Alan Shepard

Alan Bartlett Shepard
Data i miejsce urodzenia	18 listopada 1923 Derry, Stany Zjednoczone
Data i miejsce śmierci	21 lipca 1998 Monterey, Stany Zjednoczone
Multimedia w Wikimedia Commons

Alan Shepard na pokładzie lotniskowca USS Lake Champlain po zakończonej misji

Alan Bartlett Shepard, Jr. (ur. 18 listopada 1923 w Derry, stan New Hampshire, zm. 21 lipca 1998 w Monterey, stan Kalifornia) – pierwszy amerykański astronauta.

Był jednym z siedmiu wybranych do programu Mercury w kwietniu 1959. 5 maja 1961 rakieta Redstone wyniosła pojazd Freedom 7 z Shepardem na pokładzie na suborbitalną wysokość 116 mil. Miał pilotować pojazd Freedom 7-II w ramach misji Merkury 10, planowanej na trzy dni w październiku 1963 r., odwołanej 13 czerwca 1963 r.

Na krótko przed startem misji Mercury 3 (Freedom 7) miał powiedzieć: Please, dear God, don't let me fuck up.

Po odwołaniu misji Mercury 10, Shepard został wyznaczony jako pilot dowodzący do pierwszej załogowej misji Gemini. Jako drugi pilot miał lecieć Thomas Stafford. Kiedy Shepard zachorował i utracił zdolność do lotów, misję przejęli Virgil Grissom i John Young.

Na początku 1964 roku u Sheparda stwierdzono chorobę Meniere'a, powodującą narastanie ciśnienia w uchu wewnętrznym. Powoduje ona skrajną nadwrażliwość zmysłu równowagi, a w konsekwencji dezorientację i mdłości. Choroba była przyczyną wykluczenia go z lotów przez resztę lat 60. XX wieku.

Jeszcze w 1963 roku został mianowany dyrektorem Biura Astronautów (Chief of the Astronaut Office), do jego obowiązków należały:

• nadzór koordynacji, planowania i kontroli wszystkich czynności związanych z astronautami NASA, w tym przygotowanie i wdrożenie programów treningu, zapewniających gotowość personelu naziemnego i pilotów w ramach misji załogowych
• zbieranie ocen pilotów dotyczących projektów, konstrukcji i działania podsystemów w statkach kosmicznych oraz oprzyrządowania naziemnego
• tworzenie jakościowych ocen naukowych i inżynierskich, wspomagających ogólne planowanie misji, formułowanie procedur operacyjnych, wybór i prowadzenie poszczególnych eksperymentów dla każdego lotu.

Zdolność do lotów odzyskał po operacji korygującej, w maju 1969. Użyta została niewiele wcześniej opracowana metoda leczenia choroby Meniere'a.

W wieku 47 lat, jako najstarszy astronauta w ówczesnym programie, Shepard po raz drugi wziął udział w locie kosmicznym, jako dowódca statku Apollo 14. Lot trwał od 31 stycznia do 9 lutego 1971. Jego partnerami w tej trzeciej wizycie człowieka na Księżycu byli Stuart Roosa – pilot modułu dowodzenia i pilot lądownika Edgar Mitchell. Shepard i Mitchell po wylądowaniu modułem Antares na Księżycu, uruchomili wiele urządzeń pomiarowych, wykonali zbiór doświadczeń i zebrali około 45 kg próbek z powierzchni. Inne osiągnięcia Apollo 14 to:

• pierwsze użycie samobieżnego transportera sprzętu
• wprowadzenie największej masy na orbitę Księżyca
• najdłuższy czas przebywania na powierzchni lunarnej (33 godziny)
• najdłuższy czas spaceru w skafandrach po Księżycu (9 godzin 17 minut)
• pierwsze użycie technik szybkiego łączenia statków na orbicie Księżyca
• pierwsze użycie telewizji kolorowej na powierzchni Księżyca
• pierwszy z długich programów naukowych na orbicie Księżyca, przeprowadzony w czasie kiedy moduł lądownika był oddzielony od modułu dowodzenia.
• pierwsza gra w golfa w przestrzeni kosmicznej (na Księżycu)

Umarł na białaczkę w wieku 74 lat w pobliżu swojego domu w Pebble Beach w Kalifornii. Jego żona zmarła pięć tygodni później. Małżeństwem byli 53 lata.

Zobacz też

• USNS "Alan Shepard" (T-AKE-3)
• Grupy i oddziały astronautów
• Alfabetyczna lista astronautów i kosmonautów
• Lista pierwszych astronautów według narodowości

Linki zewnętrzne

• Biogram na stronie Spacefacts (strona w języku angielskim).