Albania Kaukaska
Albania Kaukaska (orm. Աղվանք Aghvank[1][2], az. Qafqaz Albaniyası, part.: Ardhan, pahl.: Arran[3], arab.: Al Ran[1][3], gr.: Ἀλβανία[2]) - państwo historyczne, królestwo istniające w starożytności na terenie obecnego Azerbejdżanu i południowej części Dagestanu. Jego nazwa, "Albania", jest pochodzenia grecko-łacińskiego i oznacza w tych językach "górzysty kraj"[2]. Według Pliniusza stolicą królestwa była Qəbələ[4], obecnie pozostały po niej ruiny oraz nazwa jednego z rejonów administracyjnych Azerbejdżanu: Quabala. Strabon opisywał, że zamieszkują to królestwo ludy posługujące się 26 językami. Według Roberta Hewsena były to ludy ibero-kaukaskie, niespokrewnione z Indoeuropejczykami[5].
Królestwo powstało w II wieku p.n.e.. W 65 n.e. próbowali je podbić Rzymianie, zakusy te jednakże odparto, zadając najeźdźcom duże straty[6]. Przez pewien okres Albania była sojuszniczką Rzymu w jego starciach m.in. z Partami. W latach 252-253 kraj został podbity przez Sasanidów, stając się jedną z satrapii (satrapia Albanii)[7]. W 387 dokonano podziału Albanii między Sasanidów, a Bizancjum[4]. W 451 miało miejsce nieudane powstanie przeciwko Persji. W 504 roku cała Albania została podbita przez Sabirów lub Chazarów, a następnie odbita przez szacha Kawada. Chazarowie zajęli ją ponownie w 552 roku i równie szybko utracili na rzecz Persów[8]. W połowie VII wieku przeszła pod panowanie arabskie, od tej pory nie używano już tej nazwy w kontekście regionu czy jednostki politycznej, nowi władcy zjednoczyli kraj z Armenią[7].
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 V. Minorsky. Caucasica IV. Bulletin of the School of Oriental and African Studies, University of London, Vol. 15, No. 3. (1953), p. 504
- ↑ 2,0 2,1 2,2 James Stuart Olson. An Ethnohistorical Dictionary of the Russian and Soviet Empires. ISBN 0-313-27497-5
- ↑ 3,0 3,1 C. E. Bosworth: ARRĀN (ang.). Encyclopædia Iranica. [dostęp 12 października 2010].
- ↑ 4,0 4,1 M. L. Chaumont: ALBANIA (ang.). Encyclopædia Iranica. [dostęp 12 października 2010].
- ↑ Robert H. Hewsen. "Ethno-History and the Armenian Influence upon the Caucasian Albanians," in: Samuelian, Thomas J. (Hg.), Classical Armenian Culture. Influences and Creativity, Chicago: 1982, 27-40.
- ↑ Plutarch, The Parallel Lives. Pompey, 35
- ↑ 7,0 7,1 Ph. Gignoux: ANĒRĀN (ang.). Encyclopædia Iranica. [dostęp 12 października 2010].
- ↑ Jerzy Strzelczyk: Zapomniane narody Europy. Wrocław: Ossolineum, 2006, s. 192-193. ISBN 978-83-04-04769-3.
