Aleksander Marten

Aleksander Marten
Prawdziwe imię i nazwisko	Marek Tennenbaum
Data i miejsce urodzenia	13 listopada 1898 Łódź
Data śmierci	1942
Zawód	aktor teatralny i filmowy, reżyser filmowy
Lata aktywności	1917–1939

Aleksander Marten, właściwie Marek Tennenbaum (ur. 13 listopada 1898 w Łodzi, zm. 1942) – polski aktor i reżyser żydowskiego pochodzenia, który zasłynął głównie z przedwojennych żydowskich filmów i sztuk teatralnych w języku jidysz.

Biografia

Urodził się w Łodzi w rodzinie żydowskiej. W 1915 wyjechał do Niemiec. Dwa lata później zadebiutował jako aktor w teatrze w Halle. W 1923 ukończył kierowaną przez Maxa Reinhardta szkołę teatralną przy Deutsches Theater w Berlinie. W następnych latach występował w zespołach objazdowych na różnych scenach niemieckich, m.in. w Berlinie, Hanowerze, Stuttgarcie i w Volkstheater w Wiedniu. W 1929 przeprowadził się do Bielska, gdzie grał w Teatrze Miejskim. Przez krótki okres w 1933 grał także w Innsbrucku i Wiedniu.

Jako aktor teatralny został okrzyknięty przez ówczesną prasę najlepszym odtwórcą roli Otella w Europie. W 1935 filmem dokumentalnym na temat Bielska zadebiutował jako reżyser filmowy. Rok później przeniósł się do Warszawy, gdzie kontynuował działalność reżyserską. Stworzył tam własny ośrodek produkcyjny Alma-Film. Wówczas wyreżyserował najbardziej znane swoje filmy: Za grzechy (1936), O czym marzą kobiety (1937) oraz Bezdomni (1939), w którym zagrał też jedną z głównych ról – Abrama Rywkina. Zmarł w nieznanych okolicznościach i w nieznanym miejscu w 1942.

W maju 2009 w domu przedpogrzebowym na cmentarzu żydowskim w Bielsku-Białej odsłonięto – ufundowaną przez mieszkańców miasta – tablicę pamiątkową upamiętniającą Martena.

Linki zewnętrzne

• Zdjęcie Aleksander Marten
• Aleksander Marten w bazie Internet Movie Database (IMDb) (ang.)
• Aleksander Marten w bazie filmweb.pl
• Aleksander Marten w bazie filmpolski.pl
• Ewa Furtak: Otello, który kręcił filmy w jidysz. Gazeta Wyborcza Bielsko-Biała. [dostęp 20 maja 2009].