Aleksy Rżewski
Aleksy Wincenty Rżewski (ur. 6 lipca 1885 roku w Łodzi, zm. 20 grudnia 1939) – pierwszy prezydent Łodzi w II RP.
Urodził się w rodzinie robotniczej, która wcześniej posiadała młyn we wsi Srebrna pod Łodzią, ale za udział stryja Henryka w powstaniu styczniowym władze carskie odebrały go wraz z ziemią. Pradziadek Aleksego Rżewskiego walczył w Legionach Polskich gen. Henryka Dąbrowskiego.
Do 1923 roku działał w PPS. Wielokrotnie więziony. Uciekł z zesłania na Sybir. Uczestniczył w walce niepodległościowej. Aresztowany przez Niemców podczas I wojny światowej, uciekł z konwoju więziennego.
Tymczasowy Rząd Ludowy Republiki Polskiej w Lublinie w listopadzie 1918 roku mianował go komisarzem rządowym miasta Łodzi. 27 marca 1919 roku Rada Narodowa miasta Łodzi wybrała go prezydentem miasta. Wprowadził w Łodzi powszechny obowiązek nauczania. Utworzył w 1919 roku Oddział Kanalizacji i Wodociągów. Pracował na stanowisku prezydenta do lipca 1923.
1 kwietnia 1927 nominowany na stanowisko starosty łódzkiego, które piastował do 30 marca 1933. Następnie prowadził kancelarię notarialną.
Po agresji III Rzeszy na Polskę we wrześniu 1939 Aleksy Rżewski był w grupie przedstawicieli łódzkiej inteligencji i wolnych zawodów, których okupanci aresztowali w listopadzie 1939, w przededniu Święta Niepodległości. 12 listopada osadzony w obozie na Radogoszczu. Rozstrzelany został przez Niemców w ramach akcji eliminacji polskiej inteligencji Intelligenzaktion Litzmannstadt[1] prawdopodobnie 20 grudnia 1939 w Lesie Łagiewnickim. Na Starym Cmentarzu ma symboliczną mogiłę.
Spis treści |
[edytuj] Upamiętnienie
W 2011 r. powstał film dokumentalny o A. Rżewskim pt. Przebój - Aleksy Rżewski w reż. Jacka Grudnia[2].
Przypisy
- ↑ "Martyrologium łódzkie. Przewodnik po Radogoszczu i Miejscach Pamięci Narodowej", Muzeum Tradycji Niepodległościowych w Łodzi, Łódź 2005
- ↑ Aleksy Rżewski podbija Łódź. Teraz na dużym ekranie, www.cjg.gazeta.pl, dostęp od 26.3.2011 r.
[edytuj] Bibliografia
- 11 dzielnych ludzi, praca zbiorowa, red. Jarosław Warzecha, Warszawa 2008, wyd. Narodowe Centrum Kultury, ISBN 978-83-615-8704-0
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Dzieła A. Rżewskiego na portalu www.lewicowo.pl
- Dzieła A. Rżewskiego udostępnione przez Federację Bibliotek Cyfrowych
|
|||||||||||||||||||
