Alberto Giacometti
 |
Ten artykuł od 2008-01 wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji. Informacje nieweryfikowalne mogą zostać zakwestionowane i usunięte. Aby uczynić artykuł weryfikowalnym, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach. |
| Alberto Giacometti | |
| Data i miejsce urodzenia | 10 października 1901 Borgonovo, Stampa  Szwajcaria |
| Data i miejsce śmierci | 11 stycznia 1966 Chur, Gryzonia Szwajcaria |
| Dziedzina sztuki | malarstwo, rzeźba, rysunek |
| Styl | kubizm, surrealizm, ekspresjonizm |
| Ważne dzieła | Zawieszona kula (1930), Pałac o czwartej rano (1932), Niewidzialny przedmiot (1934–1935), Przedmiot nieprzyjemny (1931), Las (1950), Idący człowiek (1961) |
Alberto Giacometti (ur. 10 października 1901 w miejscowości Borgonovo, obecnie część miasta Stampa, zm. 11 stycznia 1966 w Chur) – szwajcarski rzeźbiarz i malarz surrealistyczny.
[edytuj] Życiorys
Alberto Giacometti urodził się w miejscowości Borgonovo, w dolinie Bregaglia, w Szwajcarii. Jego rodzina wywodziła się ze środkowej Italii.
W 1922 roku Giacometti pojechał do Paryża, gdzie przez kilka lat pracował pod kierunkiem Antoine Bourdelle’a. Zafascynowany sztuką sumeryjską i statuami z Wyspy Wielkanocnej kopiuje motyw głowy i sylwetki, poświęca wiele też uwagi sztuce egipskiej. Pochodzące z tego okresu studium czaszki, portrety i autoportrety, bliskie są kubizmowi: to zaznaczone prostymi kreskami płaty, powierzchnie, płaszczyzny wyznaczające ludzki wizerunek. W 1929 roku artysta notuje: Możemy porównać świat do kryształowego bloku o niezliczonych ścianach. Pałac o czwartej rano (1932), przedstawiający przezroczystą strukturę (w której artysta umieścił szkielet ptaka, enigmatyczną sylwetkę i klatkę) oraz martwe natury z pierwszej połowy lat 30. (nieliczne posłużyły, wyjątkowo, do realizacji rzeźb) naznaczone są bliską surrealizmowi tajemniczością i oniryzmem. Giacometti powrócił jednak szybko do seansów z modelem, do nurtującej go przez całe życie kwestii odzwierciedlenia rzeczywistości – portretowanej osoby, przedmiotu, pejzażu – w jej jak najwierniejszej formie.
Giacometti spędził prawie całą II wojnę w Genewie nie przestając rysować i rzeźbić. Gdy opuszczał miasto, wszystkie rzeźby były tak małych rozmiarów, ze zdołały się zmieścić w niewielkim pudełku. W tym dramatycznym momencie sylwetce ludzkiej grozi utrata wszelkiej substancji. Wydłużone, wydawałoby się do granic możliwości, figury stojących kobiet i maszerujących mężczyzn, jakie artysta zaczął tworzyć po powrocie do Paryża, nigdy nie znalazły się całkowicie poza zasięgiem tej groźby dematerializacji. W rysunku sylwetka także zmienia swój charakter. Uliczni przechodnie to grupa cieni o częściowo wydłużonych, częściowo zamazanych kształtach. Pejzaż staje się ulotny, zasugerowany jedynie.
W ostatnich latach, rysunek zdominuje gęsta, skłębiona kreska, w której z trudem nieraz rozpoznajemy rysy portretowanej twarzy. Kipiące, cyrkularne linie koncentrują się wokół oczu, ośrodka życia, energii. Stabilności i trwałości Giacometti przeciwstawia ruch i zmienność, pewności – niepokój. Zawsze po to jednak by z chaosu mógł się wyłonić wizerunek człowieka.
W 1962 został nagrodzony na festiwalu Biennale w Wenecji.
[edytuj] Dzieła
Niektóre prace to:
- Zawieszona kula (1930),
- Pałac o czwartej rano (1932),
- Niewidzialny przedmiot (1934–1935),
- Przedmiot nieprzyjemny (1931),
- Las (1950),
- Idący człowiek (1961).
[edytuj] Bibliografia
- Alberto Giacometti i jego rzeczywistość (Marek Kędzierski) (pol.)
- Alberto Giacometti - chronology (MoMA) (ang.)
