Aleksy Rżewski

Aleksy Rżewski

Aleksy Wincenty Rżewski (ur. 6 lipca 1885 roku w Łodzi, zm. 20 grudnia 1939) – pierwszy prezydent Łodzi w II RP.

Urodził się w rodzinie robotniczej, która wcześniej posiadała młyn we wsi Srebrna pod Łodzią, ale za udział stryja Henryka w powstaniu styczniowym władze carskie odebrały go wraz z ziemią. Pradziadek Aleksego Rżewskiego walczył w Legionach Polskich gen. Henryka Dąbrowskiego.

Do 1923 roku działał w PPS. Wielokrotnie więziony. Uciekł z zesłania na Sybir. Uczestniczył w walce niepodległościowej. Aresztowany przez Niemców podczas I wojny światowej, uciekł z konwoju więziennego.

Tymczasowy Rząd Ludowy Republiki Polskiej w Lublinie w listopadzie 1918 roku mianował go komisarzem rządowym miasta Łodzi. 27 marca 1919 roku Rada Narodowa miasta Łodzi wybrała go prezydentem miasta. Wprowadził w Łodzi powszechny obowiązek nauczania. Utworzył w 1919 roku Oddział Kanalizacji i Wodociągów. Pracował na stanowisku prezydenta do lipca 1923.

1 kwietnia 1927 nominowany na stanowisko starosty łódzkiego, które piastował do 30 marca 1933. Następnie prowadził kancelarię notarialną.

Po agresji III Rzeszy na Polskę we wrześniu 1939 Aleksy Rżewski był w grupie przedstawicieli łódzkiej inteligencji i wolnych zawodów, których okupanci aresztowali w listopadzie 1939, w przededniu Święta Niepodległości. 12 listopada osadzony w obozie na Radogoszczu. Rozstrzelany został przez Niemców w ramach akcji eliminacji polskiej inteligencji Intelligenzaktion Litzmannstadt prawdopodobnie 20 grudnia 1939 w Lesie Łagiewnickim. Na Starym Cmentarzu ma symboliczną mogiłę.

Upamiętnienie

W 2011 r. powstał film dokumentalny o A. Rżewskim pt. Przebój - Aleksy Rżewski w reż. Jacka Grudnia.

Bibliografia

• 11 dzielnych ludzi, praca zbiorowa, red. Jarosław Warzecha, Warszawa 2008, wyd. Narodowe Centrum Kultury, ISBN 978-83-615-8704-0

Linki zewnętrzne

• Dzieła A. Rżewskiego na portalu www.lewicowo.pl
• Dzieła A. Rżewskiego udostępnione przez Federację Bibliotek Cyfrowych