Aleksander Ford
| Aleksander Ford | |
| Prawdziwe imię i nazwisko | Mosze Lifszyc |
| Data i miejsce urodzenia | 24 listopada 1908 Kijów |
| Data i miejsce śmierci | 4 kwietnia 1980 Naples (Floryda) |
| Zawód | filmowiec |
| Lata aktywności | 1945–1964 |
| Odznaczenia | |
  |
|
Aleksander Ford (ur. 24 listopada 1908 w Kijowie, zm. 4 kwietnia 1980 w Naples na Florydzie) – polski reżyser filmowy i scenarzysta.
Spis treści |
[edytuj] Biografia
Urodził się w Kijowie w rodzinie żydowskiej[1], jako Mosze Lifszyc. Studiował historię sztuki na Uniwersytecie Warszawskim. Pierwsze filmy tworzył już w czasie studiów, były to filmy krótkometrażowe o tematyce społecznej: Nad ranem i Tętno polskiego Manchesteru (1929). Zrealizował je dla Stowarzyszenia Miłośników Filmu Artystycznego Start, którego był współzałożycielem. Pierwszy film fabularny, Mascotte, wyreżyserował w 1930.
W czasie II wojny światowej, w latach 1940–1943, kręcił filmy szkoleniowe dla Armii Czerwonej. Później był kierownikiem Czołówki Filmowej przy I Dywizji Piechoty im. Tadeusza Kościuszki, tworząc szereg filmów dokumentalnych, m.in. pierwszy w powojennej Polsce film dokumentalny Majdanek – cmentarzysko Europy. W 1945 został dyrektorem przedsiębiorstwa Film Polski (zrezygnował z tego stanowiska w 1947). W latach 1948–1968 był wykładowcą w łódzkiej Szkole Filmowej – jego uczniami byli m.in. Andrzej Wajda i Roman Polański. W latach 1954–1956 był dziekanem Wydziału Reżyserii tej uczelni.
W 1968 w wyniku antysemickiej nagonki, będącej następstwem wydarzeń marcowych, został pozbawiony prawa do pełnienia jakiejkolwiek funkcji w kinematografii. W 1969 wyemigrował z Polski: najpierw do Izraela, następnie do RFN, potem do Danii, na koniec do Stanów Zjednoczonych. Zmarł popełniając samobójstwo.
Najbardziej znanym filmem wyreżyserowanym przez Aleksandra Forda są Krzyżacy z 1960.
[edytuj] Życie prywatne
Aleksander Ford był dwukrotnie żonaty. Z pierwszą żoną, Olgą Mińską, miał syna Aleksandra. Z drugą żoną, Eleanor Griswold (była wcześniej drugą żoną Zygmunta Kałużyńskiego[2]), miał córki Konstancję i Justynę oraz syna Romana.
[edytuj] Filmografia
Reżyser
- 1974: Sie sind frei, dr. Korczak (tytuł polski Jest pan wolny, doktorze Korczak), zachodnioniemiecko-izraelski film biograficzny
- 1971: Den foerste kreds (tytuł polski Krąg pierwszy), film zachodnioniemiecko-amerykańsko-duński
- 1966: Der Arzt stellt fest... (tytuł polski Lekarz stwierdza...), film zachodnioniemiecko-szwajcarski
- 1964: Pierwszy dzień wolności
- 1960: Krzyżacy
- 1958: Ósmy dzień tygodnia (zatrzymany przez cenzurę; premiera 1983)
- 1953: Piątka z ulicy Barskiej
- 1951: Młodość Chopina
- 1948: Ulica Graniczna
- 1944: Majdanek – cmentarzysko Europy, film reportażowy
- 1943–1944: Polska walcząca, nr 1 i 2
- 1943: Przysięgamy ziemi polskiej, film dokumentalny o zaprzysiężeniu I Dywizji Wojska Polskiego
- 1938: Społem
- 1938: Ludzie Wisły
- 1936: Mir kumen on (tytuł polski Droga młodych lub My przychodzimy), film dokumentalny-fabularyzowany zrealizowany w języku jidysz
- 1935: Nie miała baba kłopotu
- 1935: Na start
- 1934: Przebudzenie
- 1933: Sabra
- 1932: Legion ulicy
- 1931: Narodziny i życie gazety
- 1930: Mascotte
- 1930: Tętno polskiego Manchesteru, film krótkometrażowy
- 1929: Nad ranem, film krótkometrażowy
Scenarzysta
- 1971: Den foerste kreds (tytuł polski Krąg pierwszy)
- 1960: Krzyżacy
- 1958: Ósmy dzień tygodnia
- 1953: Piątka z ulicy Barskiej
- 1951: Młodość Chopina
- 1948: Ulica Graniczna
- 1933: Sabra
Scenopisarz
Montażysta
- 1943: Przysięgamy ziemi polskiej, film dokumentalny
Kierownik artystyczny
- 1954: Pokolenie, reż. Andrzej Wajda
Autor dialogów
Aktor
- 1975: Dziewcę z ciortem
[edytuj] Ważniejsze nagrody
- 1954: Piątka z ulicy Barskiej – nagroda za reżyserię na Festiwalu Filmowym w Cannes
- 1948: Ulica Graniczna – Złoty Medal od rządu włoskiego na Festiwalu Filmowym w Wenecji
[edytuj] Odznaczenia
- 1954: Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski
- 1950: Order Sztandaru Pracy II klasy
Przypisy
- ↑ Gershon David Hundert. The YIVO Encyclopedia of Jews in Eastern Europe. ISBN 0-300-11903-8. 2008. str. 334.
- ↑ wg Tomasza Raczka, wypowiedź dla TOK FM, 2009-11-06
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Aleksander Ford w bazie Internet Movie Database (IMDb) (ang.)
- Aleksander Ford w bazie filmweb.pl
- Aleksander Ford w bazie filmpolski.pl
- Aleksander Ford w bazie stopklatka.pl
- Aleksander Ford w bazie filmpolski.pl
- Aleksander Ford w bazie filmweb.pl
- Aleksander Ford w bazie Internet Movie Database (IMDb) (ang.)
|
|||||||||||||||||
