Aleksander Kakowski

Aleksander Kakowski
kardynał prezbiter
Operari sperare Działając ufać
Kraj działania	Polska
Data i miejsce urodzenia	5 lutego 1862 Dębiny
Data i miejsce śmierci	30 grudnia 1938 Warszawa
arcybiskup metropolita warszawski
Okres sprawowania	1913–1938
prymas Królestwa Polskiego
Okres sprawowania	1925–1938
Wyznanie	katolickie
Kościół	rzymskokatolicki
Prezbiterat	30 maja 1886
Nominacja biskupia	7 maja 1913
Sakra biskupia	22 czerwca 1913
Kreacja kardynalska	15 grudnia 1919 Benedykta XV
Kościół tytularny	bazylika Sant'Agostino w Rzymie
Odznaczenia
Multimedia w Wikimedia Commons

Sukcesja apostolska
Data konsekracji	22 czerwca 1913
Miejscowość	Sankt Petersburg
Konsekrator	Stanisław Zdzitowiecki
Współkonsekratorzy	Jan Cieplak Longin Żarnowiecki
Konsekrowani biskupi Marian Fulman 17 listopada 1918 Stanisław Gall 17 listopada 1918 Henryk Przeździecki 17 listopada 1918 Romuald Jałbrzykowski 30 listopada 1918 Czesław Sokołowski 28 sierpnia 1919 Achille Ratti 28 października 1919 Wincenty Tymieniecki 29 czerwca 1921 Władysław Szcześniak 19 lipca 1925 August Hlond 3 stycznia 1926 Kazimierz Tomczak 3 kwietnia 1927 Antoni Szlagowski 7 października 1928 Włodzimierz Jasiński 5 października 1930 Jan Kanty Lorek 7 czerwca 1936

Aleksander Kakowski (ur. 5 lutego 1862 w Dębinach, zm. 30 grudnia 1938 w Warszawie) – polski biskup rzymskokatolicki, arcybiskup metropolita warszawski w latach 1913–1938, ostatni prymas Królestwa Polskiego - w latach 1925–1938, kardynał prezbiter od 1919. Członek Rady Regencyjnej w latach 1917–1918.

Życiorys

Syn Franciszka Kakowskiego herbu Kościesza, powstańca styczniowego, i Pauliny z Ossowskich h. Dołęga. Pochodził z drobnej szlachty mazowieckiej, ród Kakowskich wywodził się z miejscowości Kaki w powiecie przasnyskim.

Uczęszczał do szkoły elementarnej w Przasnyszu. W 1878 ukończył gimnazjum w Pułtusku. Wstąpił do seminarium duchownego w Warszawie, następnie do Akademii Duchownej w Petersburgu i Uniwersytetu Gregoriańskiego w Rzymie. 30 maja 1886 otrzymał święcenia kapłańskie w Warszawie z rąk abpa Wincentego Teofila Popiela.

Od 1887 był wykładowcą teologii i literatury polskiej w seminarium duchownym w Warszawie. W 1901 został kanonikiem warszawskim, następnie prałatem. W 1910 uzyskał stopień doktora teologii na Akademii Duchownej w Petersburgu.

22 czerwca 1913 uzyskał sakrę biskupią w Sankt Petersburgu z rąk bpa Stanisława Zdzitowieckiego. 14 września 1913 odbył ingres do archikatedry św. Jana Chrzciciela w Warszawie. W latach 1917–1918 był członkiem Rady Regencyjnej, do której wszedł za namową abpa Nowowiejskiego. 28 listopada 1919 konsekrował nuncjusza apostolskiego abpa Achillesa Rattiego, późniejszego papieża Piusa XI. 15 grudnia 1919 kreowany kardynałem.

Przed bitwą warszawską w trakcie wojny polsko-bolszewickiej nie dość, że był jednym z tylko trzech dyplomatów, którzy nie opuścili zagrożonej Warszawy, to jeszcze znalazł się wśród żołnierzy pierwszej linii w okopach obronnych wokół Radzymina. Od 1925 używał dożywotnio tytułu prymas Królestwa Polskiego. Przy jego współudziale w 1925 zawarto konkordat z Watykanem. Jako arcybiskup warszawski był inicjatorem budowy wielu kościołów i kaplic. W 1936 zwołał pierwszy synod plenarny biskupów polskich w Częstochowie. Od 1927 brał aktywny udział w organizowaniu Akcji Katolickiej, powołał w związku z tym w 1930 Katolicki Związek Instytucji i Zakładów Wychowawczych Caritas. Zorganizował działalność kleru wśród młodzieży akademickiej, zalecał opiekę nad zabytkami sztuki sakralnej, był inicjatorem utworzenia Muzeum Archidiecezjalnego w 1936. Napisał wiele artykułów i rozpraw z zakresu ustawodawstwa kościelnego.

5 czerwca 1930 został baliwem i kawalerem orderu Honoru i Dewocji w zakonie maltańskim. 17 czerwca 1938 został kanclerzem kapituły Orderu Orła Białego (odznaczony orderem w 1925).

W 2000 wydawnictwo „Platan” wydało jego pamiętniki.

Poglądy

Był konserwatystą i uważał, że katolicyzm w Polsce powinien mieć miejsce dominujące w państwie. Z tego powodu sprzeciwiał się m.in. ślubom i rozwodom cywilnym – na skutek prowadzonej przez niego kampanii nie udało się w II Rzeczypospolitej ujednolicić prawa rodzinnego (słynny projekt Komisji Kodyfikacyjnej). Był także przeciwnikiem równouprawnieniu wyznań nie-katolickich w Polsce.

Bibliografia

• Aleksander Kakowski, Z niewoli do niepodległości. Pamiętniki, Kraków 2000, ISBN 83-85222-29-4.

Linki zewnętrzne

• Aleksander Kakowski w bazie catholic-hierarchy.org (ang.) [dostęp 2011-12-25]