Akademia Połocka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, szukaj

Spis treści

Akademia Połocka – Uniwersytet w Połocku istniejący w latach 1812–1820.

[edytuj] Dzieje Uniwersytetu

Po odzyskaniu Połocka przez króla Stefana Batorego polski monarcha założył w Połocku wzorem Wilna w roku 1580 Kolegium Jezuickie, którego pierwszym rektorem został ks. Piotr Skarga. Kiedy Kresy w wyniku rozbiorów Polski znalazły się w granicach Rosji, doszło do konfliktu między Uniwersytetem Wileńskim a Kolegium w Połocku na tle reformy oświaty. Jezuici odrzucili żądania Uniwersytetu Wileńskiego, a efektem sporu było przekształcenie Kolegium w Akademię na prawach Uniwersytetu.

Otwarcie poprzedził ukaz carski Aleksandra I z 2/15 stycznia 1812 roku, ogłoszony w Połocku w języku polskim i rosyjskim w dniu 15/28 czerwca 1812 roku. Akademię Połocką zamknięto w 1820 roku w następstwie kasacji Towarzystwa Jezusowego i wypędzenia jezuitów z zaboru rosyjskiego. Akademię zamknięto w 1820 roku, a kadra profesorska rozjechała się po świecie. I tak filozof i profesor Akademii, Wincenty Buczyński wykładał na Uniwersytecie w Louvain, a Franciszek Dzierożyński utworzył sieć szkół katolickich w USA. W roku zamknięcia Akademia liczyła około 700 studentów i 30 profesorów, w szkołach jej podległych – ok. 2300 uczniów.

Duchowym spadkobiercą Akademii Połockiej jest Bobolanum w Warszawie, część Papieskiego Wydziału Teologicznego (PWT), który składa się z dwóch Sekcji: św. Andrzeja Boboli (Bobolanum) i św. Jana Chrzciciela. W obowiązujących obecnie statutach wspomina się o tym, że Bobolanum „posiada historyczne powiązania z Akademią Połocką założoną przez zakon Towarzystwa Jezusowego i rząd rosyjski w 1812 roku”. W kościele połockim złożono trumnę św. Andrzeja Boboli, patrona Bobolanum i od 16 maja 2002 roku Patrona Polski. Relikwie Męczennika pozostały w Połocku (do 1922 roku), zaś jezuici z Akademii musieli opuścić miasto w roku 1820: po wypędzeniu z zaboru rosyjskiego przybyli do Małopolski (wówczas Galicja pod zaborem austriackim), gdzie w końcu studium teologiczne znalazło siedzibę w Krakowie.

[edytuj] Struktura uczelni

Akademia Połocka miała 3 wydziały: teologii, filozofii oraz nauk wyzwolonych i filologii klasycznej i współczesnej. W krótkim okresie działalności Akademia nadała ponad 100 tytułów doktora teologii i obojga praw. Cieszyła się na Kresach wielką popularnością, konkurując z Uniwersytetem Wileńskim także doskonałą i międzynarodową kadrą profesorską. Uczelnia miała bogatą bibliotekę (zagrabioną i wywiezioną do Petersburga po wypędzeniu jezuitów z Akademii), doskonale wyposażone pracownie naukowe, drukarnię oraz wydawała własne pismo, Miesięcznik Połocki. Akademia sprawowała nadzór nad placówkami w Czeczersku, Dźwińsku, Mohylewie, Mścisławiu, Orszy i Witebsku.

[edytuj] Polscy rektorzy

Antoni Lustyg 1812–1814
Alojzy Landes 1814–1817
Rajmund Brzozowski 1817–1820

[edytuj] Profesorowie i wykładowcy 1812–1820

[edytuj] Słynni polscy studenci

Na Akademii Połockiej studiowali między innymi: pisarz Jan Barszczewski, filozof Anioł Dowgird, późniejszy arcybiskup, Antoni Fijałkowski, archeolodzy: Justyn Karnicki i Marcin Łaski, historyk Konstanty Tyszkiewicz i malarz Walenty Wańkowicz.

[edytuj] Bibliografia

  • Józef Brown: Biblioteka pisarzów Asystencji Polskiej Towarzystwa Jezusowego, 1862
  • Jan Marek Giżycki: Materyały do dziejów Akademii Połockiej i szkół od niej zależnych, 1905
  • Zygmunt Chełmicki i inni: Podręczna Encyklopedia Kościelna, Warszawa 1916
  • Teofil Bzowski, Kazimierz Drzymała: Wspomnienia naszych zmarłych 1820–1982, Kraków 1982
Źródło „http://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Akademia_Połocka&oldid=30937704”
Osobiste
Przestrzenie nazw

Warianty
Działania
Nawigacja
Dla czytelników
Dla wikipedystów
Narzędzia
Drukuj lub eksportuj

Polecamy: Pozycjonowanie, wózki dziecięce, Kino domowe, Viagra, Kredyty