Alexander Gordon Laing
Alexander Gordon Laing (ur. 27 grudnia 1793 w Edynburgu, zm. 26 września 1826 w pobliżu Timbuktu) – oficer armii brytyjskiej, podróżnik i badacz Afryki Zachodniej.
Edukację ukończył w Szkocji i w roku 1822 został oficerem armii brytyjskiej w Indiach. W kilka miesięcy później został przeniesiony do kolonii brytyjskiej Sierra Leone w Afryce. Stanął tam na czele ekspedycji prowadzonej z Freetown w głąb terytoriów zamieszkanych przez plemię Mandingo, dla ustanowienia kontaktów handlowych i likwidacji handlu niewolnikami w regionie. W rok później poprowadził ekspedycję karną przeciwko plemieniu Aszanti w zachodniej Ghanie. W czasie tej wyprawy odkrył rzeczywisty kierunek nurtu rzeki Niger, którą do tej pory uznawano za źródła Nilu. Jego obserwacje i pomiary wysokości na terenach dzisiejszego Mali wykazały, że Niger płynie znacznie niżej i w przeciwnym kierunku niż Nil, a więc nie może być jego źródłem.
W roku 1824 został awansowany do stopnia majora armii brytyjskiej i asystenta brytyjskiego sekretarza wojny i spraw kolonialnych sir Bathursta. Z jego rekomendacji stanął na czele ekspedycji poszukującej źródeł Nigru. W tym celu w maju 1825 przybył do Trypolisu w Libii, gdzie spotkał i poślubił córkę konsula brytyjskiego, Emmę Warrington.
19 lipca 1825 roku Laing, wraz ze swym hinduskim służącym "Honest" Jackiem Le Bore i dwoma Murzynami, rozpoczął podróż, której pierwszym etapem było saharyjskie miasto Gadamesz, które odwiedził jako pierwszy Europejczyk.
W styczniu 1826 roku wędrowcy zostali zaatakowani przez rozbójników pustynnych z plemienia Tuaregów. W trakcie bitwy Laing został poważnie ranny. Podczas dalszej przeprawy przez pustynię śmierć ponieśli jego najwierniejsi współpracownicy, w tym także Jack Le Bore. Mimo to schorowany podróżnik dotarł do Timbuktu, gdzie kupił dom i zamieszkał na okres kilku miesięcy. W dniu 22 września opuścił miasto, zdecydowany poszukiwać źródeł Nigru. Nikt go więcej nie widział.
W dwa lata później francuski podróżnik René-Auguste Caillié doniósł – na podstawie zeznań krajowców – że wkrótce po opuszczeniu Timbuktu Laing został zabity przez własnych przewodników, którzy uznali go za chrześcijańskiego szpiega.
[edytuj] Bibliografia
- Carl Waldman, Alan Wexler: Encyclopedia of Exploration: The Explorers. New York: 2004. ISBN 0-8160-4678-6.
