon • 2004: Ciechanover, Hershko, Rose • 2005: Chauvin, Grubbs, Schrock • 2006: Kornberg • 2007: Ertl • 2008: Shimomura, Chalfie, Tsien • 2009: Ramakrishnan, Steitz, Yonath • 2010: Heck, Negishi, Suzuki • 2011: Szechtman
|
 |
|
|
Laureaci Nagrody Wolfa w chemii |
|
| Chemia |
• 1978 Carl Djerassi • 1979 Herman Mark • 1980 Henry Eyring • 1981 Joseph Chatt • 1982 John C. Polanyi, George C. Pimentel • 1983/4 Herbert S. Gutowsky, Harden M. McConnell, John A. Waugh • 1984/5 Rudolph A. Marcus • 1986 Elias James Corey, Albert Eschenmoser • 1987 Sir David C. Phillips, David M. Blow • 1988 Joshua Jortner, Raphael David Levine • 1989 Duilio Arigoni, Alan R. Battersby • 1990 nie przyznano • 1991 Richard R. Ernst, Alexander Pines • 1992 John A. Pople • 1993 Ahmed H. Zewail • 1994 Richard A. Lerner, Peter Schultz • 1995 Gilbert Stork, Samuel J. Danishefsky • 1996 nie przyznano • 1998 Gerhard Ertl, Gabor A. Somorjai • 1999 Raymond U. Lemieux • 2000 F. Albert Cotton • 2001 Henri B. Kagan, Ryōji Noyori, Barry Sharpless • 2002/3 nie przyznano • 2004 Harry B. Gray • 2005 Richard N. Zare • 2006/7 Ada Yonath, George Feher • 2008 William Moerner, Allen Bard • 2011 Stuart A. Rice, Ching W. Tang, Krzysztof Matyjaszewski
|
|
Multimedia w Wikimedia Commons
