Aleksander z Aleksandrii
| Święty Aleksander z Aleksandrii |
|
| biskup | |
 Św. Aleksander z Aleksandrii - ikona w monasterze Veljusa w Macedonii. |
|
| Data urodzenia | ok. 250 płn. Egipt |
| Data śmierci | ok. 326-328 Aleksandria |
| Kościół / wyznanie | katolicki, prawosławny |
| Wspomnienie | 26 lutego (kat.) |
Aleksander z Aleksandrii, cs. Swiatitiel Aleksandr, archijepiskop Aleksandrijskij (ur. ok. 250 w płn. Egipcie, zm. ok. 326 w Aleksandrii) – w latach 313-326[1] biskup Aleksandrii, następca Achillasa, zdecydowany obrońca nauki Kościoła o Chrystusie wobec poglądów Ariusza, święty Kościoła katolickiego, prawosławnego, czczony przez Syryjski i Koptyjski Kościół Ortodoksyjny.
[edytuj] Życie
Od pierwszych lat swojej młodości Aleksander poświęcił się Służbie Bożej. Zajmował wśród kleru aleksandryjskiego wybitne miejsce, a po śmierci bp. Achillasa (313) został wybrany jego następcą. Zasługą św. Aleksandra było to, że jako pierwszy rozpoznał błędy Ariusza i z całą stanowczością je zwalczał. Kiedy Ariusz zaczął publicznie głosić swoją błędną naukę, że Jezus nie jest Synem Bożym naturalnym, ale tylko z adopcji, Aleksander zwołał w Aleksandrii synod (320), na którym nauka Ariusza została potępiona, a sam Ariusz został wykluczony ze społeczności kościelnej[2]. Naukę tę potępił również pierwszy sobór powszechny w Nicei w roku 325, w którego obradach Aleksander brał udział. Na tym soborze w imieniu św. Aleksandra przemawiał diakon Kościoła aleksandryjskiego, św. Atanazy, wykazując błędy Ariusza, które zostały potępione.
Aleksander, prawdopodobnie pierwszy, w oficjalnym dokumencie kościelnym (list okólny do biskupów) zastosował do Maryi określenie Theotokos[2].
Św. Aleksander wyróżnił się także jako administrator i duszpasterz. Wystawił w Aleksandrii największy kościół ku czci św. Teonasa (zm. 300)[3]. Zwołał synod biskupów Egiptu i Libii (320). Zostawił także 70 listów do różnych hierarchów, które stanowią cenne źródło dokumentalne. Wśród nich jest list do cesarza Konstantyna I Wielkiego z prośbą o inicjatywę zwołania soboru powszechnego, co się też stało (325).
Aleksander zmarł w lutym 326 lub 328 roku, jednak według Martyrologium Rzymskiego sprzed II soboru watykańskiego 17 lub 18 kwietnia[4][5].
[edytuj] Kult
Kult św. Aleksandra ma charakter powszechny, chociaż niezasłużenie jego osoba uległa pewnemu zapomnieniu.
[edytuj] Patronat
Jest patronem włoskiego miasta Bergamo[6].
[edytuj] Dzień obchodów
Wspomnienie liturgiczne w Kościele katolickim obchodzone jest 26 lutego (dawn. 17 kwietnia)[7].
Kościoły wschodnie z uwagi na liturgię według kalendarza juliańskiego, wspominają św. Aleksandra:
- Kościoły greckokatolickie - 20 maja[5]/2 czerwca[a], tj. 2 czerwca wg kalendarza gregoriańskiego (dzień zwołania soboru nicejskiego, 20 maja 325),
- Kościół prawosławny, syryjski - 29 maja[8]/11 czerwca, tj. 11 czerwca,
- Kościół koptyjski - odpowiednio do 17 kwietnia wg prawosławnej liturgii (30 kwietnia wg kal. greg.), tj. 22. Paremoude wg kalendarza koptyjskiego[9].
[edytuj] Ikonografia
W ikonografii św. Aleksander przedstawiany jest w sposób typowy dla świętych biskupów. Sztuka zachodnia wyobraża go z rylcem w dłoni.
[edytuj] Zobacz też
- modlitwa za wstawiennictwem świętego
- święci i błogosławieni Kościoła katolickiego
- święci katolickiego obrządku koptyjskiego
- święci prawosławni
Uwagi
Przypisy
- ↑ Cronologia del Patriarcato di Alessandria - biskupi Aleksandrii do 538 (wł.)
- ↑ 2,0 2,1 Aleksander, św.; w Encyklopedia Katolicka, T. 1: A i Ω - Baptyści. - 1973. - ISBN 83-86668-01-6
- ↑ Teonas, biskup Aleksandrii na DEON.pl (SJ i Wydawnictwo WAM)
- ↑ wg (niem.) Alexander von Alexandrien w: Biographisch-Bibliographisches Kirchenlexikon
- ↑ 5,0 5,1 Aleksander, biskup Aleksandrii na DEON.pl
- ↑ Sant' Alessandro di Alessandria - Santi Beati (autor: Piero Bargellini ) (wł.)
- ↑ Saint Alexander of Alexandria - Saints.SQPN.com (ang.)
- ↑ Alexander von Alexandria - Ökumenisches Heiligenlexikon (niem.)
- ↑ Kalender 17. April (Koptisch) w: niem. Heiligenlexikon
[edytuj] Bibliografia
- Święty Aleksander, biskup na brewiarz.katolik.pl [ostatnia aktualizacja: 25.01.2011]
- św. Aleksander, arcybiskup Aleksandrii na cerkiew.pl (opr. Jarosław Charkiewicz)
- Alexander von Alexandrien- Biographisch-Bibliographisches Kirchenlexikon (niem.)
